قالیباف: اگر آمریکا به تعهداتش عمل نکند، آماده جنگ هستیم

محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایرانی، امشب (نهم تیرماه) در گفتگوی ویژه خبری به تشریح آخرین روند مذاکرات پرداخت.

قالیباف ضمن تسلیت ایام محرم الحرام، گفت: اگر بخواهیم شرایط میدان را در زمینه جنگ تبیین کنیم، بهتر است بر تحقق پایان جنگ تأکید کنیم، چرا که تفاهم‌نامه‌ای به امضا رسیده است. در زمانی در شب بیست و چهارم خرداد ماه که توییت نخست وزیر پاکستان که پایان جنگ را اعلام کرد و بلافاصله توییتی که ترامپ مبنی بر پایان محاصره دریایی منتشر کرد، محاصره‌ای که خود یک جنگ خشونت طلب و غیرقابل وصفی بود.

وی با بیان اینکه شدیدترین جنگ، محاصره دریایی بود، افزود: در این جنگ مردم و نان آنها محاصره شده بود. با امضای تفاهم‌نامه این محاصره برداشته شد که خود یکی از موفقیت‌های بزرگ این تفاهم‌نامه بود که اتفاق افتاد. چیزی که الان در جبهه بین ما و آمریکا در حال رخ دادن است، این است که برای تحقق ماده ۱۳ این یادداشت تفاهم، گفت‌و‌گو را با هماهنگی میانجی‌گران دنبال می‌کنیم.

رئیس مجلس اظهار داشت: جنگ تحمیلی سوم، جنگی وسیع و تمام عیار بود که در تمام نقاط ایران با آن درگیر بودیم، از زمینی و هوایی تا تهدیدات امنیتی یعنی یک جنگ همه جانبه. همچنین جبهه مقاومت خود دارای گستردگی زیادی است، از یمن تا لبنان و عراق؛ لذا زمانی که جنگ به پایان می‌رسد یعنی زمانی که آتش‌بس به پایان جنگ تبدیل می‌شود، حتما برای پیاده‌سازی آن اشکالات و اختلاف نظر‌هایی پیدا خواهد شد.

ایران به دنبال اجرای قطعی آتش‌بس در لبنان

رئیس قوه مقننه کشورمان با اشاره به موضوع آتش‌بس در لبنان، ادامه داد: تعهدی که آمریکا در بند یک داده و پایان جنگ و توقف عملیات نظامی در لبنان به‌ویژه جنوب آن را تضمین کرده است، یک پیروزی بزرگ برای ماست. 

وی افزود: ما در سرزمین خود کمتر با چنین مسائلی مواجه هستیم. تنش‌های ما گاهی، همان‌گونه که مشاهده کرده‌اید، به رخداد‌هایی در طول شب منجر می‌شود و گاهی نیز برخی تلاش می‌کنند بدون پذیرش ترتیبات مورد توافق با ایران، عبور و مرور در تنگه هرمز را انجام دهند و اقداماتی خارج از چارچوب توافق صورت دهند. طبیعتاً جمهوری اسلامی متعهد است که عبور و مرور در تنگه هرمز حتماً در چارچوب همان تفاهم‌نامه انجام شود.

قالیباف با بیان اینکه اقداماتی که به نقض توافق منجر شود، از نظر ما قابل پذیرش نیست، تصریح کرد: اگر تردد در مسیر مشخصی تعیین شده باشد، هرگونه خروج از آن مسیر یا انجام اقدامی که به معنای پایان دادن به آتش‌بس یا نقض تفاهم‌نامه تلقی شود، مستندسازی خواهد شد و طرف مقابل نیز ممکن است واکنش متقابل نشان دهد. آخرین نمونه آن، حمله‌ای بود که پریشب به مقر‌های آمریکا در بحرین و کویت انجام شد و در ادامه همان روند قابل ارزیابی است.

رئیس مجلس اعلام کرد: بخشی از این تحولات طبیعی است و نشان می‌دهد که ما در عین پایبندی به تفاهم‌نامه، بر اجرای آن نیز اصرار داریم. به همین دلیل، هم مسیر گفت‌و‌گو را دنبال می‌کنیم و هم اگر طرف مقابل از اجرای تعهدات خود سر باز بزند، آمادگی لازم برای پاسخ و واکنش متناسب را داریم.

