آفتابنیوز : 
شايد اين علامت ؛ آنقدر عادي شدهاست كه فراموش كردهايم، تا سي سال قبل نشانهاي كه اكنون برابر و معادل با ايميل، اينترنت، و ... فرض ميشود، وجود نداشتهاست.
بيش از سي سال قبل، ريموند تاملينسون، نخستين ايميل را از طريق چيزي شبيه ماشين تحرير تايپ كرد و روي شبكهاي فرستاد كه به مثابه يك واسطه، چند كامپيوتر محدود را به هم متصل مينمود. اين كامپيوترها در كنار يكديگر بودند. اما اين موفقيت چنان اهميتي داشت كه به سرعت فراگيرشد و در اندك زماني، همه كساني كه به نحوي به شبكه آرپانت متصل بودند، شروع به ارسال پيامهايشان كردند.
گفتگوی اختصاصي ماهنامه شبکه با ريموند تاملينسون، پديد آورنده ايميل را در پی می خوانید:
شبكه: سؤال اول را اينگونه آغاز ميكنم: ايميل چگونه متولد شد؟
تاملينسون: در پاييز سال 1971، وقتي كه اولين برنامه ارسال ايميل را نوشتم.
● چگونه به فكر نوشتن برنامهاي به اين منظور افتاديد؟
○ اين فكر از زماني در من به وجود آمد كه روي يک برنامه نرمافزاري كارميكردم. اين برنامه قرار بود پيامهايي را به ساير كاربران آن كامپيوتر برساند. من روي يک كامپيوتر اشتراك زماني كار ميكردم. آن كامپيوتر هم با استفاده از برنامه ديگري، فايلهايي را روي شبكه آرپانت، شبكهاي كه منجر به پيدايش اينترنت گرديد، منتقل ميكرد. درواقع من اين دو فكر، يعني ارسال پيام و ارسال فايل را با يكديگر تركيب كردم و سعي كردم ايميل را همانند يک فايل از يک كامپيوتر به كامپيوتر ديگري بفرستم. البته بهتر است اين موضوع را هم بگويم كه در سال 1971 كه من بهعنوان مهندس، در شركت Bolt Beranek and Newman يا BBN كار ميكردم (و هنوز هم آنجا شاغل هستم)، آن شركت برنده قرارداد ايجاد شبكه آرپانت شد. قرار بود آرپانت شبكهاي باشد كه از طريق آن دانشمندان و متخصصان بهوسيله كامپيوتر با يكديگر در ارتباط باشند.
● اولين emailها چگونه فرستاده شدند؟ آيا ارسال ايميل در آن موقع فقط جنبه شخصي داشت؟
○ طرز استفاده از ايميل به سرعت توسط كساني كه به كامپيوترهاي متصل به شبكه آرپانت دسترسي داشتند، تغيير يافت. در آوريل 1972 اولين پروتكل رسمي براي ارسال ايميل روي شبكه تدوين شد. طبيعي است كه نخستين كاربردهاي ايميل با امور بازرگاني و كاري مرتبط بود. مثلاً تنظيم قرار يک جلسه يا پرسيدن سؤالات فني. اما به سرعت مشخص شد كه ايميل ميتواند شخصي نيز بشود، براي پرسيدن سؤالات غيرفني نيز به كار رود و خلاصه به خاطر كاربرد آساني كه دارد، ميتواند جهت استفادههاي عمومي بهكار گرفته شود.
●آيا ميتوانم بگويم كه بين استفادههاي اوليه از ايميل و استفادههايي كه امروز از آن ميشود، تفاوتي حاصل شده است؟
○ نخستين كاربردها نيز چندان متمايز از كاربردهاي امروزي نبودند. البته به دليل اندك بودن پهناي باند، فقط پيامهاي متني قابل تبادل بودند و نامهها همانند امروز مملو از چيزهاي مختلف و انواع ضمايم نبودند. درنتيجه چيزهايي مانند سؤالات فني، دريافت اطلاعات، اعلانهاي مختصر، تغيير ساعات جلسه، و چيزهايي از اين دست، متن اصلي نامهها را تشكيل ميدادند.
