چرا تعرض به پرچم سفارت ایران در لندن ممکن شد؟
پلیس لندن اعلام کرد در جریان تجمع مقابل سفارت ایران در منطقه کنزینگتون، دو نفر را بازداشت کرده است که یکی از آنان به اتهام ورود غیرمجاز و تعرض به مأمور پلیس و دیگری نیز به اتهام ورود غیرمجاز تحت پیگرد قرار گرفتهاند. پلیس همزمان از شناسایی و تعقیب فرد دیگری به ظن ورود غیرمجاز خبر داده و اعلام کرده است که مأموران برای تأمین امنیت سفارت در محل باقی میمانند.
در این ماجرا، یکی از عناصر ضدانقلاب عصر شنبه از نمای بیرونی ساختمان سفارت بالا رفت، پرچم جمهوری اسلامی ایران را پایین کشید و برای دقایقی پرچم منسوب به رژیم سابق را نصب کرد. این صحنه به سرعت در شبکههای اجتماعی بازنشر شد و به رسانههای خارجی نیز راه یافت. فاکسنیوز، رسانه نزدیک به رئیسجمهور آمریکا، این خبر را پوشش داد و دونالد ترامپ با بازنشر آن واکنش نشان داد؛ رخدادی که از یک اقدام نمادین محدود، بستری برای فضاسازی تبلیغاتی بیرونی ساخت.
سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن، پس از این حادثه تأیید کرد که پرچم رسمی کشورمان مجدداً در محل نصب شده است. با این حال، اصل ماجرا از منظر دیپلماتیک نه بازگشت پرچم، بلکه رخنه به حریم نمایندگی رسمی یک کشور عضو سازمان ملل در پایتخت انگلیس است، آن هم در شرایطی که این نمایندگی طی سالهای گذشته بارها هدف تجمعات تنشآلود بوده و بدیهی است در ارزیابیهای امنیتی دولت میزبان باید در زمره نقاط حساس طبقهبندی شود.
مطابق چارچوبهای شناختهشده کنوانسیون وین درباره روابط دیپلماتیک، دولت میزبان موظف است از اماکن دیپلماتیک در برابر هرگونه تعرض حفاظت کند و اجازه ندهد شأن و حرمت نمایندگی رسمی کشورها خدشهدار شود. این مسئولیت صرفاً توصیه اخلاقی یا ملاحظه سیاسی نیست، بلکه تعهدی مشخص و اجرایی است که باید در قالب تدابیر بازدارنده، پیشگیری مؤثر و واکنش بهموقع عملی شود. رخداد شنبه، با توجه به ثبت تصاویر در برابر دید مأموران، این پرسش را برجسته کرده است که آیا سطح حفاظت میدانی و آمادگی واکنش، متناسب با سطح تهدید تنظیم شده بود یا نه.
از منظر ارزیابی تهدید یا «ریسکاسسمنت»، زمانی که در یک تجمع فردی میتواند تا ارتفاعی از نمای بیرونی ساختمان بالا برود و به نماد رسمی کشور تعرض کند، به این معناست که یا تهدید بهدرستی برآورد نشده، یا لایههای بازدارنده کافی نبوده، یا پروتکلهای مداخله فوری با تأخیر و ضعف اجرا شده است. در ادبیات امنیتی چنین رخدادهایی معمولاً به عنوان «نشانگر هشدار» تلقی میشود، زیرا اگر مهاجم به جای پایین کشیدن پرچم، به تخریب، شکستن شیشهها یا تلاش برای ورود غیرمجاز اقدام میکرد، موضوع میتوانست از یک اقدام نمادین به حادثهای خطرناک علیه امنیت کارکنان و مراجعان تبدیل شود.
اکنون پرسش اساسی این است که لندن، بهعنوان یکی از مدعیان پرچمداری پایبندی به نظم مبتنی بر قواعد و حمایت از قواعد بینالمللی، چه توضیحی ارائه میکند و چه تضمین عینی میدهد که رخدادهای مشابه تکرار نشودو آنچه رخ داد، صرفاً یک تصویر دستبهدستشده در فضای مجازی نبود، بلکه آزمونی جدی بود از کارآمدی سازوکارهای حفاظتی دولت انگلیس، از کیفیت ارزیابی تهدید و از میزان حساسیتی که این کشور در عمل برای مصونیت اماکن دیپلماتیک، بدون تبعیض قائل است. انتظار میرود دولت انگلیس با ارائه توضیح دقیق درباره تدابیر موجود و اقدامهای بازدارنده پیشرو، نشان دهد که مصونیت اماکن دیپلماتیک را نه در شعار، بلکه در عمل جدی میگیرد.
