شرایط عرضه و رشد قیمت برخی اجناس در یک هفته گذشته چگونه بود؟
این روزها قیمت گرفتن اجناس و مقایسه آن با نرخ همان کالا در یک یا دو روز قبل به تفریح تلخ مردم تبدیل شده است. با افزایش هرروزه نرخ ارز و کمبود عرضه مواد خوراکی مانند روغن و در کنار آن صحبت از حذف سیاست ارز ترجیحی توسط بانک مرکزی، به یکباره موج عظیمی از گرانی و کبود کالا به وجود آمد که اعتراضات چند روز پیش نشان داد که بالا رفتن قیمتها چقدر میتواند تاب مردم را کم کند.
گوشت، مرغ، تخممرغ، روغن و مواد لبنی از مایحتاج هر روزه خانوارهای ایرانی است که نبود و گرانی آن سفره آنها را کوچکتر از قبل کرده است. قیمت گوشت و مرغ در این مدت به قدری بالا رفته که تقریباً از سبد هزینه بیشتر خانوارها بیرون رفته و کار به جایی رسیده که دولت تلاش دارد با کالابرگ یک میلیون تومانی آنها را به سفرهها برگرداند. تخممرغ و روغن نیز همین روال را دارند و خوردن یک نیمرو معمولی با قیمتهای عجیب این روزها حداقل ۵۰ هزار تومان هزینه برمیدارد.
البته روغن چند روزی است که به برخی سوپرمارکتها برگشته است، اما با قیمتهای جدید؛ روغن پخت و پز کوچک یا همان یک لیتری ۲۱۷ هزار تومان است و روغن سرخکردنی ۲۵۲ هزار تومان است.
صاحب یکی از سوپرمارکتهای خیابان گلبرگ به خبرنگار هممیهن، گفت: «شنبه کلاً سه کارتن روغن کوچک سفارش دادیم که بعد از دو روز برای ما آوردند، زور و پولمان هم بیشتر نمیرسد که چند کارتن دیگر هم بگیریم. مگر چند نفر هستند که روغن ۲۵۰ هزار تومانی بخرند؟ برای همین ریسک نکردیم و کم سفارش دادیم.»
او به نکته عجیبی هم اشاره میکند: «مرکز پخشکننده هم اینگونه نیست که هر چقدر روغن بخواهیم به ما بدهد، به ما گفتند در ازای خرید هر کارتن روغن بیشتر باید کالاهای دیگر را نیز سفارش دهیم.»
اکبرآقا در نزدیکی میدان رسالت یک فروشگاه موادغذایی کوچک دارد، از او سراغ تخممرغ گرفتم. او گفت: «تخممرغ دانهای ۱۷ هزار تومان است و هر شانه تخممرغ ۳۰ تایی،۴۸۰ هزار تومان است که هر تخممرغ آن ۱۶ هزار تومان یعنی هزار تومان کمتر از قیمت خرید دانهای است.»
برنج هم برای فروش ندارد و به گفته اکبرآقا خودشان نمیآورند، او گفت: «قبل از گرانیها برنج هم داشتیم، اما الان کسی برنج با قیمت بالا را نمیخرد و مردم قدرت خرید یک کیسه برنج را ندارند.»
توان خرید برنج کیسهای نیست
آنگونه که یکی از برنجفروشهای محله وحیدیه تهران گفت حدود دو هفته است که قیمتهای برنج تغییری نکرده، هرچند برنج خارجی هندی و پاکستانی کم پیدا میشود. او به خبرنگار هممیهن گفت: «برنج طارم کیلویی ۴۲۰ هزار تومان و برنج طارم محلی کیلویی ۳۹۰ هزار تومان است، اگر مشتری توان خرید یک گونی ۱۰ کیلویی نداشته باشد کمتر و با تخفیف هم میدهیم.»
در همین رابطه امیر آقاجانیان، عضو انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان از نگرانی درباره کسری برنج خبر داد و عنوان کرد: «با توجه به افزایش مصرف برنج در ایام ماه رمضان و طبق برآوردهای صورتگرفته بارها به دولت نامه زدیم که برای جلوگیری از افزایش قیمت برنج و التهاب بازار باید یک میلیون تن کسری نیاز کشور وارد شود درحالیکه از ابتدای سال تاکنون حدود ۵۰۰ هزارتن برنج وارد شده است.»
