حجت الاسلام والمسلمین سید محمد حسن ابوترابی فرد در خطبه عبادی نماز جمعه این هفته _ ۱۵ فروردین ماه_ تهران بیان کرد: با عنایت به اهمیت و جایگاه ویژه و برجسته نظام اقتصادی پویا و کارآمد، در افزایش اقتدار نظام سیاسی و دستیابی به حکمرانی مطلوب و تاکید رهبر معظم انقلاب اسلامی بر ضرورت و اولویت ساماندهی نظام اقتصادی کشور، به فرازهایی از فرمان امام علی (ع) به مالک اشتر به عنوان استاندار مصر میپردازم. فرمانی که در خطبههای گذشته فرازهای نخست آن را محضر شما مورد بحث قرار دادم.
وی در ادامه اظهار کرد: در یکی از فرازهای مهم این فرمان، ارکان محوری و لایههای گوناگون حیات اجتماعی مورد بحث قرار گرفته است. نظامات سیاسی، دفاعی، قضایی و حقوقی، اقتصادی و اجتماعی را علی (ع) تبیین فرمودند. امام علی (ع) میفرماید که مالک جامعه اسلامی از نهادها و اصناف درهم تنیده و به هم پیوسته شکل گرفته است. مهمترین وظیفه حاکمان ساماندهی دقیق این نهادها و ارتقای کارآیی نظامات سیاسی و اجتماعی است و تلاش برای تنظیم روابط نهادها و اصناف با یکدیگر.
خطیب موقت نماز جمعه تهران، تصریح کرد: در میان نهادهای نهگانهای که علی (ع) به آنان پرداختهاند دو نهاد مهم اقتصادی مطرح شده است. اول خراج مالیاتی که دولت اسلامی از فعالان اقتصادی و کشاورزانی که طرف قرارداد دولت بوده و روی زمینها دولتی فعالیت دارند دریافت میکنند. برخی خراج را شامل تمامی درآمد دولت دانستهاند. دوم بازرگانان و صنعت گران هستند. در ادامه امیرالمومنین میفرمایند مالک که آگاه باش خراج و درآمدها مالیاتی درآمدهای پایدار مالیاتی و شبه مالیاتی دولت، رمز اقتدار و ارتقای قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح است.
وی در ادامه تاکید کرد: واقعا امیر کلام، امیر سخن و امیر تفکر و اندیشه در این منشور حکمرانی در بیش از هزار و ۴۰۰ سال قبل، نظام بودجه ریزی و درآمدها و هزینهها دولت را به زیبایی تبیین کردند. به نقش بی بدیل بازرگانان و صنعت گران اشاره کردند. امام علی (ع) میفرمایند که مالک نهادهای عمومی و اصناف و طبقات گوناگون جامعه نمیتوانند برپای خود استوار باشند مگر در سایه اقتصاد پویا، تجارت و صنعت و خلق ثروت و پرداخت مالیات. رسالت تجار و بازرگانان را علی (ع) خلق بازار رقابتی کارا و پاسخگو به نیازهای مردم میدانند. رسالت تجار را خلق بازار برای حمایت از تولید و رشد مولد اقتصادی کشور ذکر میکنند.
وی افزود: من درخواست میکنم دانشکدههای اقتصادی کشور این کلمات و واژهها را تحلیل کنند. امیر المومنین میفرماید اگر نظام بودجه ریزی کشور، نظام منطبق بر قواعد و اصول عقلانی بود، آن نظام پایدار است. نهادها قضایی و حقوقی و دفاعی میتوانند وظایف خود را به درستی انجام دهند. امروز نیز میگویند اگر میخواهید در خصوص چگونه اداره کشور بحث کنید، نظام بودجه ریزی آن را مورد بحث قرار دهید. امام علی میفرماید که مالک دغدغه تو وصول و دریافت مالیات نباشد دغدغه تو اصلاح حال فعالان اقتصادی و پرداخت کنندگان مالیات باشد.
ابوترابی فرد در ادامه خاطر نشان کرد: موضوع بودجه ریزی و درآمدها پایدار باید مورد بحث و بررسی دقیق قرار گیرد. در این نگاه باید نظر معطوف به تجار و بازرگانان و کارآفرینان و پرداخت کنندگان مالیات و عوارض باشد. دغدغههای آنان باید شناسایی شود. مشکلات فرا روی تولید باید مورد بحث قرار گیرد. با رفع مشکلات فرا روی تولید حال فعالان اقتصادی بهتر و ظرفیتها تولید ارتقا مییابد. این دغدغه را بارها سکان دار انقلاب اسلامی تاکید داشتند.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: دوم سامان دادن وضع خراج و مالیات و عوارض مورد تاکید امیرالمؤمنین بود. چگونگی وصول و هزینه آن مهم است. این یعنی اصلاح ساختار بودجه ریزی و اصلاح نظام مالیاتی کشور. سپس امام علی (ع) میفرمایند مالک، استانداران و مدیران اجرایی ارشد دولت، بدانید که اگر به دغدغههای مودیان مالیات توجه شد و مشکلات فرا روی تولید اصلاح شد و مالیات دقیق و عادلانه و با رعایت حقوق مردم وصول شد و هزینهها درست انجام شد، حال مودیان مالیات و عوارض و درآمدها پایدار بهبود مییابد. حال درآمد و هزینه اصلاح میشود. سپس حال سایر نهادها جامعه اصلاح میشود.
وی در ادامه بیان کرد: سامان یافتن منابع و مصارف دولت به معنای سامان یافتن سایر نظامات دفاعی، قضایی، حقوقی، فرهنگی و اجتماعی است. اگر این حوزه سامان یابد اولا زمینه فعالیتها اقتصادی و ایجاد اشتعال و افزایش درآمد سرانه هموار میشود و سپس کسانی که قدرت تامین معاش خود را ندارند مورد حمایت جدی قرار میگیرند.