عارف: دست برتر در دیپلماسی با ایران است

محمدرضا عارف در نشست با جمعی از سفرای ادوار، با بیان اینکه دولت معتقد است سفیر ایران در هر کشور، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در آن کشور است، اظهار کرد: سفرا نقش کلیدی در ارتقای جایگاه سیاسی کشور و توسعه تعاملات با سایر کشورها دارند. امروز مجموعه‌ای از دیپلمات‌ها و سفیران باتجربه و خبره در اختیار داریم و با تکیه بر پشتوانه تمدنی کشور و توان دیپلمات‌های خود، مدعی هستیم در عرصه دیپلماسی دست برتر را داریم.

عراقچی از دیپلمات‌های برجسته، شجاع، صبور و کم‌حرف ایران است

وی با یادآوری شرایط دولت چهاردهم از ابتدای آغاز به کار و تحمیل دو جنگ و یک «شبه‌کودتا» از سوی دشمنان، اظهار کرد: سفرا و دیپلمات‌های کشور در این دو سال عملکرد درخشانی داشتند. سیدعباس عراقچی از دیپلمات‌های برجسته، شجاع، صبور و کم‌حرف کشور است و حاصل تلاش دستگاه دیپلماسی، سند یادداشت تفاهمی بود که حتی منتقدان داخل دولت نیز آن را سندی ارزشمند می‌دانند.

معاون اول رئیس‌جمهوری با بیان اینکه نیروی انسانی مهم‌ترین مزیت نسبی ایران است، افزود: آثار این ظرفیت را در دو جنگ اخیر مشاهده کردیم. افسران میدان، دانشمندانی جوان، متخصص و باانگیزه بودند و پیشرفت‌های ایران در فاصله میان دو جنگ، چشمگیر و قابل توجه بود.

منع به‌کارگیری بازنشستگان، ایران را از ظرفیت نیروهای باتجربه محروم کرده‌است

عارف با تأکید بر جایگاه نیروهای متخصص و باتجربه گفت: متأسفانه در سال‌های اخیر با وضع قوانینی از جمله منع به‌کارگیری بازنشستگان، ایران را از ظرفیت نیروهای باتجربه محروم کرده‌ایم. یکی از این ظرفیت‌ها، سفرای ادوار هستند که باید از تجربه آنان بهره گرفت و از آنها به‌عنوان اتاق فکر دولت استفاده کرد.

مجمع سفرای ادوار می‌تواند تشکیل شود

وی یادآور شد: در سال‌های گذشته تشکلی با عنوان «وزرای ادوار» شکل گرفت، اما دولت‌ها از ظرفیت آن به‌خوبی استفاده نکردند. مجمع سفرای ادوار نیز می‌تواند تشکیل شود و دولت‌ها باید از این ظرفیت ارزشمند بهره ببرند. در یکی از استان‌ها با بروز مشکلاتی، از استانداران ادوار با گرایش‌های سیاسی مختلف دعوت کردم تا برای حل مسائل مشورت دهند و همین هم‌اندیشی به دستیابی به راهکارهای مناسب منجر شد.

ایران اکنون وارد شرایط پساجنگ شده است

معاون اول رئیس‌جمهوری ادامه داد: در بسیاری از کشورها استفاده از نیروهای متخصص و باتجربه حتی پس از بازنشستگی امری طبیعی است. ایران اکنون وارد شرایط پساجنگ شده و باید از همه ظرفیت‌های داخلی برای عبور از این شرایط استفاده کند. دشمن در جنگ با ایران به هیچ‌یک از اهداف اعلامی خود دست نیافت و امروز جهان از ایرانِ پس از جنگ انتظار نقش‌آفرینی بیشتری دارد. ما نیز به گفت‌وگو باور داریم و از طریق مذاکره از منافع ملی دفاع می‌کنیم.

عارف با بیان اینکه جبهه‌های جنگ، دیپلماسی، خدمت، خیابان و فناوری در این دوره خوش درخشیدند، گفت: امروز حوزه دیپلماسی بیش از گذشته اهمیت یافته و سفرای ادوار ظرفیت فکری ارزشمندی برای وزارت امور خارجه است.

وی همچنین تأکید کرد: تشکل سفرای ادوار را به‌عنوان اتاق فکر دیپلماسی می‌دانیم؛ تشکلی که باید به‌صورت منظم تشکیل جلسه دهد و با بخش‌های مختلف کشور در ارتباط باشد.

در ادامه این نشست، مرتضی سرمدی با بیان اینکه دیپلماسی هنوز معنای واقعی خود را در ایران نیافته است، گفت: برخی دیپلماسی را به معنای ذلت و پذیرش خواسته‌های طرف مقابل تعبیر می‌کنند، زیرا دستاوردها و منافع ملموس آن برای افکار عمومی به‌خوبی تبیین نشده است. به گفته وی، ایران وارد مرحله جدیدی شده و باید خود را برای شرایط پساجنگ آماده کند.