پنج شرط اصلی تفاهم‌نامه با جدیت دنبال می‌شود

رئیس هیئت مذاکره کننده با تاکید بر اینکه شرایط لبنان متفاوت است؛ اظهار داشت: رژیم صهیونیستی بخشی از جنوب لبنان را اشغال کرده و درگیری‌های نظامی در آن منطقه شدت بیشتری داشته است. البته از زمان امضای تفاهم‌نامه و آغاز روند اجرای آن، میزان این درگیری‌ها به شکل محسوسی کاهش یافته است که در ادامه توضیحات بیشتری درباره آن ارائه خواهد شد.

وی با اشاره به حوزه دیپلماسی نیز بیان کرد که مذاکرات با هدف تحقق پنج شرط اصلی تفاهم‌نامه با جدیت دنبال می‌شود. این شروط باید یا به‌صورت فوری اجرا شوند یا روند اجرای آنها در بازه‌های زمانی تعیین‌شده آغاز شده باشد، به‌گونه‌ای که اطمینان حاصل شود در موعد مقرر به طور کامل محقق خواهند شد. هم تحولات میدانی و هم روند دیپلماتیک به‌صورت شبانه‌روزی، دقیق و با حساسیت بالا رصد می‌شود تا تمامی بند‌های تفاهم‌نامه به‌درستی اجرا و پیگیری شوند.

قالیباف با اشاره به گفت‌و‌گو‌های سوئیس، اعلام کرد: برخی تصور می‌کنند مذاکرات در واکنش به اقدامات اخیر آمریکا متوقف شده است، اما چنین برداشتی درست نیست. در حال حاضر، ما وارد مرحله‌ای شده‌ایم که دیگر مذاکره به معنای چانه‌زنی بر سر مفاد توافق وجود ندارد. مذاکرات درباره مفاد توافق به پایان رسیده و اکنون در مرحله گفت‌و‌گو برای اجرای تعهدات قرار داریم.

رئیس مجلس تصریح کرد: سفری که به زوریخ انجام شد نیز با هدف پیگیری اجرای ماده ۱۳ تفاهم‌نامه که اجرای مواد ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ را در بر می‌گیرد، صورت گرفت؛ بر اساس این تفاهم‌نامه، برخی تعهدات باید بلافاصله اجرا شوند و برخی دیگر نیز باید روند اجرای آنها آغاز شود. بنابراین، آنچه امروز جریان دارد، گفت‌و‌گو برای هماهنگی و اجرای توافقات است، نه مذاکره بر سر مفاد جدید.

تفاهم‌نامه، نشانه شکست آمریکا و رژیم صهیونیستی

رئیس قوه مقننه با اشاره به نشست زوریخ در چهارم ژانویه، با بیان اینکه محور اصلی گفت‌و‌گو‌ها پیگیری اجرای همین پنج بند اولیه تفاهم‌نامه بود، گفت: مذاکرات اصلی طی ۲ تا سه ماه گذشته، از زمان آغاز آتش‌بس و شروع گفت‌و‌گو‌ها در اسلام‌آباد تا امضای دیجیتالی تفاهم‌نامه توسط رؤسای جمهور، انجام شده بود. پس از امضای توافق، وارد مرحله اجرای آن شده‌ایم و تا زمانی که این پنج بند اولیه محقق نشود، اجرای سایر بند‌های تفاهم‌نامه آغاز نخواهد شد.

وی ادامه داد: در سفر سوئیس نیز هدف اصلی، هماهنگی برای اجرای این تعهدات بود. تصور ما این بود که حدود یک هفته پس از امضای تفاهم‌نامه، زمان مناسبی برای آغاز این هماهنگی‌ها خواهد بود؛ اما از همان روز امضای توافق، رژیم صهیونیستی با شدت تلاش کرد روند اجرای آن را مختل کند. دلیل این مخالفت نیز روشن بود؛ زیرا این تفاهم‌نامه در عمل نشانه شکست سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود.

قالیباف با اشاره به بند اول این تفاهم‌نامه مبنی بر پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها، اظهار داشت: بر این اساس باید در لبنان مردم به خانه‌های خود بازگردند و نیرو‌های اشغالگر از مناطقی که در جریان جنگ تصرف کرده‌اند عقب‌نشینی کنند. با این حال، در روز‌های پنجشنبه و جمعه، حملات و عملیات نظامی شدت گرفت و تلاش شد با تخریب برخی مناطق و ایجاد واقعیت‌های جدید میدانی، اجرای تفاهم‌نامه با مشکل مواجه شود.

لبنان اولویت مذاکرات در سوئیس بود

رئیس مجلس با اشاره به نقش تضمین کننده اجرای توافق از سوی آمریکا و ایران، گفت: لازم بود این موضوع با سرعت بیشتری پیگیری شود. به همین دلیل، سفر سوئیس زودتر از برنامه انجام شد و مهم‌ترین اولویت گفت‌و‌گو‌ها نیز وضعیت لبنان بود. نتیجه این پیگیری‌ها به‌وضوح در کاهش سطح درگیری‌ها قابل مشاهده است و شرایط امروز با روز‌های نخست پس از امضای توافق قابل مقایسه نیست.