او ادامه داد: «توصیه ما به دولت برای رسیدن بازار برنج به آرامش این است که بوروکراسی پیچیده اداری برای ترخیص برنج خارجی را تسریع کند و از طرفی برخی شرکتها را وادار به خرید تضمینی و عرضه با قیمتهای مناسب در فروشگاههای زنجیرهای کند. برنج پاکستانی و هندی توسط شرکتهای بازرگانی دولتی و عاملانی که توسط دولت در نظر گرفته شده، وارد شده و اکنون بهصورت قطرهچکانی در حال توزیع است، حال امیدواریم توزیع در فروشگاهها افزایش یابد.»
وزیر جهادکشاورزی این روزها پر کار است و در جلسه کارگروه نظام یارانه این وزارتخانه درباره استفاده از ذخایر راهبردی کشور گفت که این ذخایر در صورت لزوم تنها باید در اختیار تولیدکنندگانی قرار گیرد که با مشکل جدی در تامین نهاده مواجه شدهاند. غلامرضا نوریقزلجه همچنین از معاون بازرگانی خود خواسته به بازرگانانی که نهاده را بین دامدار و مرغدار حمل و توزیع نمیکنند، تذکر کتبی بدهد. وزیر جهاد کشاورزی درباره تنظیم بازار گوشت قرمز عنوان کرده که انتظار میرود با افزایش عرضه در بلندمدت، قواعد اقتصادی در بازار برقرار شود و تولیدکننده بتواند محصول خود را ارزانتر از کشورهای مبدأ واردات به کشور تولید کند.
معاون برنامهریزی و اقتصادی این وزارتخانه هم به تولیدکنندگان خبر داده که میتوانند از سامانه آنلاین خرید انجام دهند. اکبر فتحی گفته: «کمتر از یک هفته پس از تغییر روش قیمتگذاری نهادههای دامی، فعالیت سامانه بازارگاه روند عادی گرفته و نزدیک به ۸۰۰ هزار تن انواع نهادههای دامی از جمله ذرت، جو و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه عرضه شده که با فروش خوبی همراه بوده است.»
افشین صدردادرس مدیرعامل اتحادیه دام سبک عنوان کرد که قیمت کنونی هرکیلو دام زنده ۴۰۰ تا ۴۲۰ هزارتومان در سطح کشور است که نرخ هرکیلو لاشه در کشتارگاه ۸۵۰ تا ۸۶۰ هزارتومان است که آزادسازی قیمت منجر به افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت آن میشود.
آقا نعمت در نزدیکی خیابان دماوند، یک سوپرگوشت بزرگ با مشتریهای ثابت دارد که به دلیل گوشت مرغوبی که دارد از سراسر شهر برای خرید به مغازه او میآیند. او درباره قیمت این روزهای گوشت به خبرنگار هممیهن گفت: «امروز (سهشنبه) گوشت گوسفند یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان است. گوشت گوساله ۲ میلیون تومان بود، اما امروز کمی ارزان شده و یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است که البته شامل ران و کف دست میشود، اما گوشت شقه کیلویی یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان است.»
آقا نعمت همچنین گفت که در این چند روز قیمتها کمی پایین آمده و اکنون گوشت گردن به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و گوشت راسته گوسفند هم به یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
پرواز بلند قیمت مرغ
روز یکشنبه، رئیس جهاد کشاورزی استان تهران اعلام کرد که حدود ۱۸۰۰ تن گوشت مرغ در این روز و حدود ۲ هزار تن نیز در روز شنبه آن هم با قیمت ۱۹۰ تا ۲۴۰ هزار تومان در تهران توزیع شده است. جبرئیل برادری گفته قیمتها بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود و به همین دلیل از روز شنبه قیمت هر کیلوگرم گوشت مرغ در عمدهفروشیها ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان، در میادین میوه و ترهبار ۲۲۵ هزار تومان و خردهفروشیهای سطح شهر بین ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان بوده است.
برادری همچنین از هجوم مردم در چند روز گذشته برای خرید مرغ گفت که باعث شده بود هرآنچه وارد بازار شد بلافاصله خریداری شود که به گفته او همین موضوع اندکی التهاب در بازار ایجاد کرد، اما اکنون کمبودی در بازار وجود ندارد و نیاز پایتخت تامین است. آنطور که ایرنا گزارش داده در چند روز اخیر قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده در واحدهای تولیدی ۱۸۷ هزار تومان و قیمت مرغ برای مصرفکنندگان ۲۷۸ هزار تومان تعیین شده است.
اما یک فروشگاه مرغ و گوشتفروشی در خیابان دردشت در شرق تهران، به خبرنگار هممیهن گفت: «امروز (سهشنبه) مرغ کیلویی ۲۳۰ هزار تومان است و مرغ قطعهبندی شده هم کیلویی ۴۹۰ هزار تومان است.»
