سازمان ملل در آستانه نشست مجمع عمومی، با رأیگیری بحثبرانگیزی درباره برنامه هستهای ایران روبروست.
به نقل از رویترز، فرانسه روز سهشنبه اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل در ماه جاری درباره تمدید مأموریت هیئت ناظر بر تحریمهای ایران رأیگیری خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند به رویارویی احتمالی با روسیه و چین منجر شود، چرا که این دو کشور با رژیم تحریمها و سازوکارهای نظارتی مربوط به آن مخالف هستند.
مأموریت این هیئت که از فعالیتهای کمیته تحریمهای ایران در سازمان ملل پشتیبانی میکند، قرار است در تاریخ ۲۶ سپتامبر همزمان با نشست سالانه رهبران جهان در مجمع عمومی سازمان ملل به پایان برسد. انتظار میرود که موضوع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در صدر دستور کار این نشست قرار گیرد.
«ژروم بونافون»، سفیر فرانسه در سازمان ملل، ضمن تشریح برنامههای ریاست فرانسه بر شورای امنیت ۱۵ عضوی در ماه سپتامبر، به خبرنگاران گفت که مسئله هستهای وعدم پایبندی ایران به تعهداتش در قبال سازمان ملل، محور اصلی گفتوگوها درباره این کشور در ماه جاری خواهد بود.
او اظهار داشت: «شورا در نهایت باید درباره تمدید مأموریت… هیئت کارشناسان [مربوط به]ایران رأیگیری کند.» وی افزود: «این موضوعی بود که در سپتامبر ۲۰۲۵ [میلادی]، یعنی زمانی که ما تحریمها علیه این کشور را به دلیلعدم پایبندی ایران به تعهداتش در چارچوب برنامه هستهای احیا کردیم، مجدداً مطرح شد.»
دیپلماتهای سازمان ملل اعلام کردند که انتظار میرود این رأیگیری در تاریخ ۱۷ سپتامبر انجام شود.
دیپلماتها میگویند رأیگیری احتمال وتو توسط روسیه و چین را افزایش میدهد، که معتقدند شورای امنیت دیگر وظیفهای برای بررسی موضوع هستهای ایران ندارد.
روسیه و چین در بیانیهای مشترک در ماه مارس با اشاره به کمیته تحریمها اعلام کردند که شورای امنیت «نمیتواند کمیته ۱۷۳۷ یا هیئت کارشناسان آن را مجدداً تأسیس کند.»
برخلاف هیئت کارشناسان، کمیته تحریمها مدت زمان مشخصی ندارد. این کمیته در سال ۲۰۰۶ برای نظارت بر تحریمهای ایران به دلیل برنامه هستهایاش تأسیس شد. این کمیته با قطعنامه شماره ۱۷۳۷ سازمان ملل که آن را ایجاد کرده، شناخته میشود.
نمایندگیهای روسیه و چین در سازمان ملل بلافاصله به درخواستها برای اظهار نظر در مورد برنامههای رأیگیری پاسخ ندادند.
در سال ۲۰۲۴، روسیه تمدید سالانه هیئت کارشناسانی را که بر اجرای تحریمهای سازمان ملل علیه کره شمالی به دلیل برنامههای تسلیحات هستهای و موشکهای بالستیک آن نظارت دارند، وتو کرد.
مناقشه پیرامون ایران ریشه در تصمیمی دارد که بریتانیا، فرانسه و آلمان سال گذشته برای فعالسازی سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» (اسنپبک) در سازمان ملل اتخاذ کردند؛ اقدامی که در پی آن، تحریمهای لغو شده ذیل توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (مورد تأیید سازمان ملل) احیا شد.