صادرات گاز ایران به عراق از سر گرفته شد
در حالی که بحران توقف صادرات گاز ایران طی هفتههای گذشته فشار سنگینی بر بخش برق عراق وارد کرده بود، وزارت برق عراق روز (چهارشنبه ۲۵ فوریه ۲۰۲۶) از بازگشت جزئی جریان گاز وارداتی خبر داد.
بر اساس اعلام رسمی این وزارتخانه، ارسال گاز ایران به نیروگاههای برق عراق با حجم حدود ۷ میلیون متر مکعب در روز از سر گرفته شده است؛ اقدامی که میتواند بخشی از کاهش تولید برق در هفتههای اخیر را جبران کند. با این حال، مقامهای عراقی تأکید کردهاند که این میزان همچنان کمتر از نیاز واقعی شبکه برق کشور است و مذاکرات برای تثبیت و افزایش حجم صادرات ادامه دارد.
این تحول در حالی رخ میدهد که روز سهشنبه ۲۳ فوریه ۲۰۲۶ (۳ اسفند ۱۴۰۴)، وزارت برق عراق در بیانیهای رسمی اعلام کرده بود که نیاز به گاز وارداتی از ایران همچنان پابرجاست و بغداد خود را برای اعزام هیأتی رسمی به تهران بهمنظور بررسی ازسرگیری صادرات آماده میکند.
طبق گزارشهای رسمی، از ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ (۲ دی ۱۴۰۴) صادرات گاز ایران بهطور کامل متوقف شده بود؛ موضوعی که به گفته سخنگوی وزارت برق عراق، موجب کاهش چشمگیر تولید برق و خروج چندین واحد نیروگاهی از مدار شد. برآوردها نشان میدهد این توقف بین ۴ هزار تا ۴۵۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق کشور را کاهش داده است.
سخنگوی وزارتخانه پیشتر تصریح کرده بود: «توقف جریان گاز ایران همچنان بر برخی نیروگاهها اثر گذاشته و تولید برق را محدود کرده است»، هرچند بخشی از نیروگاهها با استفاده از گاز داخلی و سوختهای جایگزین تلاش کردهاند کمبود ایجادشده را جبران کنند.
وابستگی ساختاری برق عراق به گاز ایران
بخش برق عراق طی سالهای گذشته وابستگی قابلتوجهی به گاز ایران داشته است؛ بهگونهای که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد سوخت مورد نیاز برای تولید برق این کشور از طریق واردات گاز تأمین میشود.
این در حالی است که ایالات متحده آمریکا طی سالهای گذشته با اعمال تحریمها و فشارهای سیاسی تلاش کرده مانع تداوم صادرات گاز ایران به عراق شود؛ اقدامی که در عمل شبکه برق عراق را با بحران کمبود سوخت و کاهش تولید مواجه کرد.
با وجود این فشارها، ایران همچنان یکی از اصلیترین تأمینکنندگان انرژی عراق باقی مانده و ازسرگیری صادرات گاز نشان میدهد همکاری انرژی میان تهران و بغداد، برخلاف خواست واشنگتن، ادامه یافته است.
قطع کامل صادرات در ماههای گذشته نگرانیها را درباره بروز بحران برق در تابستان آینده افزایش داده بود؛ فصلی که مصرف برق در عراق به اوج میرسد و هرگونه کمبود سوخت میتواند به خاموشیهای گسترده منجر شود.
هرچند پیشتر اخباری درباره احتمال ازسرگیری تدریجی صادرات با حجم حدود ۵ میلیون متر مکعب در روز منتشر شده بود، اما وزارت برق عراق اعلام کرده بود که تا روز گذشته نشانه روشنی از جدول زمانی دقیق دریافت نکرده و طرف ایرانی صرفاً به «شرایط اضطراری مرتبط با تقاضای داخلی» اشاره کرده است.
اکنون با اعلام بازگشت جریان گاز در سطح ۷ میلیون متر مکعب روزانه، انتظار میرود رایزنیهای فنی و دیپلماتیک میان دو کشور برای تثبیت و افزایش حجم صادرات در آستانه فصل گرما ادامه یابد.
در صورت تداوم این روند، بخشی از ظرفیت ازدسترفته تولید برق عراق میتواند در هفتههای آینده به مدار بازگردد، هرچند مقامهای عراقی تأکید دارند که دستیابی به جریان پایدار و کامل گاز همچنان اولویت اصلی دولت بغداد است.
