ساتوشی ناکاگاوا، طراح ژاپنی، سالها با تردیدها دستوپنجه نرم کرده، اما معتقد است فناوریای که ۸۰۰ چراغ الایدی را روشن میکند میتواند در حل معمای انرژی بشر نقش داشته باشد؛ و اگر هم چنین نشود، دستکم منظره زیبایی میسازد و مردم را به فکر وا میدارد.
ناکگاوا، مدیرعامل شرکت طراحی «تریپاد دیزاین»، میگوید: «با نزدیک شدن جمعیت جهان به ۱۰ میلیارد نفر، مسائل انرژی درست به اندازه مسائل غذایی حیاتی خواهند شد. حتی اگر سهم این فناوری کوچک باشد، میخواهم مردم بتوانند با استفاده از خاک اطرافشان برق خود را تولید کنند.» این طراح و مهندس محصولات ژاپنی این سخنان را در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه مطرح کرد.
این طراح ۷۲ ساله میگوید او «جمعآوری ریزتوان (MPC)» را پایهگذاری کرده است؛ روشی برای استخراج مقادیر بسیار اندک جریان الکتریکی از هر چیزی، از شراب گرفته تا نان فرانسوی.
سیستم او از همان سازوکار «پیل ولتایی» استفاده میکند؛ نخستین باتری الکتریکی جهان با جریان پیوسته که در سال ۱۷۹۹ توسط آلساندرو ولتا اختراع شد. در این روش، الکترودهایی از جنس مواد مختلف مانند روی و مس در موادی که رطوبت یا یون دارند فرو برده میشود و سپس جریانهای کوچک، اما پایدار الکتریکی جمعآوری میشود.
در چند قدمی سازه شیشهای «کو-آن» که ناکاگاوا آن را در شهر دورافتاده هیتاچیاوتا برپا کرده، «لو-آن» قرار دارد؛ سازهای که سال گذشته افتتاح شد و با استفاده از بیش از ۲۰۰۰ استوانه پلاستیکی پر از خاک و کمپوست، ۱۰۰ وات برق تولید میکند؛ توانی که برای روشن کردن یک پلوپز برقی و چند وسیله دیگر کافی است.
ناکگاوا میگوید این فناوری میتواند مثلا در جاهایی که برق ندارند، از جمله پس از بلایای طبیعی، به کار گرفته شود. به گفته او این سیستم همچنین میتواند برق کافی برای دستگاههای خارج از شبکه با نیاز اندک به توان فراهم کند؛ دستگاههایی مانند حسگرهای شناسایی آسیب آفات به مزارع، حسگرهای هشدار طغیان رودخانهها، رانش زمین یا حتی دزدگیرها.
ناکگاوا میگوید این فناوری پس از نصب، هیچ دیاکسید کربنی تولید نمیکند و بر خلاف دیگر منابع تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی یا بادی، وابسته به شرایط آبوهوایی نیست.
او میگوید نمونههای اولیه محصولات شامل «گره مستقل» است؛ سازهای شبیه تیرک راهنمایی که با خاک تغذیه میشود و امکان برقراری ارتباط دادهای با ماهواره را فراهم میکند.
او همچنین از این فناوری در چیدمانهای هنری استفاده کرده است؛ میلههای انعطافپذیری که وقتی در زمین فرو میروند، نوکشان در تاریکی میدرخشد و منظرهای شبیه کرمهای شبتاب بر روی علفهای بلند ایجاد میکند.
مهندسان حرفهای میگویند محصولات ناکاگاوا میتواند چشمنواز و برانگیزاننده تفکر باشد، اما سیستم او کاربردی نیست. ماسایوکی ناکائو، استاد ممتاز مهندسی در دانشگاه توکیو که سالهاست ناکاگاوا را میشناسد، میگوید: «خروجی این سیستم در مقایسه با باتریهای معمولی یا باتریهای خودرو به طور چشمگیری کمتر است.»
ناکائو میگوید: «اما آنچه در آثار آقای ناکاگاوا چشمگیر است این است که نوری که او خلق میکند توان اثرگذاری بر احساسات ما را دارد. مردم وقتی این نورها را میبینند، تحت تاثیر قرار میگیرند؛ این نورها زیبا هستند.»
ناکگاوا منتقدان را نادیده میگیرد و میگوید مهندسان باید محصولاتی تازه بسازند که از ریزتوان بهره میبرند. او میگوید: «من میگویم این توان، توان میکرو است؛ بنابراین باید فکر کنیم توان میکرو چه کار میتواند بکند.»
او میگوید: «باید ترکیب فناوریهای مختلف برداشت انرژی را بخش مهمی از راهبرد کلی انرژی خود بدانیم. امکانها حدی ندارند.»