به فکر زندانیان باشیم

ابراهیم اسکافی - بار دیگر میهن عزیزمان درگیر جنگ تحمیلی شده است. اگر در جنگ ۱۲ روزه پیشین، بیشتر حملات موشکی از سوی اسرائیل صورت گرفت، این‌بار متأسفانه با دشمن مشترک آمریکا و اسرائیل رو‌به‌رو هستیم که هرکدام از دیگری بی‌رحم‌تر و بی‌خردترند. در جنگ ۱۲ روزه متأسفانه شاهد موشکباران بی‌هدف و بی‌محابایی بودیم؛ به‌نحوی که زندان اوین نیز هدف موشکباران رژیم صهیونیستی قرار گرفت و در نتیجه بسیاری از زندانیان کشته و زخمی و برخی نیز ناپدید شدند. برخی از آنان صرفاً برای ملاقات زندانیان آمده بودند یا اینکه خدمتکار آنجا بودند.

در چنین وضعیت هولناکی که دشمن بی‌خرد به ایران تجاوز می‌کند به نظر می‌رسد زندانیان اوین همچنان بی‌پناه‌تر و مظلوم‌تر از سایر اقشار جامعه هستند، زیرا که اگر سایر مردم امکان جابجایی و رساندن خود به مکان‌های امن را دارند آنها از چنین امکانی برخوردار نیستند و حتی در صورت آگاهی از حمله موشکی و حتی پس از آن، امکان پناه گرفتن و گریز ندارند.

پس از وقوع این فاجعه در آن زمان عده‌ای سهل‌انگاری در حفظ جان زندانیان را مورد انتقاد شدید قرار دادند. اگرچه این انتقاد در بار نخست به دلیل غیرقابل‌پیش‌بینی‌بودن، شاید چندان قابل دفاع نبود، اما بی‌تردید تکرار آن می‌تواند به‌درستی محل انتقاد و اعتراض باشد؛ به‌ویژه اینکه دیگر به خوبی می‌دانیم که هدف‌گیری دشمن همچنان بی‌محابا و بی‌برنامه و ممکن است تحت‌تأثیر القائات پوچ اپوزیسیون دوباره سراغ زندان‌ها برود.

از این جهت با توجه به تجربهٔ اسفناکی که در تجاوز ۱۲ روزهٔ پیشین داشتیم، شایسته است مسئولان امر این‌بار تدابیر شایسته‌ای را بیندیشند تا شاهد فاجعه‌ای دیگر بار در زندان‌ها نباشیم.

فارغ از اینکه زندانیان با چه اتهامی رو‌به‌رو هستند، در صورتی که آزادی آنان خطری فوری برای جامعه ندارد و صرفاً اتهامات آنان سیاسی یا اقتصادی است، شایسته است زمینه آزادی مشروط آنان در زمان جنگ فراهم شود تا در این وانسفا جان‌شان در امان باشد.

از آنجا که در جنگ تحمیلی اخیر نیز شاهد آن هستیم که اهداف دشمن بی‌منطق و بی‌محابا است و این امکان وجود دارد که بر مبنای تحلیل‌های نادرست، همانگونه که کلانتری‌ها هدف قرار گرفتند، زندان‌ها نیز هدف حملات قرار بگیرند، شایسته است تدبیری انسان‌دوستانه اتخاذ گردد. بدیهی است این پیشنهاد به‌معنای تضعیف احکام قوهٔ قضائیه نیست و صرفاً برای حفظ جان زندانیان است. مسلم است که بسیاری از زندانیان سیاسی و عقیدتی در چنین شرایطی هیچ خطری برای ایران ندارند و صرفاً به خاطر بیان مواضع سیاسی خود مورد پیگرد قانونی قرار گرفتند و در صورتی که در زمان مقتضی بعدی احضار شوند دوباره به زندان بازخواهند گشت. از سوی دیگر این رأفت اسلامی می‌تواند به بهبود نگاه مردم و همینطور ناظران بیرونی کمک کند. ارائه تصویری انسان‌دوستانه از حکومت که یکی از مظاهر آن می‌تواند برخورد با زندانیان باشد، می‌توان حاوی این پیام روشن باشد که ما وارد دورهٔ جدید و امیدبخشی خواهیم شد که چشم‌انداز بهتری را برای شهروندان فراهم خواهد آورد و بیش از هر زمان دیگری حکومت نگران جان شهروندان است، حتی زندانیان. قطعاً مسئول هرگونه حملهٔ ناجوانمردانه به هر جزئی از مملکت دشمن افسارگسیخته و بی‌مهار است، اما حکومت نیز مسئولیت آن را دارد که هزینه‌ها و تلفات آن را تا جای ممکن کاهش دهد. با توجه به تجربهٔ دردناکی که در جنگ دوازده روزه داشتیم، شاید سهل‌انگاری دوباره در این زمینه نابخشودنی نباشد.