●ممكن است بهطور مختصر نحوه كاركرد و چگونگي ارسال نخستين ايميل را بيان كنيد؟
○ بله. من دو نرمافزار داشتم. يكي از آنها به نام SNDMSG وظيفه ارسال پيام از كامپيوتر مبدا را به ديگر كاربران مستقر روي همان كامپيوتر برعهده داشت. نرمافزار ديگري نيز به نام CPYNET ميتوانست فايلها را از طريق شبكه به كامپيوترهاي ديگري ارسال كند. پيامها در يك فايل كامپيوتري، (مثلاً همان صندوقپستي امروزي يا mailbox) ذخيره ميشدند تا كاربر همان كامپيوتر بتواند پس از login كردن، آنها را مطالعه كند. من فكر كردم كه اگر بتوان پيامهاي كاربران را با تركيبCPYNET و SNDMSG به كاربران كامپيوترهاي ديگر رساند، كار جالب و مفيدي انجام شده است و اين كار را انجام دادم. براي جدا كردن نام كامپيوتري كه كاربر ديگر روي آن واقع است، از نام كاربري كه اكنونlogin كرده نيز از علامت @ استفاده نمودم. سپس اين برنامهها پيشرفت بيشتري كردند و ميتوان گفت در حال حاضر تنها چيزي كه از ايميل اوليه باقي مانده، همين علامت @ است
● آيا نوشتن اين نرمافزار، نخستين پروژه شما بود؟
○ خير. من قبل از آن در حدود چهار سال و نيم در شركت BBN كار ميكردم و در زمینه پروژههاي ديگري نيز فعاليت داشتم.
● آيا همه نرمافزار ارسال ايميل را خودتان كدنويسي كرديد؟
○ اگر چه برنامههايي كه گفتم از قبل موجود بودند، ولي من هم برنامه را از ابتدا نوشتم. البته بعداً براي آنكه آن را به سرعت با پروتكل رسمي جايگزين كنم، از كمك همكارانم استفاده كردم.
● فكر ميكنيد اكنون چه تعدادي از مردم از ايميل استفاده ميكنند؟
○ نميدانم. شايد هيچكس رقم دقيق آن را ندارند. شايد چيزي در حدود چند صد ميليون. ولي بعيد ميدانم كه در حد چند ميليارد باشد.
● آيا شما استفاده از كلمه email را براي ارسال پيام روي شبكه، پيشنهاد كرديد؟
○ در واقع تا چند سال پس از ابداع ايميل، كسي به آن email نميگفت. ما به آن فقط پيام (message) ميگفتيم. بعد از چند سال، بعضي از مردم به ارسال پيام روي شبكه، نامهالكترونيكي يا Electronic mail گفتند. يعني ميخواستند مشخص كنند كه نامه را از طريق شبكه ميفرستند، نه از طريق كاغذ و پست معمولي. اين عنوان سپس مختصر شد و به صورت email درآمد.
● چطور شد كه از علامت @ استفاده كرديد؟
○ ببينيد، من در آن موقع به دنبال كاراكتري روي صفحه كليد بودم كه نام كاربر را از نام كامپيوتر مجزا كند. من يك كاراكتر منفرد و خاص ميخواستم تا آدرس فرستنده را از متن نامه متمايز كند و خواننده نامه به آساني آن را تشخيص دهد. در ضمن كاراكتري ميخواستم كه از آن در اسامي افراد استفاده نشده باشد. براي همين، نميخواستم مثلاً از خط فاصله يا چيزهايي شبيه آن استفاده كنم. علامت ؛ واجد هر دو ويژگي بود. همچنين @ را در انگليسي at-sign (يا Commercial at) ميخوانند كه ميتوانست به اين معني باشد: "كاربري روي آن كامپيوتر:
User at computer" همچنين در همين جا لازم است در مورد يك اشتباه رايج توضيح دهم. همانگونه كه گفتم من به دنبال علامت مناسبي روي صفحه كليد بودم و آن را پيدا كردم. حال آنكه بعضي از مردم اشتباهاً تصور ميكنند كه علامت @ را من ابداع كردهام. در حالي كه قبلاً وجود داشت و فقط من از آن استفاده كردم.
● آيا متن نخستين ايميل ارسالي خودتان را به ياد داريد؟
○ آن متن را دقيقاً به خاطرندارم. ولي موضوع آن توضيحي بود كه درباره علامت ؛ نوشته بودم و كاربرد آن را توضيح داده بودم.
