کشف سریع‌ترین ستاره کهکشان راه شیری

ستاره‌شناسان سریع‌ترین ستاره شناخته شده در کهکشان راه شیری را پیدا کرده‌اند؛ یک جرم کم‌نور که به دور ابرسیاهچاله «کمان ای*»، ابرسیاه‌چاله مستقر در قلب کهکشان ما می‌چرخد.

این ستاره که S301 نام دارد، در سریع‌ترین حالت خود به سرعت حدود ۲۵ هزار کیلومتر در ثانیه می‌رسد، این یعنی این ستاره با سرعتی بیش از ۸ درصد سرعت نور حرکت می‌کند.

فلیکس مانگ(Felix Mang)، نویسنده این مطالعه و دانشجوی دکترا در موسسه فیزیک فرازمینی ماکس پلانک در آلمان در بیانیه‌ای گفت: نکته خاص در مورد این ستاره این است که در مداری بسیار نزدیک به «کمان ای*» می‌چرخد و تنها ۸.۷ سال طول می‌کشد تا یک دور کامل به دور آن بچرخد.

وی افزود: این ستاره با فاصله تنها ۱۲ برابر فاصله زمین تا خورشید به این ابرسیاه‌چاله نزدیک می‌شود که بی‌سابقه است.

این کشف به ستاره‌شناسان روش جدیدی برای بررسی سیاه‌چاله‌ای با جرم تقریبی ۴.۳ میلیون خورشید می‌دهد.

نظریه «نسبیت عام» پیش‌بینی می‌کند که یک سیاه‌چاله چرخان، فضا-زمان را به همراه خود می‌کشد؛ اثری که به عنوان کشش چارچوب یا حرکت تقدیمی لنز-تیرینگ شناخته می‌شود.

این اعوجاج باید به تدریج مدار S301 را تغییر دهد. از آنجایی که این ستاره بسیار به ابرسیاهچاله «کمان ای*» نزدیک می‌شود، این تغییرات ممکن است ظرف حدود یک دهه قابل اندازه‌گیری شوند.

استفان گیلسن(Stefan Gillessen)، یکی از نویسندگان این مطالعه از موسسه ماکس پلانک می‌گوید: برای اولین بار، ما واقعاً قادر خواهیم بود چرخش یک سیاه‌چاله عظیم را به طور مستقیم اندازه‌گیری کنیم که یک آزمایش کلیدی برای نظریه اینشتین خواهد بود.

محققان ستاره S301 را در سال ۲۰۲۳ با استفاده از ابزار GRAVITY در تداخل‌سنج تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی مشاهده کردند، سپس آن را از طریق مشاهدات سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۱۷ ردیابی کردند.

مدار بسیار کشیده آن نشان می‌دهد که S301 ممکن است زمانی متعلق به یک سیستم دوتایی بوده باشد که بیش از حد به «کمان ای*» نزدیک شده است. این سیاه‌چاله احتمالا S301 را در حالی که همراه خود را با سرعت فوق‌العاده‌ای به بیرون پرتاب می‌کرده، به دام انداخته است.