بالا رفتن قیمت ارز و گرانی مواد اولیه، فروش قنادان را کاهش داد

بالا رفتن قیمت ارز و گرانی مواد اولیه، فروش قنادان را کاهش داد و این یک تیتر خبری خشک نیست؛ بلکه واقعیتی است که هم کام مردم را تلخ کرده و هم دخل قناد‌ها را خالی. سعی‌داریم بدون تعارف، بررسی کنیم که تاثیر نرخ ارز بر قیمت شیرینی دقیقاً چطور عمل کرده، گرانی مواد اولیه قنادی تا کجا پیش رفته و وضعیت صنف قنادان در پایان سال ۱۴۰۴ به چه سمتی می‌رود.

علت اصلی گران شدن شیرینی و فروش کم قنادان

آرمین مرمریان، کارشناس حوزه لوازم قنادی که سبقه‌ای چندین ساله در این صنعت دارد، می‌گوید: بگذارید همین اول کار، آب پاکی را روی دستتان بریزم. زمانی‌که می‌بینید قیمت شیرینی و خشکه پزی ناگهان جهش می‌کند، فکر نکنید قناد محله‌تان طمع کرده است. داستان پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. قنادی یک هنر وابسته به دلار است! شاید بپرسید چرا؟ مگر آرد و شکر داخلی نیست؟

اصل مطلب اینجاست که گرانی مواد اولیه قنادی مانند یک دومینو عمل می‌کند. هنگامی‌که دلار در دی و بهمن ۱۴۰۴ نوسان ۶۰ درصدی را تجربه می‌کند و یورو به ۱۷۲ هزار تومان می‌رسد، قیمت همه‌ی آن چیز‌هایی که شیرینی را شیرینی می‌کند (پودر کاکائو، اسانس‌ها، و حتی مقوای جعبه) پرواز می‌کند.

قناد‌هم در‌میان دو سنگ آسیاب گیر کرده است؛ از طرفی نرخ مصوب که دست و پایش را می‌بندد، و از طرف دیگر نرخ آزاد مواد اولیه که رحمی ندارد. در نتیجه کاهش قدرت خرید مردم‌را در بازار شیرینی و کوچک شدن جعبه‌های خرید می‌بینیم.

تاثیر نرخ ارز بر بازار آرد، شکر و کاهش فروش قنادان

تصور کنید شما یک کارگاه قنادی دارید. صبح که کرکره را بالا می‌دهید، باید روغن بخرید. اینجاست که با عجیب‌ترین پدیده سال ۱۴۰۴ رو‌به‌رو می‌شوید.

رابطه نرخ دلار و هزینه تولید قنادی مستقیم و بی‌رحم است. درست است که دولت سعی دارد با شکر دولتی و سهمیه‌ای بازار را کنترل کند، اما این سهمیه‌ها مانند قطره‌ای در دل دریاست. قناد مجبور است برای اینکه خط تولیدش نخوابد، بخش بزرگی از شکر و روغن را از بازار آزاد تهیه کند.

در زمستان امسال، ماجرای روغن صنف و صنعت تبدیل به یک تراژدی شده است. روغنی که باید با ارز ترجیحی وارد شود و با قیمت منطقی به دست تولیدکننده برسد، سر از بازار سیاه درمی‌آورد؛ و قنادی که مجبور است روغن را به جای قیمت مصوب، با قیمتی دو برابر از دلال بخرد، چطور می‌تواند قیمت نهایی کیک یزدی یا شیرینی دانمارکی را ثابت نگه دارد؟

به علاوه، چالش‌های تولید شیرینی در شرایط تورمی فقط به مواد خوراکی محدود نمی‌شود. هزینه تعمیرات دستگاه‌ها (که قطعاتشان وارداتی است) و هزینه بسته‌بندی همگی با دلار بالا رفته‌اند.

کاهش ۵۰ درصدی قدرت خرید؛ مردم چقدر کمتر شیرینی می‌خرند؟

بیایید روراست باشیم؛ در این شرایط اقتصادی، شیرینی اولین چیزی است که از لیست خرید خط می‌خورد. آمار‌های اتحادیه و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که تغییر رفتار مصرف‌کننده به وضوح اتفاق افتاده است.

