بعد از استقبال شما از مقاله «انتخاب کود مناسب برای مرکبات در پاییز»، این بار تمرکز خود را روی بهترین زمان کوددهی مرکبات در شمال کشور گذاشتهایم. در باغهای مرکبات شمال، زمانبندی کوددهی بیش از هر نکته دیگری تعیینکننده موفقیت است. انتخاب لحظه درست برای تغذیه، تفاوت بین میوههای کوچک و نامنظم و محصولی سالم و یکنواخت را رقم میزند. این راهنما، ترکیبی از تجربه عملی یک کشاورز و نکات فنی است تا بتوانید با حداقل هدر رفتن کود، بیشترین بهرهوری را از باغتان بگیرید.
در این مقطع، درختان هنوز رشد فعال خود را آغاز نکردهاند، اما ریشهها به تدریج آماده جذب و ذخیره عناصر غذایی میشوند. بهترین زمان اجرای چالکود زمانی است که خاک به اندازه کافی مرطوب شده باشد اما بارندگی شدید هنوز آغاز نشده است. معمولاً اوایل بهمن تا اواسط بهمن، قبل از افزایش بارندگیهای زمستانی، مناسبترین بازه است.
کودهای توصیهشده:
در این مرحله، جوانهها در حال متورم شدن هستند و نیاز درخت به نیتروژن و ریزمغذیها به اوج میرسد. بهترین زمان کوددهی چند هفته قبل از باز شدن گلها است، یعنی معمولاً اواسط اسفند تا اواسط فروردین، وقتی دمای روز نسبی بالا رفته و شبها کمتر سرد هستند.
کودهای توصیهشده:
بهترین زمان کوددهی در این مرحله، اوایل خرداد تا اواسط خرداد است، قبل از شروع گرمای شدید تابستان. تأمین عناصر ضروری در این زمان به حفظ میوهها، افزایش استحکام بافت و آمادهسازی درخت برای رشد ادامهدار کمک میکند. توجه ویژه به کلسیم در این مقطع، نقش مهمی در کیفیت نهایی محصول دارد. فاصله بین نوبتهای کوددهی حدود ۱۵–۲۰ روز باشد تا عناصر به تدریج در دسترس درخت قرار گیرند.
کودهای توصیهشده:
میوهها در این زمان سریعترین رشد وزنی را تجربه میکنند. بهترین زمان برای کوددهی پتاسیم بالا، اوایل تیر تا اوایل مرداد است، وقتی دمای روز زیاد است اما رطوبت خاک هنوز مناسب است. در صورت بارندگی شدید، کوددهی را ۱–۲ روز به تعویق بیندازید تا از شستشو جلوگیری شود.
کودهای توصیهشده:
در هفتههای منتهی به برداشت، تمرکز اصلی روی بهبود رنگ، طعم و افزایش ماندگاری میوه است. تغذیه مناسب در این مقطع علاوه بر افزایش بازارپسندی محصول، مقاومت درخت و میوه را در برابر تنشهای پاییزی و سرمای زودرس بالا میبرد.
کودهای توصیهشده:
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع کودهای شیمیایی که در توضیحات فوق بهشون اشاره شده است می توانید به وب سایت فروش مواد شیمیایی بیسموت که یکی از بهترین عرضه کنندگان کودهای شیمیایی هستند با لینک زیر مراجعه کنید:

آنچه میخوانید حاصل تجربه واقعی یک کشاورز در کوددهی باغات پرتقال و نارنگی در شمال کشور است:
« بر اساس تجربهای که از کوددهی مرکبات در شمال دارم، یکی از مهمترین اشتباهات زمانی این است که کوددهی را همزمان با بارندگی انجام میدهند. در خیلی از سالها، بهترین نتیجه زمانی به دست آمده که تغذیه یکی دو روز بعد از یک باران مؤثر انجام شده، نه در اوج بارش. در این حالت، خاک رطوبت دارد اما شستوشوی شدید اتفاق نمیافتد و جذب بهتر انجام میشود.
نکته زمانی مهم دیگر، توجه به گرم شدن شبهاست، نه فقط دمای روز. در تجربه من، هر وقت شبها هنوز سرد بوده، کوددهی ،اگر در ظاهر زمانش درست بوده اما اثر ضعیفتری داشته.
یکی دیگر از زمانهایی که کمتر به آن توجه میشود، فاصله بین دو موج رشد است. بعضی سالها درخت بعد از یک رشد اولیه، چند هفته مکث میکند. اگر کوددهی دقیقاً در این فاصله انجام شود، درخت وارد موج بعدی رشد قویتر میشود.
آخرین نکته زمانی که برای من تعیینکننده بوده، قطع بهموقع کوددهی است. تجربه نشان داده توقف بهموقع، گاهی از ادامه دادن مهمتر است. در سالهایی که کوددهی را زودتر جمع کردهام، درخت هم آرامتر وارد پاییز شده و هم میوه کیفیت بهتری گرفته است.»

بسیاری از باغداران تصور میکنند کوددهی باید از بهمن ماه آغاز شود، اما در عمل گام اول در دی ماه برداشته میشود. شمال به دلیل بارندگی زیاد، مستعد اسیدی شدن هستند و کاهش pH باعث میشود حتی بهترین کودها نیز در خاک قفل شده و درخت قادر به جذب آنها نباشد.
با نمونهبرداری صحیح از عمق ۰–۳۰ و ۳۰–۶۰ سانتیمتری خاک در دی ماه، میتوان نیاز به اصلاح pH با آهک کشاورزی را مشخص کرد و همچنین میزان فسفر و پتاسیم باقیمانده از سال قبل را ارزیابی نمود. این اقدام از استفاده غیرضروری کودها جلوگیری کرده و میتواند هزینههای کوددهی را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. اصلاح خاک اسیدی شمال، پیشنیاز موفقیت در تمام مراحل بعدی کوددهی و افزایش بهرهوری درختان است.