فروش نفت ونزوئلا به اسرائیل، چه پیامی را به دنیا میرساند؟
روزنامه اعتماد نوشت: ارسال نفت به اسراییل - کشوری که در گذشته هیچگاه مقصد عمده نفت ونزوئلا نبود - نماد چرخش راهبردی در بازار انرژی است. بر اساس تحلیلهای منابع بینالمللی، محموله جدید به پالایشگاه بازان گروپ در حیفا ارسال میشود که بزرگترین پالایشگاه نفت خام اسراییل به شمار میآید.
این معامله اگرچه ممکن است در وهله اول تجاری به نظر برسد، اما از منظر امنیت انرژی اسراییل و بازتنظیم روابط انرژی جهانی اهمیت بالایی دارد. اسراییل در سالهای اخیر به دنبال کاهش وابستگی به منابع منطقهای و تنوعبخشی به سبد تأمین انرژی خود بوده؛ امری که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای، ازنظر امنیت ملی اهمیت ویژهای یافته است.
بازآرایی ژئواکونومیک نفت پسامادورو
بازگشت صادرات نفت ونزوئلا به بازارهای غیرسنتی با تأکید بر اسراییل، نشان میدهد که بازار انرژی جهانی در حال بازتعریف جریانهای تجاری است. ونزوئلا که زمانی صادراتش به چین و دیگر بازارها محدود میشد اکنون در حال آزمایش بازارهای مصرفی جدید است. افزایش صادرات نفت ونزوئلا نیز با رشد تولید این کشور همراه بوده.
گزارشها حاکی از آن است که تولید نفت ونزوئلا - بهخصوص از حوزه اورینوکو - به حدود یک میلیون بشکه در روز بازگشته است، درحالی که پیشتر تولید کمتر از این بود. این امر میتواند بر قیمت نفت جهانی، سهم بازار کشورهای تولیدکننده و ساختار سازمانهایی مانند اوپک تأثیر بگذارد.
اوپک، به عنوان نهاد هماهنگکننده سیاستهای نفتی اعضا - که ونزوئلا نیز یکی از بنیانگذاران آن بوده است - در تقابل با این تغییرات قرار دارد، زیرا بازارهای سنتی نفت به سمت مسیرهای تازه حرکت میکنند و این میتواند تأثیری بر قدرت چانهزنی این سازمان در بازارهای جهانی داشته باشد.
تحولات دوران پسامادورو نهتنها بر بازار انرژی جهانی تأثیر میگذارد، بلکه بازتابهای ژئوپلیتیک گستردهای نیز دارد؛ ازجمله: (۱) ایجاد روابط نوین انرژی با اسراییل: برای اسراییل، وصول نفت ونزوئلا میتواند به معنای افزایش امنیت انرژی باشد، بهخصوص در شرایطی که مسیرهای تأمین منطقهای با ریسکهای متعدد روبهرو است. (۲) بازتعریف نقش ونزوئلا در نظم جهانی نفت: این کشور؛ به عنوان دارنده بخش عمدهای از ذخایر نفت جهان، در دوره پسامادورو اکنون در مسیر تنوعبخشی به مشتریان قرار گرفته که میتواند سهمش در بازار جهانی را تقویت کند. (۳) پیامد برای متحدان پیشین ونزوئلا: این تغییر میتواند پیامدهایی برای کشورهای دیگر ازجمله ایران و سایر اعضای سابق یا کنونی محورهای ضدغربی داشته باشد؛ زیرا یکی از شرکای عمده نفتی خود را در مسیر بازارهای تحت نفوذ غرب از دست داده است. برای ایران، این تحول یک هشدار است: اتکای بیش از حد به شرکای ایدئولوژیک شکننده است و جنگ آینده نه فقط در میدان نظامی، بلکه در شبکههای انرژی، لجستیک و مشروعیت بینالمللی رقم خواهد خورد.
