کاهش یکمیلیونی تعداد دانشجویان در ایران
ابوالفضل واحدی در کارگروه استانی آموزشعالی که عصر چهارشنبه دوم اردیبهشت، در دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) برگزار شد، با اشاره به تدوین برنامههای متنوع برای افزایش کیفیت نظام آموزش عالی کشور، اظهار کرد: یکی از سیاستهای کلیدی در این دوره، «تمرکززدایی» است تا تصمیمگیریها متناسب با شرایط خاص هر منطقه در همان استان اتخاذ شود.
معاون وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تشریح برنامههای این وزارتخانه برای ارتقای کیفیت آموزش عالی، بر سیاست تمرکززدایی و استفاده از ظرفیتهای استانی تأکید کرد.
وی در تشریح روند تشکیل این کارگروهها گفت: نخستین مصوبه تشکیل کارگروه آموزش عالی استانی در سال ۱۳۹۹ تصویب و ابلاغ شد، اما در سال ۱۴۰۰ با تغییر دولت، این کارگروهها تشکیل نشدند. در سال ۱۴۰۲ با توجه به اهمیت این ظرفیت، در آییننامه بازنگری شد و با روی کار آمدن دولت چهاردهم و بهرهگیری از تجربیات دو آییننامه پیشین، آییننامه اصلاحی جدید سال گذشته ابلاغ شد. در این آییننامه وظایف جدیدی پیشبینی شده که مشارکت تمامی بازیگران آموزش عالی استانی و توجه به موضوع آمایش سرزمینی از محورهای اصلی آن است.
معاون وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش عالی را نه یک هزینه، بلکه سرمایهگذاری برای آینده کشور دانست و تأکید کرد: با وجود اینکه دشمن نقاط قوت ما از جمله دانشگاهها را هدف قرار داده و در حملات به ۳۰ دانشگاه، تعدادی از اساتید و دانشجویان شهید شدهاند، اما چراغ علم و دانش خاموششدنی نیست و این رودخانه جوشان همچنان در حرکت است.
وی از در دستور کار قرار گرفتن آییننامه بهرهگیری از آموزش مجازی در دورههای حضوری خبر داد و گفت: دانشگاهها مجازند تا ۲۵ درصد از کلاسهای خود را به صورت مجازی برگزار کنند، مشروط بر اینکه الزامات سختافزاری و آموزش اساتید رعایت شود.
وی در ادامه با اشاره به پتانسیل بالای استان قزوین که دارای ۴۵ مؤسسه آموزش عالی، پارک علم و فناوری و مرکز رشد است، نزدیکی این استان به تهران را یک مزیت بزرگ برشمرد.
واحدی با اشاره به کاستیهای موجود در حوزه آموزش مجازی افزود: ما در گذشته از سر ناچاری، بدون فراهم کردن استانداردها و زیرساختهای لازم به سراغ آموزش مجازی رفتیم؛ در حالی که آموزش مجازی، دیجیتال و هوشمند از نظر مبانی و شاخصها با یکدیگر متفاوتند. امروزه در دنیا نگاه ویژهای به «آموزش هوشمند» وجود دارد و با سرمایهگذاری کلان، بهعنوان دریچهای نو و مؤثر در آموزش به آن نگریسته میشود.
وی در پایان سخنانش پیرامون وضعیت دانشگاه پیامنور خاطرنشان کرد: این دانشگاه در مقاطعی تحت تأثیر تصمیمات سیاسی قرار گرفت که مبنای علمی و منطقی نداشت. اکنون سیاست وزارت علوم این است که به جای انحلال، به نیازهایی که منجر به تأسیس این دانشگاه شده بازگردیم، اساسنامه آن را اصلاح کرده و با تکیه بر عدالت آموزشی، به ترویج علم کمک کنیم.
۶ برابر ظرفیت زیستی در استان بارگذاری صورت گرفته است
علی رحمانی، سازمان مدیریت و برنامهریزی استان قزوین در این کارگروه گفت: استان قزوین با داشتن چهار هزار واحد صنعتی، استانی صنعتی و کشاورزی محسوب میشود و بیش از ۵۳ درصد اقتصاد استان مبتنی بر تولید بوده و سهم بخش خدمات کمتر از ۵۰ درصد است.
وی افزود: پنج درصد از محصولات کشاورزی کشور در استان قزوین تولید میشود. همچنین، بالاترین تراکم واحدهای صنعتی در کشور متعلق به این استان است. در حوزه درآمدهای مالیاتی نیز پس از تهران، رتبه دوم کشور را به خود اختصاص دادهایم.
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان تصریح کرد: قزوین استانی تولیدمحور است و یکی از اهداف اصلی ما، پایهگذاری قوانین و قواعد توسعه پایدار در استان است. با توجه به حجم بالای تولید و بارگذاری صنعتی، فشار زیادی بر ظرفیتهای زیستی استان وارد شده است؛ بهطوریکه بر اساس محاسبات انجامشده از طریق شاخص ردپای کربن، حدود ششبرابر ظرفیت زیستی استان بارگذاری صورت گرفته است.
وی ادامه داد: از دیگر اهداف ما، ارتقای سهم استان در بخش کشاورزی از طریق افزایش بهرهوری است. در اقتصاد جهانی سهم بخش خدمات حدود ۷۰ درصد است، در مدیریت کلان استان برای ایجاد تحول و توازن اقتصادی، نیازمند نقشآفرینی جدی دانشگاهها هستیم. ایندر حالی است که تعداد دانشجویان استان قزوین به یکسوم کاهش یافته است.
بخشهای کشاورزی و صنعت نیازمند توسعه آموزشهای مهارتی و حرفهآموزی هستند. بسیاری از واحدهای صنعتی اقدام به ایجاد مدارس و دانشگاههای صنعتی در جوار صنایع کردهاند که اقدامی مثبت در راستای پیوند صنعت و آموزش است.
رحمانی اشاره کرد: آموزش مجازی، رسالت اصلی دانشگاههای مادر نیست و باید در دانشگاههای خاص دنبال شود. رسالت اصلی دانشگاههای بزرگ و مادر، آموزش حضوری است. اگر دانشگاهها در برابر شرایط و مطالبات دانشجویان تسلیم شوند، ممکن است تبعات نامطلوبی به همراه داشته باشد بنابراین نباید آموزش چهرهبهچهره و سنتی به فراموشی سپرده شود.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان قزوین یادآورشد: توجه به زنجیره ارزش در تمامی بخشها، بهویژه صنعت و کشاورزی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.