● اكنون ايميل به قلب اينترنت و شبكه تبديل شده است. چه زماني شما متوجه شديد كه ايميل در واقع جريان عظيمي را به راه انداخته است؟
○ خوب، شايد تا سال 1994 من ايدهاي در اين مورد نداشتم و قطعاً روزي كه نخستين ايميل را فرستادم، به اين موضوعات فكر نميكردم. اما از 1994 به بعد كه شبكهها و اينترنت به سرعت گسترش يافتند، متوجه شدم كه ايميل ميتواند چه نقش بزرگ و مؤثري داشته باشد.
● شما خودتان چقدر از ايميل استفاده ميكنيد و ايميل چقدر زندگي شما را تغيير داده است؟
○ استفاده من از ايميل هم همانند مردم ديگر است. اما ميتوانم بگويم كه ايميل از دو جنبه زندگي من را تغيير داده است: نخست آنكه روش كاري من و ارتباط با ديگران را عوض كرده است؛ همانگونه كه زندگي بسياري از مردم دنيا را عوض كرده است. ديگر آنكه از اين بابت موردتوجه واقع شدهام و كاري انجام دادهام كه زندگي ديگران را عوض كرده است. اما اين قضيه باعث تغيير شخصيت يا باورهاي من نشده است.
● بسياري از مردم، ابداع شما را همسنگ پيدايش صنعت چاپ يا اختراع تلگراف ميدانند. زيرا آن ابداعات هم نحوه ارتباطات را متحول كردند. نظر شما در اينباره چيست؟
○ اين مقايسه بسيار جالب است. اما در دنيايي كه فناوري به سرعت تغيير ميكند و نوآوريها يكي بعد از ديگري از راه ميرسند، ايدههاي خوب به سرعت با ايدههاي بهتر جايگزين ميشوند. شايد دشوار باشد كه بتوان اين موارد را با يكديگر مقايسه كرد. زيرا آن ابداعات مدتهاي طولاني پابرجا بودند و باعث تغييرات گسترده و شگرفي در تاريخ بشريت شدند. من ابداعي كردم كه نحوه ارتباطات را تغيير داد. ولي نميتوانم بگويم كه همانند تلگراف يا چاپ بوده است. البته بهتر است در اين مورد ديگران قضاوت كنند.
● پيشبيني شما در مورد آينده ايميل چگونه است؟
○ خيلي ساده بگويم كه نميدانم چه اتفاقي خواهد افتاد. اما شايد ايميل به عنوان يكي از مشخصههاي فردي ما شناخته شود. ضمن آنكه بايد پروتكلهاي ارسال ايميل را براي مبارزه با اسپمها و هرزنامهها و ساير موارد مزاحم بهينه كرد. در ضمن، افزايش پهناي باند شبكهها ميتواند ايميل را به يك رسانه تبديل كند.
● آينده ويروسهايي كه از طريق ايميل منتشر ميشوند را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
○ ويروسهاي كامپيوتري شباهت زيادي به ويروسهاي بيولوژيكي دارند. من فقط ميدانم كه همانگونه كه ويروسهاي واقعي براي انتقال يافتن، به يك محيط (مانند هوا) احتياج دارند، ايميل نيز بستر بسيار مناسبي براي انتشار ويروسهاي كامپيوتري است و فكر نميكنم، در كوتاهمدت، بتوان با انتشار ويروسها از طريق ايميل مبارزه كرد. به هر حال ويروسها طي اين سالها به نحو مناسبي با بستر ارتباطي خود، يعني ايميل و پروتكل اينترنت، تطبيق يافتهاند.
● به عنوان آخرين سؤال بفرماييد كه در حال حاضر روي چه پروژههايي كار ميكنيد؟
○ پروژهاي كه اكنون روي آن كار ميكنم، استفاده از شبكه براي گردهمآوردن اعضاي يك تيم كاري در يك فضاي مجازي است. به نحوي كه بتوانند به سادگي از يكديگر بياموزند، با هم تعامل داشته باشند و دانستههايشان را تبادل كنند. پروژه ديگري هم در دست دارم. آن پروژه مربوط به آزمودن اين فكر است كه آيا ميتوان از شبكه براي بهينهكردن برنامهريزيهاي لجستيك استفاده كرد يا خير؟ يعني بتوان ارتباطات و حركتهاي افراد و تجهيزات را به نحوي بهينه كرد كه هزينهها كاهش يابد و افراد و تجهيزات در زمان مناسب در محل خودشان قرار بگيرند.
● با تشكر از شما.
○ من هم از شما متشكرم و خوشحال ميشوم اگر نسخه چاپشدهاي از اين گفتگو را به آدرس من ارسال نماييد.