تاثیر جنگ بر رستوران ها؛ گرانی، کاهش فروش، تعطیلی و بیکاری نیروها
بررسیهای میدانی و اظهارات مسئولان صنفی نشان میدهد که مجموعهای از عوامل از جمله رکود ناشی از شرایط جنگی، افزایش قابلتوجه قیمت مواد اولیه، رشد هزینههای جانبی و کاهش محسوس قدرت خرید مردم، به شکل همزمان این بازار را تحت فشار قرار داده است.
در این میان، آنچه بیش از همه خودنمایی میکند، افت شدید تقاضاست؛ بهطوریکه بسیاری از واحدهای صنفی از کاهش چشمگیر فروش و تغییر الگوی مصرف شهروندان خبر میدهند. خانوادهها که پیشتر سهم مشخصی از هزینههای خود را به غذاهای آماده اختصاص میدادند، اکنون بهدلیل محدودیتهای مالی، به سمت گزینههای ارزانتر یا حذف این بخش از سبد مصرفی خود سوق پیدا کردهاند.
از سوی دیگر، فعالان این حوزه با افزایش چندبرابری هزینهها در بخشهای مختلف از جمله مواد اولیه، بستهبندی، دستمزد نیروی کار و هزینههای جاری مواجهاند؛ شرایطی که حاشیه سود را به حداقل رسانده و در بسیاری موارد، ادامه فعالیت را با تردید همراه کرده است. از همین رو برخی واحدها ناچار به کاهش ظرفیت، تعدیل نیرو یا حتی تعطیلی کامل شدهاند.
برآیند این شرایط، تصویری نگرانکننده از آینده یکی از مهمترین بخشهای خدماتی شهری ترسیم میکند؛ بخشی که علاوه بر تأمین نیاز روزمره شهروندان، نقش قابلتوجهی در اشتغالزایی دارد و تداوم رکود در آن میتواند پیامدهای گستردهتری به همراه داشته باشد.
رکود شدید رستورانهای شیراز
رئیس اتحادیه صنف رستورانداران و سفرهخانههای سنتی شیراز گفت: از سال گذشته و همزمان با وقوع جنگ ۱۲روزه بازار رستوران و مراکز تهیه غذا وارد رکود شدیدی شد و پس از آن نیز بهدلیل بروز برخی مسائل از جمله اعتصابات و ناآرامیها در دیماه، این رکود عمیقتر شد.
امین رحیمی در گفتوگو با ایلنا با یادآوری اینکه فعالان این صنف امیدوار بودند بازار در شب عید رونق بگیرد، خاطرنشان کرد: در اسفندماه بهدلیل شرایط خاص جنگ و همزمانی با ماه رمضان، بازار عملاً در وضعیت تعطیلی قرار گرفت و شرایط از رکود نیز بدتر شد.
رئیس اتحادیه صنف رستورانداران و سفرهخانههای سنتی شیراز با اشاره به اشتغالزایی این صنف بیان کرد: در واحدهای بزرگ بین ۸۰ تا ۱۰۰ نفر و در واحدهای کوچکتر حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر بهطور مستقیم مشغول به کار هستند که تأمین معیشت و بیمه آنها بر عهده کارفرمایان است، اما در شرایط فعلی بسیاری از واحدها حتی در پرداخت حقوق، مزایا و اجارهبها با مشکل مواجه شدهاند.
رحیمی ادامه داد: حدود ۹۰ درصد واحدهای این صنف استیجاری هستند و در حال حاضر بسیاری از آنها در پرداخت اجاره نیز ناتوان ماندهاند. از سوی دیگر، دستگاههای خدماترسان از جمله در حوزه آب، برق و گاز هیچگونه مهلتی برای پرداخت قبوض در نظر نگرفته و حتی با تأخیر کوتاه نیز اخطار قطع انشعاب صادر میکنند.
وی همچنین با انتقاد از عملکرد سازمانها و بانکها گفت: تأمین اجتماعی هیچ فرصتی برای پرداخت حق بیمه در نظر نگرفت، با وجود مکاتبات متعدد همکاری لازم صورت نگرفت و بانکها نیز برخلاف وعدهها، در صورت برگشت چکها اقدام به مسدودسازی حسابها کردند.
