سرگیجه دارید؟ دست کم نگیرید

گاهی سرگیجه بی‌ضرر و کوتاه‌مدت است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه اولیه مشکل جدی پزشکی باشد. پزشکان اظهار کردند سرگیجه در افراد مختلف می‌تواند احساس متفاوتی ایجاد کند؛ برخی افراد احساس سبکی سر دارند، گویی ممکن است غش کنند. برخی دیگر احساس می‌کنند اتاق در حال چرخیدن است، علامتی که «سرگیجه چرخشی» یا «وِرتیگو» نام دارد. عده‌ای نیز ممکن است هنگام راه رفتن احساس بی‌ثباتی داشته باشند. تشخیص دقیق نوع احساس سرگیجه به پزشکان کمک می‌کند علت احتمالی آن را شناسایی کنند.

نتایج تحقیقات نشان می‌دهد مشکلات گوش داخلی، از شایع‌ترین علل سرگیجه هستند. گوش داخلی اندام‌های بسیار کوچکی دارد که به حفظ تعادل بدن کمک می‌کنند.

بیماری‌هایی مانند «سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم» (BPPV)، «التهاب عصب دهلیزی» و بیماری «منیر» (Ménière) می‌توانند سیستم تعادل مغز را دچار اختلال کنند و احساس چرخش ایجاد کنند. نتایج تحقیقات نشان دادند تمرین‌های ساده تغییر وضعیت سر می‌توانند بسیاری از مبتلایان به «سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم» را با موفقیت درمان کنند.

کم‌آبی

کم‌آبی بدن نیز یکی دیگر از علل شایع سرگیجه است. هنگامی که بدن مایعات زیادی از دست می‌دهد، فشار خون ممکن است کاهش یابد و برای مدت کوتاهی خون کمتری به مغز برسد. این وضعیت اغلب هنگام بلند شدن سریع از جای خود، به‌ویژه در سالمندان و در هوای گرم، باعث سرگیجه می‌شود.

فشار خون پایین و کاهش قند خون

فشار خون پایین و کاهش قند خون نیز از علل شناخته‌شده سرگیجه هستند. نتایج تحقیقات نشان داد افراد مبتلا به دیابت، سالمندان و کسانی که دارو‌های فشار خون مصرف می‌کنند، بیشتر با این مشکلات مواجه می‌شوند. مصرف منظم وعده‌های غذایی، دریافت مایعات کافی و مراقبت پزشکی مناسب می‌تواند خطر بروز این مشکلات را کاهش دهد.

بیماری قلبی

بیماری‌های قلبی نیز گاهی می‌توانند باعث سرگیجه شوند، زیرا ممکن است خون حاوی اکسیژن کافی به مغز نرسد. اختلالات ریتم قلب، نارسایی قلبی و بیماری دریچه‌های قلب از جمله این موارد هستند. بروز سرگیجه همراه با درد قفسه سینه، غش یا تنگی نفس به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد.

سکته مغزی

سکته مغزی نیز یکی دیگر از احتمالات مهم است. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد برخی سکته‌ها بیشتر بر تعادل تاثیر می‌گذارند و فقط با ضعف عضلانی همراه نیستند. سرگیجه ناگهانی همراه با اختلال در تکلم، دوبینی، بی‌حسی یا مشکل در راه رفتن باید همیشه وضعیت اورژانسی تلقی شود.

میگرن

میگرن نیز می‌تواند باعث سرگیجه شود. «میگرن دهلیزی» ممکن است دوره‌هایی از احساس چرخش یا عدم تعادل را ایجاد کند، حتی بدون آنکه فرد سردرد شدید داشته باشد. نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهند این نوع میگرن احتمالا شایع‌تر از چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد.

سلامت روان

سلامت روان نیز در بروز سرگیجه نقش دارد. اضطراب و حملات شدید ناگهانی ممکن است از طریق تنفس سریع و تغییرات گردش خون باعث سرگیجه شوند. عوامل جسمی و روانی نیز اغلب همزمان رخ می‌دهند و ممکن است هر دو به درمان نیاز داشته باشند.

دارو‌ها

برخی دارو‌ها نیز می‌توانند موجب سرگیجه شوند ازجمله دارو‌های فشار خون، قرص‌های خواب و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها، بنابراین افراد نباید بدون مشورت با پزشک، مصرف دارو‌های تجویزشده را متوقف کنند.

نتایج تحقیقات همچنین نشان می‌دهد عادات سالم می‌توانند به کاهش سرگیجه کمک کنند. نوشیدن آب کافی، خواب مناسب، پیروی از رژیم غذایی متعادل، ورزش ایمن و پرهیز از سیگار همگی به سلامت گردش خون و حفظ تعادل کمک می‌کنند.

هرچند بیشتر موارد سرگیجه خطرناک نیستند، تداوم یا تشدید علائم باید حتما توسط پزشک بررسی شود. در صورتی که سرگیجه همراه با سردرد شدید، درد قفسه سینه، غش، ضعف، تغییرات بینایی یا زمین خوردن‌های مکرر باشد، دریافت مراقبت پزشکی فوری ضروری است.

طبق گزارش ساینس، در مجموع، نتایج تحقیقات نشان می‌دهد سرگیجه می‌تواند سرنخ‌های ارزشمندی درباره وضعیت سلامت فرد ارائه دهد. این علامت ممکن است ناشی از کم‌آبی بدن، اختلال گوش داخلی، فشار خون پایین، بیماری قلبی، سکته مغزی، میگرن یا مشکلات دیگر باشد. توجه به الگوی علائم و مراجعه به پزشک در زمان مناسب می‌تواند به تشخیص زودتر بیماری و نتیجه بهتر درمان کمک کند.

منبع: ایسنا