چطور زندگی کنیم که به بیماری قلبی مبتلا نشویم؟

وحید اسلامی متخصص قلب و عروق و دبیر اجرایی کنگره بین المللی نارسایی قلب گفت: ۴۰ درصد مرگ و میر‌ها در ایران ناشی از بیماری‌های قلب و عروق است. او در ادامه افزود: در ایران سالی ۱۶۰ هزار مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی داریم و از هر ۵ فوتی، یک مورد ناشی از سکته قلبی است. آمار بالای مرگ‌های قلبی در کشور توجه بیشتر به راه‌های پیشگیری از بیماری‌های قلبی از طریق ایجاد تغییرات در سبک زندگی را بیش از پیش ضروری می‌سازد.

متخصصان قلب برای کمک به پیشگیری از بیماری‌های کشنده، مانند سکته مغزی، حمله یا ایست قلبی، معمولا توجه زیادی به حفظ فشار خون، کلسترول و سایر عوامل خطر مرسوم در محدوده طبیعی دارند. به گفته دکتر دیمیتری یارانوف، متخصص قلب و عروق در زمینه پیوند قلب، کلید پیشگیری از حملات قلبی، پایبندی بسیار بیشتر به اصول اساسی زندگی و سلامت جامع است.

از مبانی سلامت قلب غافل نشوید

دکتر یارانوف اصرار دارد که اجزای سازنده سلامت قلب بسیار فراتر از اعداد فشار خون و کلسترول هستند. از جمله قواعد اساسی که او به آنها پایبند است، نادیده نگرفتن اجزای کلیدی مانند خواب باکیفیت، مدیریت استرس، هوای پاک و سلامت روده است. این موارد ارتباط نزدیکی با سلامت قلب و عروق و فشار خون دارند. به عنوان مثال، خواب نامناسب، افت فشار خون طبیعی شبانه را مختل می‌کند و خطر ابتلا به فشار خون بالا و بیماری قلبی را افزایش می‌دهد. استرس عاطفی و مزمن باعث التهاب و افزایش فشار خون می‌شود و به طور خاموش به قلب آسیب می‌رساند.

با این حال، نادیده گرفتن این عوامل به خاطر اطمینان از مصرف دارو یا نتایج آزمایشگاهی جداگانه، ضرر بیشتری نسبت به فایده دارد. رویکرد جامع به بهداشت خواب، سلامت روان و کیفیت محیط در پیشگیری از حملات قلبی بسیار مهم است.

نادیده نگرفتن استرس مزمن

تحمل برنامه‌های سنگین کاری زندگی و بار‌های عاطفی به گفته دکتر یارانوف، برای سلامت قلب خوب نیست. استرس فشار خون را به طور موقت افزایش می‌دهد، اما استرس بی اندازه باعث فشار خون مزمن و التهاب می‌شود که عوامل خطر اصلی برای حملات قلبی هستند. ذهن آگاهی، مدیتیشن، فعالیت بدنی و استراحت کافی برخی از تکنیک‌های موثر مدیریت استرس هستند که فرد نباید در استراتژی پیشگیری از حمله قلبی خود از آنها غافل شود. همچنین مهم است که هنگام غرق شدن در مشکلات «نه» بگویید و مرز‌هایی را برای کاهش بار عاطفی تعیین کنید.

تأثیر میکروبیوم روده

نتجه تحقیقات تجمیع شده نشان می‌دهد که بسیاری از جنبه‌های سلامت قلب و عروق، از جمله فشار خون، تحت تأثیر میکروبیوم روده قرار دارند. دکتر یارانوف هرگز سلامت روده را در برنامه‌ریزی استراتژی‌های پیشگیری از حمله قلبی نادیده نمی‌گیرد. رژیم غذایی سرشار از فیبر، غذا‌های تخمیر شده و پری‌بیوتیک‌ها به حفظ تعادل مناسب فلور روده کمک می‌کند تا به تعدیل فشار خون و کاهش التهاب سیستمیک کمک کند. برعکس، سلامت ضعیف روده می‌تواند با افزایش التهاب و اختلال عملکرد متابولیک، در فشار خون بالا و بیماری‌های عروقی نقش داشته باشد. بنابراین، مهم است که سلامت گوارش در مراقبت‌های جامع قلب در اولویت قرار گیرد.

خودداری از مصرف خودسرانه دارو

مصرف الکل حتی گاهی اوقات می‌تواند منجر به آسیب عروقی نامحسوس و افزایش شدید فشار خون شود و خطر حملات قلبی را افزایش دهد. دکتر یارانوف می‌گوید به هر قیمتی از پیروی چنین الگو‌هایی در سبک زندگی خود اجتناب کنید. مصرف خودسرانه دارو‌ها یا مکمل‌هایی که فشار خون را افزایش می‌دهند، نیز به طور مشابه می‌تواند تلاش‌های مربوط به حفظ سلامت قلب را تضعیف کند. ارتباط بین بیماران مبتلا به فشار خون بالا و پزشکان معالج آنها باید در مورد تمام دارو‌های مصرفی آنان وجود داشته باشد، زیرا برخی از دارو‌های کلیدی مانند «انسیدها»، کورتیکواستروئید‌ها و برخی از محرک‌ها ممکن است فشار خون را افزایش دهند یا منجر به احتباس مایعات شوند. انسید‌ها یا دارو‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی از پرکاربردترین دارو‌های پزشکی هستند. این دارو‌ها سه خاصیت مهم کاهش التهاب، ضد درد و تب‌بر دارند. این گروه از دارو‌ها در دوز‌های بالا اثرات ضدالتهابی دارند.

مراقبت جامع

در نهایت، اصل راهنمای دکتر یارانوف درمان بیماران است و نه رسیدن به اعداد بهتر در دستگاه فشار خون. ارائه یک رویکرد شخصی‌سازی‌شده که شامل تغذیه متعادل، مداخلات سبک زندگی و ارتقای خواب و سلامت عاطفی، استفاده عاقلانه از دارو و پیگیری منظم باشد، که همگی برای سلامت عروق و عملکرد قلب ضروری هستند.