بیش از ۲۰ درصد واحدها تعطیل شدند
رئیس اتحادیه صنف رستورانداران و سفرهخانههای سنتی شیراز با اشاره به اینکه واحدهای زیرمجموعه این اتحادیه شامل رستورانها، مراکز تهیه غذا (بیرونبر)، سفرهخانههای سنتی، باغتالارهای پذیرایی، دفاتر تشریفات، واحدهای کرایه ملزومات، چایخانهها و قهوهخانهها میشود، تصریح کرد: در حال حاضر بیش از ۲۰ درصد واحدهای صنفی تعطیل شدهاند و بسیاری دیگر نیز در آستانه تعطیلی قرار دارند و تنها تعداد محدودی از واحدها با سختی فراوان به فعالیت ادامه میدهند.
رحیمی با اشاره به تأثیر اجرای طرح کالابرگ افزود: اجرای این طرح موجب شد بخش قابل توجهی از گردش مالی به سمت فروشگاههای بزرگ هدایت شود و در نتیجه بسیاری از مشاغل کوچک و صنوف غذایی با کاهش شدید تقاضا مواجه شده و عملاً کنار گذاشته شدند.
حدود ۱۰ هزار نفر بیکار شدهاند
وی در خصوص وضعیت اشتغال در این صنف نیز گفت: با وجود تلاش فعالان صنفی برای جلوگیری از تعدیل نیرو، تعطیلی واحدها منجر به بیکاری گسترده شده و برآوردها نشان میدهد که در مجموع صنوف غذایی، از جمله اتحادیههای مرتبط با رستورانها، فستفودها و سایر بخشها، حدود ۱۰ هزار نفر بیکار شدهاند و این روند همچنان رو به افزایش است.
رئیس اتحادیه صنف رستورانداران و سفرهخانههای سنتی شیراز با اشاره به کاهش شدید قدرت خرید مردم بیان کرد: افزایش قیمت مواد اولیه از جمله روغن که از حدود یکونیم تا ۲میلیون تومان به حدود ۷ تا ۸ میلیون تومان رسیده، همچنین افزایش قیمت گوشت، برنج و سایر اقلام، فشار زیادی بر این صنف وارد کرده است.
فروش رستورانها به ۵ تا ۱۰ فیش در روز رسیده است
رحیمی ادامه داد: با وجود افزایش هزینهها، قیمتگذاری در این صنف متناسب با رشد هزینهها انجام نشده، چرا که توان خرید مردم کاهش یافته است؛ بهطوری که رستورانهایی که پیشتر روزانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ فیش فروش داشتند، اکنون به حدود ۵ تا ۱۰ فیش در روز رسیدهاند.
وی خاطرنشان کرد: کاهش قدرت خرید به حدی است که خانوادههای چندنفره به خرید حداقلی روی آوردهاند و همین موضوع نشاندهنده عمق بحران در بازار این صنف است.
ابطال نزدیک به ۲۰۰ پروانه کسب در پی مشکلات سامانه
رئیس اتحادیه صنف پیتزا و اغذیهفروشان شیراز نیز با اشاره به شرایط دشوار حاکم بر صنف اغذیهفروشان اظهار کرد: در پی شرایط جنگی و تبعات آن، بسیاری از زیرساختها و روندهای اقتصادی دچار آسیب شده و در حال حاضر وضعیت مطلوبی بر بازار این صنف حاکم نیست.
محمدرضا احمدپناه در گفتوگو با ایلنا با اشاره به شرایط دشوار صنف اغذیهفروشان اظهار داشت: در این مدت، از اواخر سال گذشته تا ابتدای سال جاری، نزدیک به ۲۰۰ پروانه کسب باطل شده است که البته بخشی از آن به دلیل کمکاری خود اعضا بوده، چرا که برای تمدید اقدام نکردهاند.
به گفته احمدپناه، در صورتی که تمدید پروانه بیش از یک ماه به تأخیر بیفتد، سامانه مهلتی حدود سه ماهه در نظر میگیرد و در مجموع اگر طی چهار ماه اقدامی صورت نگیرد، پروانه بهصورت خودکار باطل میشود و بخش زیادی از این ابطالها نیز به همین دلیل رخ داده است.