رئیس هیئت مذاکره کننده ایرانی اعلام کرد: در ادامه این روند، توافق شد ایران، آمریکا و لبنان کمیته‌ای مشترک تشکیل دهند تا بر اجرای آتش‌بس، پایان جنگ و استقرار حاکمیت ملی لبنان نظارت کنند. پیگیری تشکیل این کمیته در حال انجام است؛ نماینده ایران تعیین شده، آمریکا نیز نماینده خود را معرفی کرده و لبنان نیز باید نماینده خود را مشخص کند تا فعالیت آن آغاز شود.

وی افزود: البته همچنان ممکن است در برخی مناطق درگیری‌های محدودی رخ دهد؛ زیرا مردم به روستا‌های خود بازگشته‌اند، نیرو‌های اشغالگر هنوز در برخی نقاط حضور دارند و رزمندگان حزب‌الله نیز در منطقه مستقر هستند. با این حال، این حوادث محدود را نباید با شرایط روز‌های اوج جنگ مقایسه کرد. لبنان در طول جنگ بیش از چهار هزار شهید تقدیم کرد و روز‌هایی را پشت سر گذاشت که صد‌ها شهید و نزدیک به هزار مجروح در یک روز ثبت می‌شد. اما اکنون شدت درگیری‌ها به‌طور محسوسی کاهش یافته و بیشتر به حوادث پراکنده، تیراندازی‌های یا پرواز پهپاد‌ها محدود شده است.

قالیباف عنوان کرد: طبیعتا تثبیت کامل آتش‌بس و اجرای همه تعهدات نیازمند زمان است. برای همین، گفت‌و‌گو‌های جاری با جدیت ادامه دارد و تا زمانی که این پنج بند اولیه، از جمله لبنان، به‌طور کامل تثبیت و اجرا نشود، وارد مرحله اجرای سایر بند‌های تفاهم‌نامه نخواهیم شد.

آمریکا را نه یک دوست که دشمنی بدعهد می‌بینیم

رئیس مجلس در پاسخ به منتقدان سفر زوریخ اینگونه گفت که برخی معتقد بودند با توجه به اینکه رژیم صهیونیستی همچنان آتش‌بس را در لبنان رعایت نمی‌کند و مردم لبنان همچنان شهید می‌شوند، نباید به سوئیس می‌رفتیم. پاسخ من این است که مذاکره نیز یک روش مبارزه است. ما با آمریکا به عنوان یک دوست مذاکره نمی‌کنیم، بلکه با دشمنی بدعهد مذاکره می‌کنیم که هر زمان فرصت پیدا کند علیه ما اقدام خواهد کرد. کسی می‌تواند مذاکره خوبی انجام دهد که برای جنگ نیز آماده باشد.

وی با بیان اینکه در لبنان نیز آتش‌بس به معنای پایان جنگ نیست، افزود: حتی در همان دوران آتش‌بس، برای دفاع از لبنان، از خاک خودمان رژیم صهیونیستی را هدف قرار دادیم و اعلام کردیم اگر دوباره حمله کند، پاسخ خواهیم داد. هم‌زمان نیز اجرای تعهدات تفاهم‌نامه را از طرف مقابل مطالبه کردیم. نتیجه این رویکرد این بود که پس از سفر ما، حجم درگیری‌ها و تعداد شهدا روندی نزولی پیدا کرد، هرچند هنوز تخلفاتی مانند حملات پهپادی ادامه دارد. وقتی بتوان مسئله‌ای را با گفت‌و‌گو حل کرد، ضرورتی ندارد حتماً از راه سخت‌تر وارد شویم.

قالیباف با اشاره به توافق لبنان و رژیم صهیونسیتی در آمریکا بیان کرد: توافق واشنگتن از نگاه بسیاری از مردم لبنان، خلاف قانون اساسی این کشور است و زمینه بازگشت رسمی رژیم صهیونیستی و تأمین امنیت آن توسط ارتش لبنان را فراهم می‌کند. اما تفاهم‌نامه‌ای که ما دنبال کرده‌ایم، بر حفظ استقلال لبنان تأکید دارد. ما همچنان در نبرد با رژیم صهیونیستی هستیم.

