شهریورماه به روزهای پایانی خود میرسد؛ ماهی که بر اساس وعدههای مسئولان باید موعد بازنگری در دستمزد کارگران و ترمیم سفرههای خالی آنان در شورای عالی کار میبود، اما در عمل، انفعال و سکوت در برابر جهشهای ویرانگر تورم و صعود افسارگسیخته نرخ ارز تا مرز دلار ۲۲۰ هزار تومانی، چیزی جز رها کردن طبقه کارگر در گرداب معیشتی نیست. حقوقهای ناچیزی که حتی در همان هفته نخست ماه تبخیر میشوند، گواهی تلخ بر ناکارآمدی ساختارهای نظارتی و خلف وعدههای متولیانی است که سفره کارگر را نادیده گرفتهاند.
در این شرایط، لزوم بازنگری فوری دستمزدها بر اساس نرخ واقعی تورم نه یک پیشنهاد، بلکه امری حیاتی برای جلوگیری از فروپاشی کامل معیشت نیروی کار است.
حقوق پایه ۱۶ میلیون تومانی جوابگوی یک هفته هم نیست
عیدعلی کریمی، دبیر اجرایی خانه کارگر استان قزوین، با انتقاد از انفعال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و عدم تحقق وعدههای داده شده در خصوص بازنگری دستمزدها، اظهار داشت: «شش ماه از سال گذشته و به روزهای پایانی شهریورماه رسیدهایم؛ آقای وزیر کار پیش از این قول داده بودند که جلسات شورای عالی کار برای بررسی وضعیت معیشت و تورم، حداقل به صورت فصلی برگزار شود. اما با توجه به شرایط اسفناک فعلی، ما معتقدیم که تورم و تاثیر آن روی مزد و حقوق، باید به صورت هفتگی بررسی شود. واقعیت این است که حقوق پایه شانزده میلیون تومانی، حتی پاسخگوی هزینههای یک هفته از ماه هم نیست و کارگران برای تامین معاش خود در همان هفت روز نخست ماه با بنبست مواجه میشوند.»
وی با اشاره به فقدان نظارت بر بازار و رشد بیضابطه قیمتها افزود: «دستگاه نظارتی مشخصی برای کنترل گرانیها در این مملکت وجود ندارد و هر کسی هر طور که دلش میخواهد قیمتها را افزایش میدهد. در چنین شرایطی، باید به قید فوریت جلسات مزدی شورای عالی کار برگزار شود، تورم واقعی و ملموس در سفره مردم را ببیند و بر اساس سبد کالایی واقعی، نسبت به افزایش دستمزدها اقدام نماید. قیمتها با شتاب در حال بالا رفتن است و در این میان، تنها کارگران هستند که باید تاب بیاورند و تاوان این سوءمدیریتها را بدهند.»
ضرورت پایش هفتگی تورم و خطرات کوچک شدن سفره کارگران
کریمی گفت: «به دلیل رهاشدگی اقتصاد و نبود نظارت، تورم باید هر روز و هر هفته پایش شود. با این جهش قیمتی و دلاری که قیمت آن در یک بازه زمانی چندماهه، افزایشهای نجومی و دوبرابری را تجربه کرده است، سفره مردم هر روز در حال کوچکتر شدن است؛ به طوری که حتی اگر حقوق کارگر به صد میلیون تومان هم برسد، تا پایان سال باز هم جوابگوی نیازهای او نخواهد بود. تداوم این وضعیت قطعا برای کارگران و بازنشستگان فاجعهبار خواهد بود و باید فکری اساسی به حال آن کرد.»
بدقولی وزارت کار در پرداخت مطالبات و مزایای ۵ میلیون بازنشسته
دبیر اجرایی خانه کارگر استان قزوین، وضعیت پرداخت مطالبات بازنشستگان را نیز بحرانی و غیرقابل قبول خواند و تصریح کرد: «در حال حاضر ما بالغ بر پنج میلیون و دویست تا سیصد هزار بازنشسته داریم که حقوق آنها باید از همان اول فروردینماه افزایش پیدا میکرد. اکنون پنج ماه از سال گذشته و ما هنوز در خم یک کوچهایم! به نمایندگان قول داده بودند که معوقات فروردین و اردیبهشت را پرداخت میکنند، اما حالا پس از ماهها انتظار، به صورت قطرهچکانی عمل میکنند؛ ابتدا گفتند از نهم ماه واریز میکنیم، اما حالا اعلام کردهاند که تنها معوقات فروردین را تازه تا آخر شهریور پرداخت میکنند و برای اردیبهشت هم صراحتا میگویند منابع نداریم.»
وی با یادآوری وعدههای وزیر کار در سفر به استان قزوین خاطرنشان کرد: «آقای وزیر در حضور ما در قزوین قول دادند که مزایای بازنشستگان از جمله حق مسکن و عائلهمندی را مانند شاغلین افزایش دهند، اما متاسفانه به هیچیک از این وعدهها عمل نکردند. چرا این افزایشها اعمال نشد؟ با این رویه، وزیر باید منتظر استیضاح نمایندگان مجلس باشد، چرا که نمیتوان با وعده درمانی، امورات معیشتی مردم را پیش برد.»
