اگر نوشابه سیاه دوست دارید این مطلب را بخوانید

نوشابه‌های کولای تیره، پای ثابت بسیاری از سفره‌ها و از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌های جهان هستند؛ اما آیا می‌دانید این قوطی‌های محبوب چه بهای سنگینی را به بدنتان تحمیل می‌کنند؟ برخلاف تصور عموم، آسیب‌های این نوشیدنی سیاه رنگ تنها به افزایش وزن یا دندان درد محدود نمی‌شود. مصرف منظم کولا به دلیل داشتن ترکیباتی مانند اسید فسفریک، شربت ذرت با فروکتوز بالا و کافئین، مانند یک بمب ساعتی برای کلیه‌ها عمل می‌کند و می‌تواند در طولانی مدت، این اندام‌های حیاتی را با چالشی جدی و فرساینده رو به رو کند.

اسید فسفریک موجود در کولا می‌تواند باعث فشار بر کلیه شود

کولا‌های تیره حاوی اسید فسفریک هستند؛ شکلی از فسفر که به نوشابه‌ها طعم تند و تیز می‌دهد و به عنوان نگهدارنده عمل می‌کند. برعکس فسفری که به طور طبیعی در مواد غذایی یافت می‌شود، اسید فسفریک به سرعت در روده جذب می‌شود و می‌تواند سطح فسفر را با سرعت بیشتری افزایش دهد - به ویژه اگر به طور مکرر کولا بنوشید.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که فسفر و کلسیم برای عملکرد صحیح بدن باید در حالت تعادل باقی بمانند. وقتی سطح فسفر بالا می‌رود، این ماده در جریان خون به کلسیم متصل می‌شود و مقدار کلسیم قابل استفاده برای بدن را کاهش می‌دهد.

بدن برای بازگرداندن این تعادل، هورمون پاراتیروئید (PTH) ترشح می‌کند؛ این هورمون کلسیم را از استخوان‌های شما بیرون می‌کشد و به کلیه‌ها سیگنال می‌دهد تا فسفر اضافی را از طریق ادرار دفع کنند.

اگر به طور منظم کولا بنوشید، کلیه‌ها باید برای کنترل سطح فسفر سخت‌تر کار کنند. با گذشت زمان، این فشار مضاعف می‌تواند بر عملکرد کلیه شما تاثیر بگذارد و در ایجاد مشکلاتی از این دست نقش داشته باشد:

بدتر شدن بیماری مزمن کلیه (CKD): در افراد مبتلا به CKD، افزایش سطح فسفر تعادل هورمون پاراتیروئید را مختل می‌کند و استرس بیشتری را به کلیه‌ها وارد می‌سازد - که این امر یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند که می‌تواند سرعت پیشرفت بیماری مزمن کلیه را افزایش دهد.

خطر بالاتر آسیب کلیوی در افراد در معرض خطر: شرایطی مانند دیابت و فشار خون بالا از قبل به واحد‌های تصفیه کلیه آسیب می‌رسانند. فسفر اضافی فشار بیشتری را تحمیل می‌کند و خطر آسیب طولانی مدت را افزایش می‌دهد.

افزایش خطر ابتلا به سنگ کلیه: هنگامی که سطح هورمون پاراتیروئید افزایش می‌یابد، کلسیم بیشتری از استخوان‌ها کشیده شده و از طریق ادرار از بدن خارج می‌شود. افزایش سطح کلسیم و فسفر در ادرار می‌تواند کریستال‌هایی ایجاد کند که ممکن است به سنگ کلیه تبدیل شوند.

قند بالا در کولا محرکی برای بیماری‌های کلیوی است
یک وعده استاندارد از کولای معمولی اغلب حاوی ۳۰ تا ۴۰ گرم قند افزوده است که معمولا به شکل شربت ذرت با فروکتوز بالا است.

مصرف منظم در این سطح می‌تواند منجر به افزایش وزن شود و خطر مقاومت به انسولین (کاهش حساسیت به انسولین) و دیابت نوع ۲ را افزایش دهد.

