سفره خانوار زیر فشار افزایش شدید قیمت‌ها؛ تورم ۳ رقمی سبد خوراکی

تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف‌کننده در مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد، افزایش قیمت مواد غذایی همچنان یکی از مهم‌ترین بخش‌های تورم خانوار بوده است. در این ماه تورم ماهانه شاخص کل به ۳.۴ درصد و تورم نقطه به نقطه آن به ۸۹ درصد رسید. در مقابل، تورم ماهانه گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» ۳.۹ درصد و برای زیرگروه «خوراکی‌ها» ۳.۶ درصد ثبت شد. تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز به ۱۲۷.۵ درصد رسید و زیرگروه خوراکی‌ها تورم نقطه‌ای ۱۲۸.۶ درصدی را تجربه کرد.

بررسی جزئیات نشان می‌دهد شدت افزایش قیمت در میان گروه‌های مختلف غذایی یکسان نبوده است. در مرداد، تورم ماهانه گروه‌های اصلی خوراکی از یک درصد برای گوشت قرمز و گوشت ماکیان تا ۹.۳ درصد برای سبزیجات و حبوبات متغیر بوده است. در مقیاس نقطه‌ای نیز اختلاف به مراتب بیشتر بوده و نرخ‌ها از حدود ۹۹.۸ درصد برای سبزیجات و حبوبات تا ۲۵۸.۲ درصد برای روغن‌ها و چربی‌ها تغییر کرده است.

خوراکی‌ها در مجموع ضریب اهمیت ۲۷.۴۳ درصدی در سبد شاخص قیمت مصرف‌کننده دارند و خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز ۲۸.۸۲ درصد از وزن این سبد را تشکیل می‌دهند.

سبزیجات و لبنیات در صدر افزایش قیمت ماهانه

بیشترین تورم ماهانه در میان گروه‌های اصلی خوراکی مرداد به سبزیجات، سبزی‌ها و حبوبات اختصاص داشته است. قیمت این گروه تنها طی یک ماه به طور متوسط ۹.۳ درصد افزایش یافته است. پس از آن، گروه شیر، پنیر و تخم‌مرغ با تورم ماهانه ۸.۶ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. گروه ماهی‌ها و صدف‌داران نیز افزایش ماهانه ۶.۲ درصدی را ثبت کرده و تورم «محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده در جای دیگر» ۵.۴ درصد بوده است.

در ادامه، میوه و خشکبار با تورم ماهانه ۴ درصد و چای، قهوه، کاکائو و نوشیدنی‌های غیرالکلی با نرخ ۳.۵ درصد قرار گرفته‌اند. قیمت قند، شکر و شیرینی‌ها نیز طی مرداد ۲.۸ درصد افزایش یافته است.

در سوی دیگر جدول، افزایش ماهانه قیمت برخی گروه‌ها کمتر بوده است. تورم ماهانه روغن‌ها و چربی‌ها با وجود نرخ بسیار بالای نقطه‌ای، در مرداد ۱.۷ درصد ثبت شد. نان و غلات نیز تورم ماهانه ۱.۵ درصدی داشت. تورم ماهانه گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها ۱.۳ درصد بوده و زیرگروه گوشت قرمز و گوشت ماکیان با یک درصد کمترین افزایش ماهانه را میان گروه‌های عمده غذایی ثبت کرده است.

همچنین داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد تورم ماهانه خوراکی‌های تازه ۵ درصد بوده، در حالی که سایر خوراکی‌ها افزایش قیمت ماهانه ۲ درصدی داشته‌اند.

روغن در یک سال ۲۵۸ درصد گران شد

رتبه‌بندی گروه‌های خوراکی بر اساس تورم نقطه به نقطه تصویر متفاوتی از تحولات قیمت مواد غذایی نشان می‌دهد. در مرداد ۱۴۰۵، بیشترین تورم نقطه‌ای به روغن‌ها و چربی‌ها اختصاص داشته است. نرخ تورم نقطه‌ای این گروه به ۲۵۸.۲ درصد رسیده است؛ بالاترین رقم در میان گروه‌های اصلی خوراکی.

پس از روغن، گروه شیر، پنیر و تخم‌مرغ با تورم نقطه‌ای ۱۶۳.۷ درصد قرار گرفته است. قیمت گوشت نیز در مقایسه با مرداد سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. تورم نقطه‌ای «گوشت قرمز و گوشت ماکیان» ۱۴۴.۶ درصد و تورم گروه گسترده‌تر «گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها» ۱۴۱.۴ درصد اعلام شده است.

تورم نقطه‌ای میوه و خشکبار نیز در مرداد به ۱۱۵.۴ درصد رسیده است. برای محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده در جای دیگر نرخ ۱۰۵ درصدی ثبت شده و ماهی‌ها و صدف‌داران تورم نقطه‌ای ۱۰۴.۳ درصدی داشته‌اند.

نان و غلات نیز با تورم نقطه‌ای ۱۰۳.۹ درصد در جمع گروه‌هایی قرار گرفته که افزایش قیمت آنها نسبت به مرداد سال گذشته از ۱۰۰ درصد عبور کرده است. چای، قهوه و نوشیدنی‌های غیرالکلی ۱۰۲.۹ درصد و قند، شکر و شیرینی‌ها ۱۰۲.۲ درصد تورم نقطه‌ای داشته‌اند.

تمام گروه‌های غذایی به تورم ۳ رقمی رسیدند

داده‌های مرداد نشان می‌دهد دامنه تورم نقطه‌ای سه‌رقمی تقریباً تمام بخش‌های اصلی سبد خوراکی خانوار را دربر گرفته است. از میان گروه‌های اصلی گزارش‌شده، تنها سبزیجات و حبوبات با تورم نقطه‌ای ۹۹.۸ درصد اندکی پایین‌تر از سطح ۱۰۰ درصد قرار داشته‌اند. سایر گروه‌های اصلی غذایی نرخ‌هایی بالاتر از ۱۰۰ درصد ثبت کرده‌اند.

در همین حال، گروه‌های دارای وزن بالاتر در سبد مصرف خانوار نیز با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شده‌اند. نان و غلات با ضریب اهمیت ۶.۳۸ درصدی تورم نقطه‌ای ۱۰۳.۹ درصد داشته است. گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها با وزن ۶.۲۹ درصدی نرخ ۱۴۱.۴ درصد را ثبت کرده و سبزیجات و حبوبات با ضریب اهمیت ۴.۰۸ درصدی به تورم نقطه‌ای ۹۹.۸ درصد رسیده‌اند.

میوه و خشکبار با وزن ۳.۷ درصدی سبد خانوار، تورم نقطه‌ای ۱۱۵.۴ درصد داشته و شیر، پنیر و تخم‌مرغ با ضریب اهمیت ۲.۹۷ درصد، افزایش نقطه‌ای ۱۶۳.۷ درصدی را ثبت کرده است. روغن‌ها و چربی‌ها نیز با وجود وزن کمتر ۱.۲۶ درصدی، بالاترین تورم نقطه‌ای یعنی ۲۵۸.۲ درصد را به خود اختصاص داده‌اند.

بر اساس همین آمار، تورم نقطه‌ای کل خوراکی‌ها ۱۲۸.۶ درصد بوده؛ رقمی که ۳۹.۶ واحد درصد بالاتر از تورم نقطه‌ای ۸۹ درصدی شاخص کل در مرداد قرار دارد.