پذیرش بازگشت بازرسان آژانس از سوی ایران؟

جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، امروز (دوشنبه) اول تیرماه در کنفرانسی خبری در بورگن‌اشتوک سوئیس درباره گفت‌و‌گو‌های دیروز و بامداد امروز با ایران، با طرح این ادعا که «در گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای پیشرفت داشته‌ایم»، مدعی شد که ایران پذیرفته که بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بار دیگر به این کشور بازگردند و آن را گامی بسیار مهم توصیف کرد.

ونس همچنین ادعا کرد که مذاکرات با بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی امروز در بورگن‌اشتوک آغاز خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اسماعیل بقائی که همراه تیم مذاکره‌کننده ایران در این گفت‌و‌گو‌ها حضور داشت، امروز در پاسخ به سوالی درباره صحت گزارش‌های رسانه‌ایی مبنی بر طرح موضوع هسته‌ای در چارچوب جلسات و مطرح شدن ابعاد یک توافق هسته‌ای در جریان مذاکرات سوئیس، گفت که «هیأت آمریکایی در بخشی از سخنان خود، مواضعش درباره موضوع هسته‌ای را به‌صورت بسیار کوتاه بیان کرد. هیأت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران هم مواضع خود را مطرح کرد. این مذاکره نبود، بلکه صرفاً بیان مواضع بود و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران نیز بسیار صریح و روشن بیان شد».

ونس در بخش دیگری از سخنانش، درباره تنگه هرمز گفت که در نتیجه مذاکرات انجام شده، سازوکاری برای باز نگه داشتن تنگه هرمز ایجاد شد و افزود «در حال ایجاد سازوکاری برای حذف مین‌ها از تنگه هرمز هستیم».

به گفته این مقام ارشد آمریکایی، در جریان مذاکرات، سازوکاری هم برای جلوگیری از تشدید تنش و شلیک ایجاد شد.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت که مذاکرات فنی در طول هفته ادامه خواهد یافت و ادعا کرد که پایه خوبی برای توافق نهایی گذاشته شد.

معاون دونالد ترامپ در اشاره به واکنش هیأت ایرانی بعد از پیام تهدیدآمیز دیروز رئیس‌جمهور آمریکا هم گفت که «مذاکرات در بورگن‌اشتوک علیرغم برخی شکایات ادامه یافت» و افزود «پیشرفت‌هایی داشته‌ایم، اما هنوز کار‌های زیادی برای انجام دادن وجود دارد».

ونس همچنین ابراز امیداواری کرد که توافق نهایی و حل‌وفصل دائمی در نتیجه مذاکرات بعد از تفاهم اولیه حاصل شود. 

معاون رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از این کنفرانس خبری در اشاره به حملات مرگبار رژیم صهیونیستی به لبنان که در نقض آتش‌بس و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد انجام شد، گفت که «اسرائیل حق دفاع از خود دارد و ایران باید حزب‌الله را مهار کند» و افزود «سازوکاری برای کاهش تنش در مورد لبنان ایجاد کرده‌ایم تا از تشدید تنش‌ها جلوگیری کنیم».

ونس در ادامه با این ادعا که «می‌خواهیم همزمان از امنیت اسرائیل و حاکمیت لبنان محافظت کنیم»، گفت که وضعیت لبنان به‌طور مستمر در دستور گفت‌و‌گو‌ها و بررسی‌ها خواهد بود.

این مقام آمریکایی درباره موضوع آزادسازی دارایی‌های ایران که بخشی از این تفاهم‌نامه است، گفت که گزارش‌های نادرستی در مورد این موضوع وجود دارد.

او ضمن تکرار اتهامات علیه ایران گفت که «می‌خواستیم سازوکاری ایجاد کنیم تا اگر، تأکید می‌کنم که اگر، روزی دارایی‌های مسدودشده ایران آزاد شوند، بتوانیم اطمینان حاصل کنیم که این پول برای کمک به مردم ایران هزینه می‌شود و نه برای تأمین مالی تروریسم».

وی سپس گفت که جارد کوشنر با همکاری قطری‌ها راه‌حلی در این خصوص ارائه کرده و توضیح داد که طبق آن «اگر هر بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران آزاد شود، این فرایند باید به تأیید ما برسد و قطری‌ها هم آن را تأیید کنند. سپس این پول عملاً صرف خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی برای منفعت مردم ایران خواهد شد».

او آزادسازی دارایی‌های ایران به این روش را «یک توافق کلاسیک به سبک ترامپ» توصیف کرد و گفت «اگر دارایی‌های ایران روزی آزاد شوند، این منابع هم به ثروتمندتر شدن کشاورزان آمریکایی کمک خواهند کرد و هم غذای مورد نیاز مردم ایران را تأمین خواهند کرد».

وزیر امور خارجه ایران سید عباس عراقچی بامداد امروز در تشریح نتایج این مذاکرات در ایکس اعلام کرد که «پیشرفت‌های بزرگی برای پایان دادن به جنگ در لبنان حاصل شد. همچنین تحریم صادرات نفت و پتروشیمی تعلیق شد، محاصره دریایی برداشته شد، برخی از دارایی‌های مسدود شده آزاد شدند و طرح بزرگ بازسازی و توسعه اقتصادی ایران اجرایی شد».