غلامرضا انصاری نیز با اشاره به بودجه سال ۲۰۲۷ آمریکا اظهار کرد: در این بودجه تلاش شده است اسرائیل به بخشی از ساختار نظامی و امنیتی آمریکا تبدیل شود؛ موضوعی که همکاری‌های صنعتی و فناوری نظامی دو طرف را گسترش خواهد داد و ایران باید خود را برای این شرایط آماده کند.

وی همچنین با انتقاد از ابهام در سیاست خارجی کشور در قبال منطقه و همسایگان، گفت: این وضعیت موجب شده برخی اسناد امضاشده با کشورهای همسایه به مرحله اجرا نرسد و اعتبار کشور آسیب ببیند.

محمد خزاعی نیز با تأکید بر اینکه سفرای ادوار همچنان شناخت عمیقی از حوزه‌های مأموریتی خود دارند، گفت: این افراد می‌توانند به وزارت امور خارجه و سفرای فعلی در تنظیم روابط سیاسی کشور کمک کنند. وی همچنین بر ضرورت هماهنگی میان نمایندگی‌های خارجی ایران و اتخاذ راهبردی واحد در سیاست خارجی تأکید کرد.

احمد دستمالچیان نیز اصلاح ساختاری در وزارت امور خارجه را لازمه تحقق اهداف سیاست خارجی دانست و گفت: وزارت خارجه باید چابک‌تر شود و از نیروهای باتجربه خود در قالب اتاق فکر بهره بگیرد.

وی همچنین بر تقویت انجمن‌های دوستی ایران با سایر کشورها و ارائه تعریفی جدید از قدرت و مقاومت متناسب با شرایط جدید تأکید کرد و گفت: سیاست ایران‌هراسی دشمنان با شکست مواجه شده و مردم منطقه و کشورهای همسایه علاقه‌مند به شناخت بیشتر فرهنگ ایران هستند؛ فرصتی که باید از آن استفاده کرد.

جعفر مهاجر نیز بر ضرورت بهره‌گیری از نیروهای باتجربه در وزارت امور خارجه تأکید کرد و گفت: هنوز دستاوردهای دیپلماسی برای بخشی از جامعه به‌خوبی تبیین نشده و همین موضوع باعث شکل‌گیری برخی قضاوت‌های نادرست درباره دیپلمات‌ها شده است.

جعفر هاشمی نیز بر احیای جایگاه دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه و حمایت مؤثر از سفرای کشور تأکید کرد.

مهدی نبی‌زاده با اشاره به تجربه سایر کشورها گفت: در بسیاری از کشورها از دیپلمات‌ها و سفیران بازنشسته در مراکز مطالعاتی استفاده می‌شود و برای آنان مأموریت‌های پژوهشی تعریف می‌کنند؛ الگویی که می‌تواند در ایران نیز اجرا شود.

علی سقاییان نیز با بیان اینکه در برخی کشورها سن بازنشستگی دیپلمات‌ها تا ۷۵ سال است، اظهار کرد: اگر به دنبال استفاده از تجربه دیپلمات‌های باسابقه هستیم، باید قوانین کشور اصلاح شود.

منصور معظمی پیشنهاد داد معاونان بین‌الملل دستگاه‌های اجرایی از میان دیپلمات‌های وزارت امور خارجه انتخاب شوند و افزود: در سیاست خارجی باید به سمت تک‌صدایی و در سیاست داخلی به سمت چندصدایی حرکت کنیم و نباید اجازه داد مواضع پراکنده داخلی برای کشور هزینه ایجاد کند.

نصرت‌الله تاجیک نیز انسجام ملی را لازمه موفقیت سیاست خارجی دانست و گفت: هرچه شکاف‌های داخلی ترمیم شود، سیاست خارجی کشور با قدرت بیشتری پیش خواهد رفت.

بهمن حسین‌پور با تأکید بر نقش روابط اقتصادی در پایداری روابط خارجی اظهار کرد: توسعه همکاری‌های اقتصادی با کشورهای همسایه باید در اولویت سیاست خارجی قرار گیرد.

در پایان، عبدالله نوروزی با اشاره به اینکه در برخی کشورها سن بازنشستگی دیپلمات‌ها تا ۷۰ سال است، گفت: قوانین داخلی موجب شد وزارت امور خارجه در دهه ۹۰ از ظرفیت نیروهای باتجربه محروم شود، هرچند در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای تشکیل تشکل سفرای ادوار به‌عنوان اتاق فکر وزارت امور خارجه آغاز شده است.