عزل یکساعته مدیرعامل تامین اجتماعی، پاک کردن صورتمسئله است؛ این فعال کارگری با بیان این مطلب و با انتقاد از تصمیمات مقطعی همچون تغییرات شتابزده مدیریتی، بیان کرد: «با عزل یکساعته مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی مشکلی حل نمیشود؛ این کارها صرفا پاک کردن صورت مسئله است. مدیرعامل را برداشتید، اما آیا حقوق ما به موقع پرداخت شد؟ آیا فرد جدیدی که منصوب شده، اصلا توان انجام این کار و تامین منابع را دارد؟ فردا او هم شانه خالی میکند و میگوید پرداخت حقوق مناسب در توان من نیست.»
کریمی همچنین گفت: «میگویند در نیمه دوم سال اتفاقی برای افزایش حقوق نمیافتد و بیشتر روی افزایش رفاهیات متمرکز میشویم. ما میگوییم اگر قرار است کمک غیرنقدی بدهید، بیایید این اقلام را با قیمتهای ابتدای سال محاسبه کنید و یک سبد کالای واقعی دست کارگر بدهید؛ اما متاسفانه همین کار را هم نمیکنند. کالابرگها و مبالغ یک میلیون تومانی که در نظر میگیرند، با توجه به افت شدید ارزش ریال، به هیچوجه راهگشا نیست؛ پولی که پارسال هزار تومان ارزش داشت، امروز دویست تومان هم نمیارزد. با یک میلیون تومان امروز حتی نمیتوان دو روغن مایع یک لیتری یا نیم کیلو گوشت تهیه کرد و شاید به زحمت بتوان دو کیلو حبوبات خرید؛ این که دیگر سبد کالا نیست! این موارد باید کاملا بهروزرسانی شده و تحت نظارت دقیق قرار گیرد.»
وی با ارائه آمارهایی از گرانی سرسامآور اقلام خوراکی افزود: «همه اجناس در این یکسال اخیر، بالای ۱۵۰ درصد تورم داشتهاند. قیمت تنقلات ساده مثل یک پفک به سیصد تا چهارصد هزار تومان و یک بسته چیپس به بالای صد و پنجاه تا دویست هزار تومان رسیده است. مهمتر از همه، قیمت نان است که دو و نیم برابر شده است؛ امروز یک نان بربری ۲۵ هزار تومان و یک نان سنگک ۳۰ هزار تومان است. ما چیز اضافهای نمیخواهیم؛ حداقل شرایطی فراهم کنند که کارگر بتواند شکم زن و بچهاش را با نان خالی سیر کند.»
دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین با تاکید بر اینکه کارگران نباید به تنهایی بار جنگ اقتصادی را به دوش بکشند، اظهار داشت: «درست است که ما در شرایط جنگ اقتصادی هستیم، اما این بیانصافی است که همیشه کارگران تابآوری کنند و تاوان بدهند. آقایان هم باید با تدبیر و تفکر کار کنند. ما در این مملکت الحمدلله هیچ کمبودی از نظر منابع و کالا نداریم، مشکل اصلی ما «عدم مدیریت» است و تا زمانی که مدیریت صحیحی بر این قضایا حاکم نشود، حقوق مردم استیفا نخواهد شد.»
شستا مال کارگران است؛ اجازه حراج اموال را نمیدهیم
کریمی در بخش دیگری از این گفتوگو، نسبت به شایعات مطرحشده پیرامون فروش داراییهای شرکت سرمایهگذاری تامین اجتماعی (شستا) هشدار داد و گفت: «وقتی بازنشستگان برای دریافت حقوق خود فشار میآورند، به جای حل ریشهای مسئله، مدیرعامل را عزل میکنند و بعد زمزمه فروش شستا به میان میآید. شستا مال کیست که میخواهید آن را بفروشید؟ مگر شستا شرکتی دولتی است؟ شستا یک سرمایهگذاری کاملا خصوصی است که با حق بیمههای منِ کارگر در طول سی سال کار و زحمت ایجاد شده است. شستا اموال مولدسازی دولت نیست که بتوان آن را به تاراج برد؛ شستا پشتوانه و سرمایه اعتماد ماست. ما به هیچوجه اجازه نمیدهیم که رئیس جدید برای پرداخت حقوق بازنشستگان و کارگران، شستا را بفروشد یا به تاراج ببرد.»
وی افزود: «نمایندگان مجلس هم در این قضیه مقصرند که وزیر را به شکلی تحت فشار قرار میدهند که او هم برای فرار از پاسخگویی، یکساعته مدیرعامل را عزل میکند تا بگوید کاری کردهام. نمایندگان نباید اشتباه کنند و با فشارهای غیرکارشناسی، مسیر را برای حراج اموال خصوصی کارگران هموار سازند.»
عیدعلی کریمی در پایان با دعوت از وزیر کار برای پاسخگویی شفاف تصریح کرد: «ما از شخص وزیر گلهمندیم و درخواست داریم به جای تصمیمات پشت درهای بسته، در صداوسیما حاضر شوند و با تشکلهای کارگری مناظره زنده برگزار کنند تا مشخص شود چرا اوضاع به اینجا ختم شده است. آیا تنها مشکل این کشور، منِ کارگر هستم؟ ما حرفهای زیادی برای گفتن داریم و معتقدیم با حقوقی که کفاف یک هفته را هم نمیدهد، نمیتوان ادامه داد. باید هرچه سریعتر جلسات سهجانبه با حضور تشکلهای کارگری تشکیل شود تا مسائل به صورت کارشناسی بررسی گردد. تردیدی نیست که یک فکر اساسی باید صورت بگیرد.»