در این جام جهانی گل به خودی عرب‌ها را نقره‌داغ کرد!

هواداران فوتبال در جهان عرب امیدوار بودند تیم‌هایشان در جام جهانی ۲۰۲۶ با نتایج درخشان خبرساز شوند، اما فعلا نام آنها به دلیل آماری منفی بر سر زبان‌ها افتاده است: گل‌به‌خودی.

در پایان دو هفته اول رقابت‌ها، ۴ بازیکن از تیم‌های عربی توپ را به اشتباه وارد دروازه خودی کرده‌اند؛ آماری که باعث شده کشور‌های عربی بزرگ‌ترین قربانی این اتفاق در جام جهانی ۲۰۲۶ باشند. این کشور‌ها یک‌تنه بار آمار گل به خودی این جام را به دوش می‌کشند.

حسان تمبکتی از عربستان، محمد هانی از مصر، ایمن حسین از عراق و یزن العرب از اردن، ۴ بازیکنی هستند که تاکنون نامشان در فهرست گل‌به‌خودی‌های این جام ثبت شده است.

البته گل به خودی خوردن فقط به تیم‌های عربی محدود نبوده است. در پایان هفته دوم مرحله گروهی، تعداد گل‌به‌خودی‌های جام جهانی ۲۰۲۶ به ۸ گل رسیده است.

نکته مهم اینجاست که نیمی از این گل‌ها توسط بازیکنان عرب به ثمر رسیده؛ در حالی که تیم‌های عربی تنها درصد کوچکی از تیم‌های حاضر در این رقابت‌ها را تشکیل می‌دهند. علت عجیب بودن این آمار دقیقا همین است.

وقتی این اعداد را کنار تاریخ جام جهانی قرار دهیم، اهمیت آنها بیشتر مشخص می‌شود.

از نخستین دوره جام جهانی در سال ۱۹۳۰ تا پایان جام جهانی قطر ۲۰۲۲، در مجموع ۵۴ گل‌به‌خودی در تاریخ این مسابقات ثبت شده بود. با ۸ گل‌به‌خودی جام جهانی ۲۰۲۶، این عدد حالا به ۶۱ رسیده است.

اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، جام جهانی ۲۰۲۶ حتی می‌تواند رکورد تاریخی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه را هم بشکند؛ دوره‌ای که با ثبت ۱۲ گل‌به‌خودی، رکورددار تاریخ این مسابقات شد.

اما چرا گل‌به‌خودی‌ها در فوتبال امروز بیشتر شده‌اند؟

کارشناسان علت را تنها بدشانسی یا اشتباهات فردی نمی‌دانند. فوتبال مدرن با پرس شدید، سرعت بالای انتقال توپ و ارسال‌های پیاپی به محوطه جریمه، مدافعان را وادار می‌کند در کسری از ثانیه تصمیم بگیرند.

در بسیاری از این صحنه‌ها، بازیکن فقط تلاش می‌کند توپ را دفع کند، اما تغییر مسیر توپ یا برخورد ناخواسته باعث می‌شود توپ وارد دروازه خودی شود.

بررسی گل‌به‌خودی‌های این جام این گزاره را تایید می‌کند. بیشتر گل به خودی‌ها در زمان دفع سانتر‌ها یا در شرایطی اتفاق افتاده که فشار هجومی سنگینی روی خط دفاع وجود داشته و مدافع فرصت کافی برای تصمیم‌گیری نداشته است.

البته تاثیر روانی چنین اشتباهاتی هم کمتر از جنبه فنی آنها نیست.

گل‌به‌خودی معمولا یکی از سخت‌ترین لحظات دوران حرفه‌ای هر فوتبالیست است. بازیکنی که قصد نجات تیمش را داشته، ناگهان خود را مقصر اصلی دریافت گل می‌بیند و زیر فشار شدید رسانه‌ها و هواداران قرار می‌گیرد.

تجربه نشان داده تیم‌هایی که کادر فنی آنها به‌سرعت از بازیکن حمایت کرده‌اند، توانسته‌اند از نظر روحی شرایط را مدیریت کنند، اما در برخی موارد، همین گل‌به‌خودی‌ها آغاز فروپاشی روحی یک تیم بوده است.

ورود فناوری VAR هم باعث شده ثبت این گل‌ها دقیق‌تر از گذشته انجام شود و کمیته داوران با سخت‌گیری بیشتری آنها را به‌عنوان گل‌به‌خودی ثبت کند. در گذشته خیلی وقت‌ها داور متوجه نمی‌شد و گل به اسم مهاجمی که شوت اول زده بود ثبت می‌شد ولی امروز امکان ندارد گل به خودی بزنید و قسر در بروید.

اما در تاریخ جام جهانی آمار‌های جالب دیگری هم درباره گل به خودی دیده می‌شود:

تا امروز هیچ بازیکنی بیش از یک گل‌به‌خودی در تاریخ ادوار جام جهانی نزده است.

در میان تیم‌های ملی، مکزیک با ۴ گل‌به‌خودی، بیشترین تعداد گل دروازه خودی را در تاریخ جام جهانی داشته است. از سوی دیگر، فرانسه بیشترین سود را از این اتفاق برده و حریفان این تیم تاکنون ۶ بار در تاریخ جام جهانی به اشتباه دروازه خودشان را مقابل خروس‌ها باز کرده‌اند.

اما در میان تمام گل‌به‌خودی‌های تاریخ جام جهانی، هیچ داستانی به تلخی سرنوشت آندرس اسکوبار نیست. مدافع کلمبیا در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا در دیدار مقابل میزبان، به اشتباه دروازه تیم خودش را باز کرد؛ گلی که یکی از عوامل حذف زودهنگام کلمبیا از مسابقات شد. چند روز بعد از بازگشت به کشورش، اسکوبار در شهر مدلین با شلیک گلوله به قتل رسید؛ جنایتی که فوتبال جهان را شوکه کرد.

اگرچه تحقیقات بعدی نشان داد این قتل با فضای خشونت و فعالیت باند‌های تبهکار در کلمبیا ارتباط داشته، اما نام آندرس اسکوبار برای همیشه با تلخ‌ترین گل‌به‌خودی تاریخ جام جهانی گره خورد.