تشدید درگیریهای در یمن: تا الان چه اتفاقی افتاد؟
عربستان سعودی پس از حملات حوثیها که گفته میشود ۷۳ زخمی و تأسیسات انرژی در شهرهای جنوبی را مختل کرده است، وعده انتقام سختی را داده است. «آنچه میبینیم این است که به نظر میرسد دولت در موقعیت قویتری نسبت به هر زمان دیگری قرار دارد و این دور از جنگ را فرصتی برای تحکیم موقعیت خود و به دست آوردن قلمرو بیشتر از حوثیها میبیند.» او هشدار داد که این به معنای ضعیف بودن حوثیها نیست.
به گزارش آفتاب نیوز،
گروه حوثیهای یمن حملاتی را در جنوب عربستان سعودی انجام داده است و ریاض میگوید دهها نفر زخمی شدهاند، زیرا درگیری بین این گروه متحد ایران و نیروهای طرفدار عربستان سعودی در یمن به شدت تشدید شده است.
حوثیها روز سهشنبه اعلام کردند که تأسیسات انرژی عربستان متعلق به شرکت بزرگ نفتی آرامکو سعودی را در مناطق جنوبی هدف قرار دادهاند و سخنگوی نظامی این گروه آن را «عملیاتی گسترده» خواند.
مقامات سعودی حملات به چندین تأسیسات و تاسیسات مرتبط با بخش انرژی در جنوب این کشور را تأیید کردند و قول پاسخ قاطع دادند. ریاض همچنین حوثیها را به زخمی کردن حداقل ۷۳ نفر در این حملات متهم کرد.
درگیری بین گروه مسلح یمنی و عربستان سعودی در حالی در جریان است که حوثیها در حال حاضر با دولت یمن که مورد حمایت ریاض و از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شده است، میجنگند. دولت یمن روز دوشنبه اعلام کرد که حملات متقابلی را علیه مواضع حوثیها در چندین استان آغاز کرده است.
این خصومتهای از سر گرفته شده، جدیترین درگیریها از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل متحد است که در سال ۲۰۲۲ به درگیریهای گسترده پایان داد، جنگی که پس از هشت سال درگیری تمام عیار که منجر به کشته شدن دهها هزار نفر در یکی از فقیرترین کشورهای جهان شد، پایان یافت.
این تشدید تنش همچنین در حالی رخ میدهد که اهمیت استراتژیک تنگه باب المندب یمن در بحبوحه بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، که یک گذرگاه کلیدی برای تامین نفت و گاز جهانی است، افزایش مییابد.
حوثیها به دنبال پیشروی به سمت مسیر حیاتی کشتیرانی دریای سرخ بودهاند، در حالی که نیروهای دولتی میگویند هدف نهایی کمپین آنها بازپسگیری صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، است.
درباره آخرین درگیریها چه میدانیم و در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد؟
حوثیها روز دوشنبه اعلام کردند که عربستان حملات متعددی را به مناطق تحت کنترل حوثیها انجام داده است.
این گروه اعلام کرد حملات عربستان با استفاده از هواپیما و موشکهای کروز استانهای الجوف، البیضاء، مارب و تعز را هدف قرار داده است.
علاوه بر این، حوثیها عربستان را به انجام حمله هوایی به زندانی در الحزم، مرکز استان الجوف، که منجر به کشته شدن هفت نفر و زخمی شدن هفت نفر دیگر شد، متهم کردند. ریاض بلافاصله در مورد این حملات اظهارنظری نکرد.
همزمان، حوثیها ادعا کردند که پهپادهای شناسایی سعودی را بر فراز الجوف و البیضا سرنگون کردهاند.
در همین حال، روز سهشنبه، سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی سعودی ائتلاف به رهبری ریاض در یمن، گفت که حوثیها حملاتی را به شهرهای ابها، خمیس مشیط، جیزان و نجران عربستان انجام دادند که در نتیجه آن حداقل ۷۳ نفر از جمله زنان و کودکان زخمی شدند.
طبق بیانیه وزارت انرژی عربستان سعودی، این حملات همچنین باعث آتشسوزی در چندین تأسیسات نفتی و سایتهای خدماتی در استانهای جنوبی این پادشاهی شده است.
جنوب عربستان سعودی محل زیرساختهای کلیدی نفتی از جمله پالایشگاه جیزان، یکی از بزرگترین پالایشگاههای این پادشاهی با ظرفیت فرآوری ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز است.