اگر تا همین دو سال پیش، مشتری وارد مغازه می‌شد و می‌گفت: (آقا دو کیلو شیرینی‌تر بده)، الان دیالوگ‌ها عوض شده: (بی‌زحمت نیم کیلو از اون خشک‌ها بکشید).

تمایل به خرید وزنی کمتر باعث شده است تا فروش قنادان در برخی مناطق تا ۷۰ درصد افت کند. مردم ترجیح می‌دهند بودجه‌شان را صرف مرغ و برنج کنند تا کیک خامه‌ای. حتی در مناسبت‌هایی مانند شب یلدا که باید اوج فروش قنادان باشد، ما شاهد بازار ساکتی بوده‌ایم؛ و این یعنی کم کم شیرینی از یک کالای معمول به یک کالای لوکس تبدیل می‌شود.

لیست قیمت مواد اولیه قنادی

برای بهتر اینکه بدانید در پس‌زمینه چه می‌گذرد و چرا قناد‌ها از گرانی مواد اولیه قنادی می‌نالند، نگاهی به این جدول بیندازید. این اعداد بر اساس وضعیت بازار در زمستان ۱۴۰۴ استخراج شده است:

واکنش صنف قنادان به بحران اقتصادی ۲۰۲۵-۲۰۲۶

وضعیت صنف قنادان در سال ۱۴۰۴ شبیه به راه رفتن به‌روی لبه تیغ است. اتحادیه دارندگان قنادی و شیرینی‌فروشی بار‌ها اعلام کرده که با این دست‌فرمان، خیلی از کارگاه‌ها تعطیل خواهند شد.

بگذارید یک مثال واقعی بزنم: یک کارگاه قنادی قدیمی در تهران که تا پارسال ۱۷۰ کارگر داشت، امسال مجبور شده است تا نیروهایش را به ۹۰ نفر برساند. یعنی ۸۰ خانواده منبع درآمدشان را از دست داده‌اند. چرا؟ به این دلیل که دستمزد کارگر و هزینه‌های جانبی کارگاه با این حجم کم فروش، قابل پرداخت نیست.

قناد‌ها برای بقا به چند راهکار رو آورده‌اند:

• استفاده از جایگزین‌های ارزان‌تر در مواد اولیه: به‌طور مثال استفاده از روغن‌های جانشین کره کاکائو به جای کره کاکائوی خالص. البته قناد‌های با‌وجدان سعی می‌کنند کیفیت را فدا نکنند، اما فشار هزینه‌ها بالا است.
• تولید محصولات ریزتر: شیرینی‌های مینیاتوری که هم قیمت‌شان توی ذوق نزند و هم مشتری بتواند با پول کمتر، تعداد بیشتری بخرد.
• مواد اولیه قنادی: شیرینی‌هایی که ماندگاری کم و یا دور‌ریز بیشتری دارند (مانند دسر‌های لیوانی گران)، کمتر تولید می‌شوند.

پیش‌بینی بازار شیرینی در ماه‌های آینده چیست؟ آیا شب عید ۱۴۰۵ شیرینی ارزان می‌شود؟

با توجه به بودجه سال جدید و اینکه تورم نقطه به نقطه ۶۰ درصد بوده است، بسیار بعید است که قیمت‌ها عقب‌نشینی کنند. اگر دلار در همین کانال بماند یا بالاتر برود، موج جدیدی از گرانی در شب عید در راه خواهد بود.

به نظر می‌رسد استراتژی قنادان برای شب عید، تمرکز بر شیرینی‌های خشک (نخودچی، برنجی، زبان) باشد که هم ماندگاری بالایی دارند و هم قیمت‌شان برای مشتری قابل‌هضم‌تر است.

بالا رفتن قیمت ارز و گرانی مواد اولیه، فروش قنادان را کاهش داد و این چرخه معیوب تا زمانی که ثبات به بازار ارز برنگردد، ادامه دارد. شاید وقت آن رسیده که هم دولت حمایت واقعی‌تری از تامین روغن صنف و صنعت داشته باشد و هم ما به عنوان مصرف‌کننده، درک کنیم که پشت آن شیرینی گران، یک تولیدکننده با کوهی از مشکلات ایستاده است.

شما چطور؟ آیا امسال قید خرید شیرینی را زده‌اید یا سراغ مدل‌های ارزان‌تر رفته‌اید؟ تجربه‌تان از قیمت‌های جدید را برایمان بنویسید.