سیگار، قلیان و تریاک قاتلان مثانه

سرطان مثانه از آن بیماری‌هایی است که اغلب آرام و بی‌صدا آغاز می‌شود، اما می‌تواند ناگهان با یک علامت ساده خود را نشان دهد؛ علامتی که در صورت بی‌توجهی، فرصت طلایی تشخیص زودهنگام را از بیمار می‌گیرد. این سرطان در مردان شیوع بیشتری دارد و ارتباط مستقیم آن با مصرف سیگار و دخانیات، آن را به یکی از قابل پیشگیری‌ترین سرطان‌های دستگاه ادراری تبدیل کرده است. با وجود پیشرفت‌های تشخیصی و درمانی، همچنان بخش قابل توجهی از بیماران در مراحل پیشرفته سرطان مراجعه می‌کنند؛ زمانی که درمان‌ها پیچیده‌تر شده و کیفیت زندگی به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است.

دکتر ناصر سیم‌فروش، فلوشیپ جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، رئیس قطب اورولوژی ایران و استاد تمام اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت‌و‌گو با همشهری‌آنلاین می‌گوید: «دو سرطان در مردان اهمیت ویژه‌ای دارند؛ اول، سرطان پروستات که شایع‌ترین سرطان مردان در تمام دنیا و ازجمله ایران به شمار می‌رود و دوم سرطان مثانه که در کشور ما به دلیل مصرف بالای سیگار و قلیان و تریاک شیوع قابل توجهی دارد و می‌تواند بسیار خطرناک باشد. البته سرطان مثانه از نظر هشدار‌های بالینی حتی از سرطان پروستات مهم‌تر است.» سیگار، قلیان و تریاک قاتلان مثانه | مشاهده کوچک‌ترین خون در ادرار را جدی بگیرید

سیم‌فروش تاکید می‌کند که «مشاهده کوچک‌ترین میزان خون در ادرار باید توسط فرد جدی گرفته و پیگیری شود. به خصوص در افرادی که سیگار، قلیان یا تریاک مصرف می‌کنند. من اکیدا معتقدم که سیگار، قلیان، تریاک و سایر مواد دخانی «قاتلان مثانه» و از مهم‌ترین عوامل تخریب‌کننده سلامت مثانه هستند.»

به گفته این فوق تخصص اورولوژی، «در حالت عادی اگر چند سال یک بار سونوگرافی مثانه انجام شود، خالی از فایده نیست. اما اگر فردی روزی در ادرار خود خون مشاهده کرد، حتی اگر هیچ دردی نداشته باشد، باید به سرطان مثانه مشکوک شد و بررسی‌های لازم از جمله سونوگرافی مثانه و آزمایش‌های تکمیلی انجام شود.»

به گفته سیم‌فروش، «سرطان مثانه دو نوع کلی دارد؛ نوع اول سطحی است و از داخل مجرای ادراری تراشیده می‌شود و معمولاً با درمان مناسب قابل کنترل است. اما نوع دوم مهاجم است و به عضله مثانه نفوذ می‌کند و بسیار خطرناک‌تر است. در این شرایط ممکن است بیمار نیاز به برداشتن کامل مثانه و انجام درمان‌های پیچیده داشته باشد و مجبور شویم کیسه ادرار در شکمش بگذاریم. به همین دلیل تشخیص زودهنگام در این بیماری اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. چون این نوع عمل، خیلی سنگین و وخیم و پیچیده است؛ بنابراین در این مورد، پیشگیری تاثیر بسیار بیشتری دارد تا درمان.»

رابطه مصرف دخانیات و ابتلا به سرطان مثانه

رئیس قطب اورولوژی ایران در ادامه به نکته بسیار مهمی درباره رابطه مصرف دخانیات و ابتلا به سرطان مثانه اشاره می‌کند: «مطالعات داخلی نشان داده در افرادی که همزمان سیگار و تریاک مصرف می‌کنند، احتمال بروز انواع مهاجم سرطان مثانه بیشتر است. نکته مهم درباره دخانیات این است که اثرات و تبعات مصرف دخانیات معمولاً بلافاصله ظاهر نمی‌شود. بسیاری از نوجوانان و جوانان از ۱۵ یا ۲۰ سالگی مصرف سیگار را آغاز می‌کنند، اما عوارض آن ممکن است ۱۵ تا ۲۰ سال بعد خود را نشان دهد.»

سیم‌فروش می‌گوید: «خیلی از جوانان تصور می‌کنند سیگار نشانه بزرگ شدن آنها است و فکر می‌کنند آسیبی به آنها نمی‌زند. در حالی که ممکن است دو دهه بعد با سرطان مثانه یا سایر سرطان‌های جدی روبه‌رو شوند. در بسیاری از موارد، بیماری زمانی تشخیص داده می‌شود که به مراحل پیشرفته رسیده و برای درمان خیلی دیر شده است؛ بنابراین توصیه جدی من به جوانان این است که به هیچ عنوان به سمت سیگار و قلیان و تریاک نروند. چون سیگار، یکی از عوامل اصلی ابتلا به سرطان مثانه است؛ بیماری‌ای که بسیار وخیم و خطرناک است و در صورت ادامه مصرف، فرد درنهایت چوب آن را خواهد خورد.»

به گفته این استاد دانشگاه، برخلاف سرطان پروستات که به دلیل وجود آزمایش PSA، امکان تشخیص زودهنگام را فراهم می‌کند، برای سرطان‌های دیگر از جمله سرطان مثانه هنوز نشانگر تشخیصی ساده و خوب و مؤثری مثل PSA وجود ندارد و به همین دلیل توجه به علائم هشداردهنده - مخصوصا خون در ادرار - اهمیت زیادی دارد.