از حق غنی‌سازی و قدرت موشکی به هیچ‌وجه کوتاه نمی‌آییم

رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران بیان کرد: حتی در داخل آمریکا نیز درباره این موضوع اختلاف نظر وجود دارد. در حالی که برخی به دنبال اجرای طرح آبراهام و عادی‌سازی روابط لبنان با رژیم صهیونیستی هستند، این تفاهم‌نامه دقیقاً برای حفظ استقلال لبنان تنظیم شده است. قربانیان این جنگ نیز تنها شیعیان نیستند؛ مسلمانان، مسیحیان و پیروان دیگر مذاهب و قومیت‌ها هم هدف جنایات رژیم صهیونیستی قرار می‌گیرند.

رئیس مجلس خاطرنشان کرد: بنابراین، هم گفت‌و‌گو را ادامه می‌دهیم و هم از تفاهم‌نامه دفاع می‌کنیم. البته ضمانت اصلی این تفاهم‌نامه، شورای امنیت یا بند‌های حقوقی آن نیست؛ همان‌طور که برجام با وجود قطعنامه شورای امنیت نقض شد. ضمانت واقعی ما قدرت خودمان است. قدرت موشکی و توان دفاعی ما قابل مذاکره نیست. همچنین جبهه مقاومت و هسته‌های مقاومت نیز موضوع مذاکره نبوده‌اند. در حوزه هسته‌ای نیز به‌عنوان عضو NPT، غنی‌سازی را حق خود می‌دانیم و در چارچوب تعهدات خود عمل می‌کنیم. اینها خطوط قرمز و مؤلفه‌های قدرت ما در برابر زیاده‌خواهی آمریکا هستند.

قالیباف تصریح کرد: ما هنوز وارد مرحله مذاکرات نشده‌ایم. آنچه اکنون در جریان است، گفت‌و‌گو‌هایی برای تحقق پنج شرط اصلی مندرج در بند‌های ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ تفاهم‌نامه است. همان‌طور که در بند ۱۳ نیز آمده، آغاز مذاکرات منوط به شروع اجرای این بند‌ها و تداوم اجرای آنهاست؛ موضوعاتی مانند پایان جنگ در ایران و لبنان، رفع محاصره، بازگشایی مسیر‌های دریایی، ازسرگیری صادرات نفت و آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده.

هر جا لازم باشد با قدرت پاسخ می‌دهیم

رئیس هیئت مذاکره کننده ایران تاکید کرد: درباره بند نخست نیز تا زمانی که اجرای کامل آن محقق نشود، وارد مذاکره نخواهیم شد. اکنون روند تثبیت آتش‌بس در لبنان در حال پیگیری است و هرگونه اقدام خلاف با پاسخ متقابل روبه‌رو می‌شود. همان‌طور که پیش‌تر نیز دو بار آنها را هدف قرار دادیم. بنابراین، هم مسیر گفت‌و‌گو را دنبال می‌کنیم و هم هرجا لازم باشد با قدرت پاسخ می‌دهیم.

وی با بیان اینکه امیدواریم طرف مقابل با منطق رفتار کند، اما اگر منطق آمریکا بر پایه زور باشد، پاسخ ما نیز قدرت خواهد بود، افزود: تجربه نشان داده هرچه برای جنگ آماده‌تر باشیم، در مذاکره نیز دست برتر را خواهیم داشت. البته تفاوت جنگ و پایان جنگ را نیز به‌خوبی می‌دانیم و معتقدیم آرامش، پیشرفت و اقتصاد کشور در سایه پایان جنگ تأمین می‌شود. در حال حاضر متن ۱۴ بندی تفاهم‌نامه نهایی شده، اما تا زمانی که پنج بند اصلی آن به‌طور کامل اجرا نشود، پرونده این مرحله بسته نخواهد شد. بند نخست هنوز به‌طور کامل تثبیت نشده و مذاکرات نیز تا تحقق کامل آن آغاز نخواهد شد.

قالیباف اعلام کرد: درباره رفع محاصره نیز یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های جمهوری اسلامی رقم خورد. در بند ۴ تصریح شده است که ایالات متحده بلافاصله پس از امضای تفاهم‌نامه، رفع محاصره دریایی و پایان دادن به هرگونه ممانعت علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز کرده و حداکثر ظرف ۳۰ روز آن را به‌طور کامل خاتمه می‌دهد. با این حال، حتی پیش از پایان این مهلت، هم‌زمان با پاراف اولیه تفاهم‌نامه، توافق شد که پایان محاصره همان شب اعلام شود و این اتفاق نیز رخ داد. به همین دلیل، رفع محاصره عملاً پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه اجرا شد که این موضوع نتیجه قدرت میدان، دیپلماسی و نحوه مدیریت مذاکرات بود.