رئیس اتحادیه صنف پیتزا و اغذیهفروشان شیراز با انتقاد از عملکرد سامانه صدور مجوزها بیان کرد: این سامانه با وجود اینکه با هدف تسهیل در صدور پروانه راهاندازی شده، اما در عمل با ایجاد برخی موانع، روند کار را برای فعالان صنف دشوار کرده و آنها را با مشکلاتی مواجه ساخته است.
احمدپناه در ادامه به وضعیت بازار اشاره کرد و گفت: با وجود افزایش قیمتها، فروش واحدهای صنفی بهشدت کاهش یافته و حتی به کمتر از نصف رسیده است.
وی یکی از عوامل اصلی این وضعیت را حمله دشمن به پتروشیمیهای کشور و افزایش هزینههای مرتبط با صنایع پتروشیمی دانست که تأثیر مستقیم بر قیمت ظروف یکبار مصرف، پلاستیک و جعبهها داشته است.
افزایش چشمگیر قیمت سسها
وی تصریح کرد: بهعنوان مثال، قیمت برخی اقلام مانند سسها افزایش چشمگیری داشته، بهطوری که یک سس کوچک که پیشتر حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ تومان بود، اکنون به حدود ۱۸۰۰ تومان رسیده و این یعنی افزایش ۱۰ برابری. همچنین قیمت سس مایونز به حدود ۶ تا ۷ هزار تومان و سس کچاپ به ۳ تا ۴ هزار تومان برای هر عدد رسیده و در مجموع هزینه سس برای هر سفارش به حدود ۱۰ هزار تومان میرسد که این موارد در افزایش قیمت نهایی تأثیرگذار است.
رئیس اتحادیه صنف پیتزا و اغذیهفروشان شیراز ادامه داد: در کنار افزایش قیمت مواد اولیه، رشد دستمزدها نیز فشار مضاعفی بر واحدهای صنفی وارد کرده است، بهطوری که حدود ۶۰ درصد افزایش هزینهها مربوط به دستمزد نیروی کار است. این در حالی است که هنوز ابلاغ رسمی در این زمینه صورت نگرفته، اما کارگران خواستار افزایش حقوق هستند و کارفرمایان ناچار به پذیرش این شرایط شدهاند.
تقاضا برای فستفود به سمت گزینههای ارزانتر رفته است
احمدپناه با بیان اینکه کاهش قدرت خرید مردم نیز بر وضعیت بازار تأثیر گذاشته، گفت: مردم همچنان به فستفود علاقه دارند، اما توان خرید آن را ندارند و به همین دلیل به سمت گزینههای ارزانتر مانند ساندویچهای ساده یا سوسیسی سوق پیدا کردهاند. وی افزود: قیمت یک ساندویچ کباب ترکی گوشت به حدود ۷۵۰ هزار تومان و یک همبرگر بین ۴۰۰ تا ۴۷۰ هزار تومان رسیده و قیمت پیتزا نیز در برخی موارد تا یک میلیون تومان افزایش یافته است.
وی همچنین درباره کیفیت محصولات اظهار کرد: برخی واحدها ممکن است برای کاهش قیمت از مواد اولیه ارزانتر استفاده کنند، اما این موضوع در بلندمدت به ضرر خود آنها تمام میشود، چرا که مشتری پس از یک بار خرید در صورت نارضایتی، دیگر مراجعه نخواهد کرد.
رئیس اتحادیه صنف پیتزا و اغذیهفروشان شیراز در خصوص وضعیت اشتغال در این صنف نیز گفت: با کاهش فروش، برخی واحدها ناچار به تعدیل نیرو شدهاند. در واحدهایی که از صبح تا شب فعالیت دارند و در چند شیفت کار میکنند، در صورت کاهش درآمد، کارفرمایان مجبور به کاهش تعداد نیرو یا ساعات کاری آنها میشوند.
احمدپناه خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی، ادامه فعالیت برای بسیاری از واحدهای صنفی دشوار شده و مجموعهای از عوامل از جمله افزایش هزینهها، کاهش فروش و مشکلات سامانهای، این صنف را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
