۴ هدف پنهان ترامپ از محاصره دریایی ایران

به نقل از خبر فوری، محاصره دریایی ایران توسط ایالات متحده آغاز شده و حالا همه منتظر نتایج این سیاست هستند که به نوعی ورژن جدید دشمنی و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است.

استراتژی محاصره دریایی ترامپ ابعاد مختلفی دارد. یکی از مهم‌ترین ابعاد آن، بررسی «اهداف» مورد نظر رئیس جمهور آمریکا از اعمال این تحریم – جنگ در شرایط کنونی است. به راستی چرا ترامپ دست به چنین اقدامی زده و چه هدفی را دنبال می‌کند؟ بررسی رسانه‌های خارجی، تحلیل صاحب نظران و گزارش‌ها و مقالات اندیشکده‌ها نشان می‌دهد که رئیس جمهور ایالات متحده به دلایل مختلفی دست به محاصره دریایی ایران زده است. مهم‌ترین این دلایل به شرح زیر هستند:

الف. خروج عاملیت نظامی از دست ایران

ترامپ سعی دارد همان سیاست ایران را علیه خودش به کار بگیرد. در واقع، ترامپ تلاش دارد، آمریکا را عامل اصلی تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز نشان دهد و بدین ترتیب، عاملیت را از دست ایران خارج کرده و خودش به دست بگیرد. او با این کار هم می‌تواند در سطح تبلیغاتی و عالم سیاست، خود را عامل اصلی تحولات جنوب ایران معرفی کند و هم در مذاکرات احتمالی آتی، دست برتر را داشته باشد. او می‌داند که «عامل» بودن ایران در جنوب و تصمیم گیری آن در مورد تحولات تنگه هرمز آسیب سیاسی زیادی به آمریکا زد و اعتبار ترامپ را به شدت کاهش داد. به همین دلیل، می‌خواهد در روز‌های آتی این پوئن و امتیاز مهم سیاسی را از ایران بگیرد.

ب. مجبور کردن اروپا به دخالت

بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران باعث شد ترامپ از ناتو و اروپا درخواست ورود به ماجرا و بازکردن اجباری تنگه هرمز را کند. اما اروپا به هیچ وجه حاضر نشد وارد معرکه شود و ناتو نیز عقب نشینی کرد. حتی متحدان شرق آسیایی ترامپ مانند ژاپن نیز حاضر نشدند وارد معرکه خلیج فارس و تنگه هرمز شوند و ترجیح دادند آمریکا را تنها بگذارند. با محاصره دریایی ایران و بسته شدن مسیر‌های آبی منتهی به دریایی عمان، دریایی عرب و ... و احتمالا افزایش سرسام آور قیمت بنزین و نفت، ترامپ سعی دارد اروپایی‌ها را مجبور کند که فعال شوند و با دیپلماسی یا فشار نظامی ایران را راضی به ترک مخاصمه و توافق با آمریکا کنند.

ج. تحلیل فرسایشی اقتصاد ایران

یکی دیگر از اهداف ترامپ، جلوگیری از واردات و صادرات کالا به ایران، بستن مسیر‌های دور زدن تحریم‌ها و فلج کردن اقتصاد ایران در طول حدودا ۶ ماه تا ۱ سال است. ترامپ می‌خواهد «جنگ اقتصادی فرسایشی» علیه ایران راه بیندازد و با محاصره شاهراه‌های ترانزیتی جنوب، ایران را مجبور به تسلیم یا پذیرش توافق مورد نظرش کند.

د. قفل کردن ارتباط نفتی ایران با چین

برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ از روز اول به طمع تصاحب نفت ایران و جلوگیری از فروش نفت ایران به چین، وارد درگیری با تهران شد. این تحلیلگران سیاست جدید ترامپ را نیز در این چهارچوب تفسیر می‌کنند و معتقدند ترامپ سعی دارد از طریق محاصره دریایی ایران، جلوی ارتباط نفتی – کالایی ایران و چین را بگیرد و بدین طریق، ایران را از مهم‌ترین شریک تجاری و نفتی اش محروم کند. با این کار، هم چین از یکی از منابع نفتی خود محروم می‌شود و هم ایران آسیب اقتصادی شدیدی خواهد دید و شاید مجبور شود دست دوستی به سمت آمریکا دراز کند.

محاصره دریایی ایران؛ یک شمشیر دو لبه برای ترامپ

اگرچه ترامپ معتقد است محاصره دریایی می‌تواند به او در رسیدن به اهدافش کمک کند، اما این سیاست مشکلاتی دارد که اتفاقا می‌تواند بر عکس عمل کرده و به شدت به ترامپ و ارتشش آسیب رساند. مهم‌ترین تهدیدات و خطرات این سیاست برای ترامپ و آمریکا بدین شرح است:

الف. خطر درگیری با چین

اگر چین نفتکش‌ها یا کشتی‌های تجاری خود را با ساپورت ناو‌های جنگی اش راهی بنادر ایران کند، آمریکا یا باید وارد درگیری با چین شده و به ناو‌ها شلیک کند و یا با بی اعتبار کردن خود، راه را برای عبور بی خطر نفتکش‌ها و کشتی‌های چینی باز کند که این مساله نقض غرض بوده و سبب نابودی سیاست محاصره دریایی می‌شود.

ب. خطر بسته شدن تنگه باب المندب

ایران و مقاومت تهدید کرده‌اند که در صورت جدی شدن جنگ، ممکن است تنگه باب المندب نیز مانند تنگه هرمز بسته شود. تنگه باب المندب که در تسلط نیرو‌های انصارالله یمن است، یکی از راهبردی‌ترین نقاط دریایی جهان است و اهمیتش حتی از تنگه هرمز نیز بیشتر است.

تنگه باب‌المَندَب یک تنگه آبی در قسمت جنوبی دریای سرخ است که این دریا را به خلیج عدن و سپس به دریای عرب و سرخ و اقیانوس هند وصل می‌کند. همچنین این تنگه آبراهه‌ای کوچک است که از شمال به یمن و از جنوب به جیبوتی منتهی شده و به همین دلیل، قاره آسیا را به آفریقا وصل می‌کند.

از طرف دیگر، کشتی‌هایی که از طرف اقیانوس هند می‌آیند پس از گذر از باب المندب و عبور از طول دریای سرخ می‌توانند راه خود را از کانال سوئز به سوی دریای مدیترانه ادامه دهند. تنگه باب المندب در باریک‌ترین نقطه، ۱۸ مایل عرض دارد و تردد نفتکش‌ها را به دو کانال به عرض ۲ مایل برای محموله‌های ورودی و خروجی محدود می‌کند (درباره اهمیت تنگه باب المندب اینجا بخوانید). پرواضح است که بسته شدن تنگه باب المندب تاثیر وافری بر اقتصاد جهان خواهد گذاشت.

ج. انفجار قیمت بنزین در آمریکا

محاصره دریایی به معنی افزایش قیمت جهانی نفت است و افزایش قیمت جهانی نفت به معنی افزایش سرسام آور قیمت بنزین در آمریکا است. این مساله در صورت تداوم محاصره ممکن است آسیب زیادی به ترامپ و دولتش وارد کند.

د. تاثیر بر انتخابات میان دوره‌ای

مساله فوق می‌تواند به مساله انتخابات میان دوره‌ای نیز ارتباط داشته باشد. افزایش قیمت بنزین و ایضا، بی نتیجه بودن محاصره ایران می‌تواند سبب تقویت تبلیغات کمپین دموکرات‌ها علیه ترامپ شود و زمینه ساز شکست جمهوری خواهان در این انتخابات مهم گردد.