دیابت یکی از دلایل اصلی بیماری مزمن کلیه است. بالا بودن مداوم قند خون به واحد‌های تصفیه کلیه که «گلومرول» نام دارند آسیب می‌زند و در ابتلا به نفروپاتی دیابتی نقش دارد - یک بیماری پیشرونده که در صورت عدم مدیریت صحیح می‌تواند منجر به نارسایی کلیه شود.

مصرف بالای قند همچنین ممکن است سطح کلسیم خون را افزایش دهد و خطر ابتلا به سنگ کلیه را بیشتر کند.

کافئین یک عامل خطر غیرمستقیم برای مشکلات کلیوی است

کولا‌ها حاوی کافئین هستند؛ یک ماده محرک با اثر ادرارآوری خفیف (به این معنی که دفع ادرار را افزایش می‌دهد). اگرچه مصرف کنندگان منظم کافئین اغلب نسبت به این اثرات مقاومت پیدا می‌کنند، اما مصرف بالا - مانند جایگزین کردن آب با کولا به عنوان نوشیدنی اصلی - می‌تواند در ایجاد کم آبی مزمن و خفیف بدن نقش داشته باشد.

کم آبی مزمن و خفیف نیز به نوبه خود می‌تواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهد، به ویژه زمانی که با مصرف بالای فسفر همراه شود.

اگرچه مصرف متعادل کافئین به عنوان عاملی برای ابتلا به بیماری مزمن کلیه شناخته نمی‌شود، اما مصرف منظم و بیش از حد آن (بیش از ۶۰۰ میلی گرم در روز) با افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا مرتبط است.

فشار خون مزمن نیز به نوبه خود می‌تواند با تشدید سایر عوامل خطر رژیم غذایی، در ابتلا به بیماری مزمن کلیه نقش داشته باشد، عواملی مانند:

مصرف بالای سدیم (نمک)

گلوکز (قند خون) بالا

چه مقدار مصرف کولا بی خطر است؟

برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف گهگاه کولا - مانند چند وعده در هفته - بعید است که به شکل قابل اندازه گیری بر کلیه‌ها تاثیر بگذارد. اما همین موضوع ممکن است برای کسانی که مقدار بیشتری مصرف می‌کنند صادق نباشد:

مطالعات بزرگ مشاهده‌ای نشان داده‌اند افرادی که روزانه بیش از یک نوشیدنی شیرین شده با قند مصرف می‌کنند، با افزایش ۱۹ درصدی خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه مواجه هستند. به نظر می‌رسد این خطر وابسته به دوز مصرفی است، به این معنی که هر چه بیشتر بنوشید، خطر آن بیشتر است.

حتی نوشیدنی‌های شیرین شده با شیرین کننده‌های مصنوعی، مانند کولا‌های رژیمی، با افزایش اندک خطر (حدود ۱۲ درصد) مرتبط بوده‌اند. تصور می‌شود که آن‌ها این کار را از طریق تاثیر بر نحوه مدیریت گلوکز در بدن و پاسخ به انسولین انجام می‌دهند.

اگرچه این مطالعات نمی‌توانند رابطه علت و معلولی را به طور قطعی اثبات کنند، اما این ارتباط در میان جمعیت‌های متعدد و مختلفی مشاهده شده است.

به همین دلایل، بهتر است مصرف روزانه کولا را محدود کنید - به ویژه اگر به دیابت، بیماری مزمن کلیه یا سابقه سنگ کلیه مبتلا هستید.

جایگزین‌های سالم برای کولا عبارتند از:

آب (معمولی یا گازدار)

چای یخ (آیس تی) شیرین نشده

آب نارگیل (شیرین نشده)

آب طعم دار شده با میوه یا خیار

این گزینه‌ها به حفظ هیدراتاسیون (آبرسانی) بدن بدون قند یا فسفر اضافی کمک می‌کنند و فشار طولانی مدت بر کلیه‌های شما را کاهش می‌دهند.

نکات کلیدی

نوشیدن منظم کولا‌های تیره به دلیل داشتن ترکیباتی مانند اسید فسفریک، قند و کافئین، ممکن است فشار مضاعفی بر کلیه‌های شما وارد کند.

محدود کردن مصرف کولا و انتخاب جایگزین‌های آبرسان مانند آب یا نوشیدنی‌های بدون شکر می‌تواند به محافظت از سلامت کلیه کمک کند.