مشاور رهبری خطاب به ترامپ: امنیت در منطقه یا برای همه است یا هیچ کس!
محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبری، با تشریح ابعاد امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی تحولات اخیر منطقه، به ادعاها و تحرکات نظامی ایالات متحده واکنش نشان داد.
وی با تأکید بر نقش تعیینکننده ایران در تأمین ثبات خلیج فارس و آبراههای راهبردی، تصریح کرد که امنیت منطقه مفهومی تفکیکناپذیر است و نمیتوان آن را بهصورت گزینشی تعریف کرد.
مخبر با هشدار نسبت به پیامدهای ماجراجوییهای فرامنطقهای، تأکید کرد انتخاب پیشروی بازیگران خارجی، میان عقلانیت و همکاری یا تشدید تنش و پذیرش تبعات آن است. متن کامل این گفتوگو در ادامه آمده است:
با توجه به ادعاها و تحرکات اخیر نظامی ایالات متحده در منطقه و همچنین مواضع و اظهارات رئیسجمهور آن کشور، ارزیابی شما از اهداف و پیامدهای این رویکرد برای امنیت منطقه چیست؟
پیش از هر چیز باید بر این اصل اصیل و مبنایی دیپلماسی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تأکید کنم که ما ملتی صلحطلب و ثباتساز هستیم، اما در حفظ حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و منافع مشروع خویش، با تمام توان و با تکیه بر خداوند رحمان، اراده آهنین ملت و اقتدار دفاعی خود، ایستادهایم. سخنان و ادبیات رئیس جمهور آمریکا نیز نه تنها خللی در اراده ایران ایجاد نمیکند، بلکه نشان میدهد او فهمی سطحی و غلط از پیچیدگیهای امنیتی و اقتصادی ما و این نقطه حیاتی از جهان دارد.
آنچه امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان را در طول دههها تضمین کرده، حضور نیروهای فرامنطقهای نبوده، بلکه وجود کشورهای صاحب حاکمیت و مسئولی مانند ایران است که با درک درهمتنیدگی منافع همه، در مسیر ثبات گام برداشتهاند.
با این توصیف، تحلیل شما از اهمیت استراتژیک این آبراه و نقش ایران در آن چیست؟
برای درک صحیح موضوع، باید به نقش بیبدیل جغرافیایی و اقتصادی ایران نگاه کنیم. جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن بیش از دو هزار کیلومتر مرز آبی در کناره خلیج فارس و دریای عمان، همچنین اهمیت کریدور شمال _ جنوب و نیز شرق _ غرب؛ نه یک ناظر منفعل، بلکه یک ذینفع و بازیگر اصلی و تعیینکننده در معادلات این منطقه است. این موقعیت، یک موهبت الهی و تاریخی است که ما را در کانون تولید و تجارت انرژی جهان قرار داده است. اما دیدگاه ما فراتر از منفعت ملی صرف است. ما معتقدیم این موقعیت، مسئولیتی بزرگ برای ایجاد بستری امن و باثبات برای همکاریهای گسترده منطقهای و بینالمللی به ما میدهد. قلب تپنده انرژی جهان نیازمند آرامش است و ایران همواره حافظ این آرامش بوده است.
اما به نظر میرسد برخی بازیگران به دنبال ایجاد ناامنی و بیثباتی هستند. این موضوع چه تأثیری بر امنیت جمعی میگذارد؟
اصل بنیادین ما این است که امنیت و آرامش در منطقه یا برای همه است، یا برای هیچکس. این یک شعار نیست، بلکه یک واقعیت ژئوپلیتیک انکارناپذیر است. شما نمیتوانید برای خود امنیت مطلق تعریف کنید و همزمان با ایجاد بحران برای دیگران، خاکستر ناامنی را به باد دهید که دود آن به چشم همه خواهد رفت. ما امیدواریم برخی از کشورهای فرامنطقهای، رفتارهایی کوته بینانه و یک جانبه گرایانه در پیش نگیرند که گویی به منافع حیاتی و امنیتی سایر کشورها بیتوجه هستند. تاریخ ثابت کرده چنین رویکردی جز تشدید تنش، تولیدعدم اعتماد و زنجیرهای از واکنشهای غیرقابل پیشبینی، نتیجهای در پی نخواهد داشت.
آیا میتوانید ابعاد جهانی و اقتصادی این وابستگی متقابل را بیشتر شرح دهید؟
قطعاً؛ سالانه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار کالا و انرژی، از این مسیر بسیار مهم آبی و حیاتی در حوزه صادرات انرژی جهانی عبور میکند. این فقط یک مسیر تجاری نیست؛ این شریان اصلی رشد و توسعه دهها اقتصاد ملی، از شرق آسیا تا اروپای غربی است. اختلال در این مسیر، به معنای اخلال در زنجیره تأمین جهانی، افزایش قیمتها، رکود اقتصادی و ناآرامیهای اجتماعی در گوشه و کنار جهان است. قطعاً جامعه بینالمللی و تمام کشورهای ذینفع، از ایجاد تنش و اختلال در این تجارت عظیم خوشحال نخواهند شد. طبیعی است که این کشورها در قبال هر عاملی که این جریان اقتصادی عظیم را تهدید کند، بیتفاوت نمانند و به طرق مختلف، از جمله اقدامات سیاسی، اقتصادی و حتی در صورت ضرورت، اقدامات هماهنگ امنیتی، وارد عمل شوند تا منافع حیاتی خود را حفظ کنند.
پیام ما به مردم منطقه و جهان شفاف است: ایران، قدرتی مسئول، عقلانی و در عین حال قاطع است. ما خواهان صلحی پایدار، مبتنی بر احترام متقابل و عدالت هستیم. اما این صلح، با تهدید و تحرکات نظامی تحقق نمییابد.
آنچه منطقه نیاز دارد، خروج نیروهای فرامنطقهای ماجراجو و آغاز فصل جدیدی از گفتوگوی جمعی، بین کشورهای ساحلی برای ایجاد یک رژیم امنیت جمعی فراگیر است. هرگونه اقدام بیخردانه علیه منافع ایران، با پاسخ سخت و فراموشنشدنی ایران روبهرو خواهد شد. عواقب چنین اقدامی، تنها محدود به مهاجم نخواهد ماند؛ آتش آن دامنگیر تمام منطقه و متحدان آنها شده و موج شوک حاصل از آن، اقتصاد جهانی را به صورت جدی متاثر خواهد کرد.
