هشدار سناریوی خطرناک اقلیم برای ایران

سید مجید میررکنی عضو هیات‌مدیره انجمن علمی هواشناسی ایران، با اشاره به واکاوی‌های سه‌بُعدی و داده‌های زیرسطحی اقیانوس آرام، از احتمال ظهور پدیده‌ای فراتر از الگو‌های شناخته‌شده پیشین در سال ۱۴۰۵ خبر داد و اظهار کرد: داده‌های ژرف اقیانوسی از بی‌هنجاری دمایی تا ۹ درجه سانتی‌گراد بالاتر از معمول در اعماق آب حکایت دارد؛ موضوعی که می‌تواند به‌مثابه موتور محرک، الگو‌های بارشی و دمایی را در نیمه دوم سال به‌شدت دستخوش تغییر کند.

وی با تشریح چرخه انسو (ENSO) یا نوسان جنوبی ال‌نینو افزود: برای درک ابعاد این رخداد، شناخت چرخه «انسو» (ENSO) یا نوسان جنوبی ال‌نینو ضروری است. این چرخه که مانند قلب اقلیمی زمین عمل می‌کند، دو فاز اصلی دارد.

میررکنی ادامه داد: در فاز گرم یا «ال‌نینو»، با تضعیف باد‌های تجاری، توده‌های عظیم آب گرم به سمت شرق اقیانوس آرام جابه‌جا می‌شوند و الگو‌های بارش و دمای جهان را تغییر می‌دهند. در مقابل، در فاز سرد یا «لانینا»، آب‌های گرم در غرب اقیانوس آرام متمرکز شده و شرق اقیانوس سردتر از معمول باقی می‌ماند.

فراتر از سطح؛ موتور انرژی در اعماق ۹ درجه‌ای

عضو هیات‌مدیره انجمن علمی هواشناسی ایران با اشاره به بررسی و تحلیل مقاطع زیرسطحی اقیانوس آرام گفت: این بررسی‌ها نشان می‌دهد که در لایه‌های ژرف، دمای آب تا ۹ درجه سانتی‌گراد بالاتر از حد معمول ثبت شده است.

وی ادامه داد: صعود این حجم بی‌سابقه از انرژی به سطح اقیانوس، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک «اَبَر ال‌نینو» است که با تقویت جریان جتی جنب‌حاره‌ای در آذر و دی ۱۴۰۵، می‌تواند زمستانی بسیار فعال و پرمخاطره را در مقیاس جهانی و منطقه‌ای رقم بزند.

وضعیت پیش‌بینی‌شده برای مرداد تا دی ۱۴۰۵

میررکنی با اشاره به نقشه‌های فصلی مراکز تحقیقات اقلیمی گفت: بر اساس این نقشه‌ها، اکثر مناطق خاورمیانه و ایران در بازه مرداد تا مهر ۱۴۰۵، با احتمال بسیار بالا، دما‌های بالاتر از معمول را تجربه خواهند کرد.

وی افزود: اگرچه در اواخر تابستان و اوایل پاییز احتمال بارش‌های کمتر از نرمال در بخش‌هایی از جنوب و غرب آسیا وجود دارد، اما با نزدیک شدن به فصل زمستان، احتمال ورود سامانه‌های قوی‌تر و نوسانات شدید بارشی افزایش می‌یابد.

ضرورت هوشیاری مدیریتی در ایران

عضو هیات‌مدیره انجمن علمی هواشناسی ایران با اشاره به اثرات پیچیده «اَبَر ال‌نینو» بر اقلیم ایران، که می‌تواند شامل ریسک پدیده‌های حدی مانند سیلاب‌های ناگهانی، نوسانات شدید دمایی و فشار بر منابع آب باشد، بر ضرورت مدیریت پیش‌دستانه منابع آب و کشاورزی تاکید کرد.

وی گفت: بهره‌برداران بخش کشاورزی و مدیران آب باید سناریو‌های مختلف کم‌بارشی کوتاه‌مدت و سپس بارش‌های شدید ناگهانی را در برنامه‌ریزی‌های خود مدنظر قرار دهند.

میررکنی همچنین بر ضرورت پرهیز از شایعات و تصمیم‌گیری بر اساس داده‌های بومی تاکید کرد و افزود: اگرچه سیگنال‌های جهانی از یک پدیده بزرگ خبر می‌دهند، اما رفتار دقیق این سامانه در ایران به تعاملات جوی منطقه‌ای بستگی دارد.

وی در پایان از همه شهروندان و فعالان حوزه آب و اقلیم خواست اخبار، تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های دقیق و جامع را صرفاً از طریق مراجع رسمی و تخصصی کشور، به‌ویژه سازمان هواشناسی کشور و انجمن علمی هواشناسی ایران، پیگیری کنند.

میررکنی خاطرنشان کرد: با نزدیک‌تر شدن به فصل‌های پاییز و زمستان ۱۴۰۵، نقشه‌ها و مدل‌های منطقه‌ای دقیق‌تر شده و پیش‌بینی‌ها و توصیه‌های تکمیلی و عملیاتی‌تری ارائه خواهد شد.