معبد مهر؛ راز سنگی مراغه
مراغه- آفتاب نیوز- معبد مهر ورجوی مراغه، نیایشگاهی صخرهای و زیرزمینی با پیشینهای بیش از سه هزار سال، از شگفتانگیزترین یادگارهای تاریخی آذربایجان شرقی است؛ بنایی که در دل سنگ تراشیده شده و روایتگر بخشی از تاریخ آیینهای ایران باستان در کهنشهر مراغه است.
به گزارش آفتاب نیوز،
معبد مهر در جنوب روستای ورجوی و در فاصله حدود هفت کیلومتری مراغه قرار دارد و مجموعهای شامل نیایشگاه، گورستان تاریخی، چلهخانه و فضاهای صخرهای را دربرمیگیرد. این اثر در سال ۱۳۵۶ با شماره ۱۵۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختار متفاوت این بنا، مهمترین ویژگی آن به شمار میرود؛ زیرا بخش اصلی نیایشگاه۸ در دل صخره و زیر زمین ایجاد شده و حجاری دقیق دیوارهها، اتاقها و نورگیرهای سنگی، جلوهای کمنظیر به آن بخشیده است. طول فضای نیایشگاه از ورودی تا محرابه حدود ۳۸ متر گزارش شده و در بخشهایی از آن، فضاهای گنبددار و نورگیرهای مدور در دل سنگ ایجاد شده است.
این محوطه در سال ۱۳۵۳ توسط باستانشناس فقید، پرویز ورجاوند، شناسایی و کروکی آن تهیه شد؛ با این حال، پژوهشگران معتقدند به دلیل محدود بودن کاوشهای باستانشناسی، هنوز بخشهایی از ظرفیت تاریخی و معماری این محوطه ناشناخته باقی مانده است.
معبد مهر در دوره باستان با آیین مهرپرستی ارتباط داشته و در دوره اسلامی نیز کاربری مذهبی آن ادامه یافته است. وجود کتیبهها و آیات قرآن بر بخشهایی از دیوارههای سنگی، نشاندهنده تغییرات و تداوم کارکرد آیینی این مکان در دورههای تاریخی مختلف است.
اهمیت این اثر تنها به قدمت و معماری صخرهای آن محدود نمیشود؛ قرار گرفتن معبد در کنار یک گورستان تاریخی و استمرار استفاده آیینی از این محوطه در دورههای مختلف، آن را به یکی از محوطههای مهم برای مطالعه تاریخ فرهنگی و مذهبی منطقه مراغه تبدیل کرده است.
در سالهای اخیر، موضوع حفاظت و ساماندهی معبد مهر نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، طرح ساماندهی این اثر پس از سالها رکود وارد مرحله اجرایی شده و ایجاد سازه حفاظتی سبک برای جلوگیری از نفوذ رطوبت، اصلاح زهکشی، بهسازی مسیر بازدید و ایجاد زیرساختهای حفاظتی از جمله اقدامات پیشبینیشده است. همچنین تبدیل مجموعه به سایتموزه و فراهم کردن زمینه کاوشهای بیشتر باستانشناسی در برنامههای اعلامشده قرار دارد.
معبد مهر ورجوی، امروز تنها یک بنای سنگی از گذشته نیست؛ بخشی از هویت تاریخی مراغه است که در سکوت صخرههای خود، روایت هزاران سال تحول فرهنگی و آیینی این سرزمین را حفظ کرده و میتواند با حفاظت اصولی و معرفی شایسته، به یکی از مقصدهای مهم گردشگری تاریخی آذربایجان شرقی تبدیل شود.
خبرنگار ناصر غلامی هوجقان
ارسال پیام
پیشنهاد سردبیر
لینک های مفید