براساس آمار نیاز روزانه مرغ تهران در هفته گذشته به هزار و ۸۰۰ تن رسیده بود، اما از ابتدای هفته این نیاز به کمتر از هزار و ۵۰۰ تن رسیده است.
باید این نکته را در نظر داشت و به مردم نیز حق داد که بعد از حذف سیاست ارز ترجیحی، نگرانی درباره افزایش قیمت مواد غذایی و خوراکی بالا میرود و بازار را دچار التهاب میکند، اما فعلاً افزایش قیمتها با شیب ملایم کم شده است. اتفاقی که در این میان افتاد این بود که بنا به صحبتهای معاون اول رئیسجمهور قرار بود تا پایان سال ارز ترجیحی به نهادههای دامی داده شود، اما یکباره تصمیم بر این شد که این ارز را از دیماه حذف کنند که بازار مواد پروتئینی مخصوصاً مرغ را دچار التهاب کرد و در چند روز اخیر عرضه و تقاضا است که قیمت مرغ را تعیین میکند. براساس آمار مصرف ماهیانه مرغ در کشور حدود ۲۵۰ هزار تن است که تامین آن برای مرغداران کشور کار سختی نیست به شرط آنکه با مشکلات قیمتی جدید مواجه نشوند.
داود رنگی، رئیس هیئت مدیره فدراسیون طیور به باشگاه خبرنگاران جوان گفت که با توجه به نبود نقدینگی لازم برای خرید نهادهها و کاهش تقاضا برای خرید جوجه پیشبینی میشود در صورت عدم تامین سرمایه در گردش مورد نیاز، بازار در ماههای آینده با چالش روبهرو شود. او عنوان کرد: «با توجه به شناور بودن نرخ ارز نمیتوان پیشبینیای راجع به بازار مرغ داشت با حذف ارز ترجیحی و سیاست آزادسازی نرخ، قیمت هرکیلو مرغ در صورت فراوانی تولید ۲۷۰ تا ۲۸۰ هزارتومان است و در صورت کمبود کالا، قیمت برمبنای عرضه و تقاضا بالاتر از ۳۰۰ هزارتومان خواهد بود.»
مهدی یوسفخانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور هم گفت: «هفته گذشته بعداز حذف ترجیحی نهاده دامی، قیمت مرغ افزایش یافت که خانوارها بهدلیل نگرانی از روند افزایش قیمت، به خرید هجوم آوردند و در نهایت افزایش ۳ برابری تقاضا موجب شد قیمت مرغ در اواخر هفته گذشته به ۲۵۰ تا ۲۷۰ هزارتومان رسید. اما با توجه به خرید و ذخیرهسازی مرغ خانگی، از ابتدای هفته قیمت کاهش چشمگیری داشت و پیشبینی میشود قیمت به ۲۰۰ هزارتومان برسد.»
اسفند و فروردین سخت.
اما فارغ از این روزها، مردم نگران اسفند و فروردینماه هستند؛ ماه رمضان در اسفند قرار گرفته که معمولاً افراد فامیل همدیگر را برای افطار دعوت میکنند و بعد از آن عید و آغاز تعطیلات فروردین است که طبق رسم قدیمی ایرانیان به میهمانی بزرگان میروند و یا از دوستان و فامیل میزبانی میکنند و همه اینها نیاز به مایحتاج پذیرایی یعنی میوه و شیرینی و وسایل تهیه شام و ناهار مثل گوشت و مرغ و برنج است.
فعلاً پیشبینی درستی از قیمتها و بود و نبود این خوراکیها در روزهای آینده نمیتوان داشت، اما مهدی دوستی، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای وزیر کشور، گفت: «عرضه گسترده کالابرگ به ۸۲ میلیون نفر و همچنین افزایش تقاضا در ماه رمضان و عید نوروز را در پیش رو داریم که موجب میشود در این ایام نیاز به عرضه بیشتر کالا به سطح بازار را داشته باشیم، اما بهرغم این افزایش تقاضاها برای ماههای باقیمانده سال و بخشی از سال آینده به اندازه کافی ذخایر کالاهای اساسی در کشور وجود دارد و هیچ نگرانی از بابت تامین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم نداریم.»
او به نکته مهمی هم اشاره کرد و گفت که با دستور مسعود پزشکیان و پیگیری شخص وزیر کشور، اختیاراتی به استانداران داده شده تا تامین کالاها را تسریع کنند که کمکی به مبادی واردات شود.