اندکی پس از آن، حوثیها اعلام کردند که با استفاده از پهپادها و موشکهای بالستیک، زیرساختهای انرژی عربستان سعودی که توسط غول نفتی آرامکو در جنوب اداره میشود را هدف قرار دادهاند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی این گروه، گفت که این حملات تلافی حملات اخیر عربستان به مناطق تحت کنترل حوثیها در سراسر یمن بوده است. ساعاتی بعد در روز سهشنبه، رسانه وابسته به حوثیها، المیسرة، اعلام کرد که نیروهای سعودی منطقه الجبه در مارب، در بخش تحت کنترل حوثیها در یمن را هدف قرار دادهاند.
شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، گفت که این پادشاهی حملات حوثیها را «به شدت محکوم میکند».
شاهزاده فیصل در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در مسکو گفت: «حوثیها ترجیح میدهند منافع محدود خود را بر منافع یمن ترجیح دهند و به خشونت متوسل شوند.»
با این حال، شاهزاده فیصل گفت که دیپلماسی با حوثیها برای پایان دادن به جنگ پس از حملات سنگین به این کشور هنوز امکانپذیر است.
او گفت: «راه دیپلماسی بسته نیست. عربستان سعودی همیشه از راهحلهای دیپلماتیک حمایت خواهد کرد، اما این پادشاهی هرگز در دفاع از خود و منافعش تردید نخواهد کرد. ما از هر ابزاری برای انجام کار و وظایف خود استفاده خواهیم کرد.»
چرا این تشدید تنش اکنون در حال وقوع است؟
یکی از کانونهای اصلی نبرد، تنگه بابالمندب، آبراه باریکی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند، است.
حوثیها در ماه ژوئیه محاصره کشتیرانی عربستان را اعلام کردند. حوثیها همچنین در میان تقویت نیروها و ضدحملههای نیروهای دولتی، به سمت مناطق تحت کنترل دولت در نزدیکی المخا (مخا) و سرزمینهای هممرز با تنگه باب المندب پیشروی کردهاند.
اهمیت استراتژیک این تنگه به طرز چشمگیری افزایش یافته است، زیرا محدودیتهای ایران در تنگه هرمز، عربستان را مجبور کرده است تا بیشتر به مسیر صادراتی دریای سرخ خود متکی باشد. بین ماه مارس و اواسط ژوئیه، صادرات نفت خام عربستان از طریق باب المندب هشت برابر بیشتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ بود.
در سال ۲۰۲۴، روزانه به طور متوسط حدود ۴.۱ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از این تنگه عبور کرده است که حدود ۵ درصد از کل حجم جهانی است.
حوثیها پیش از این عملیات نظامی خود را به دریای سرخ و مسیرهای کشتیرانی اطراف باب المندب مرتبط کردهاند. بنابراین، به دست آوردن کنترل بیشتر بر ... سواحل غربی میتواند به آنها عمق بیشتری بدهد و به آنها اجازه دهد فشار بر ترافیک دریایی در دریای سرخ را حفظ کنند. از این نظر، حمله زمینی و عملیات دریایی آنها ارتباط نزدیکی با هم دارند.
واکنشهای بینالمللی چه بوده است؟
وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که این حملات «یک اقدام تجاوزکارانه قابل سرزنش و بیتوجهی غیرقابل قبول به جان غیرنظامیان» است.
بحرین: وزارت امور خارجه این کشور اعلام کرد که حملات اخیر «نشان دهنده تشدید خطرناک تنشها و نقض آشکار قوانین بینالمللی است».
امارات متحده عربی: ابوظبی علاوه بر محکوم کردن این حملات، ادامه هدف قرار دادن کشتیهای تجاری در دریای سرخ را نیز محکوم کرد.
روسیه: لاوروف، وزیر امور خارجه، گفت حملات حوثیها به عربستان سعودی «غیرسازنده» بوده و به اقتصاد جهانی آسیب میرساند.
پاکستان: شهباز شریف، نخست وزیر، این حمله را «بزدلانه» خواند و افزود که چنین «حملات خائنانهای جان مردم بیگناه و همچنین صلح و امنیت منطقهای را تهدید میکند».
چه اتفاقی بین نیروهای دولتی و حوثیها میافتد؟
روز یکشنبه، دولت یمن که از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شده است، اعلام کرد که هواپیماهای جنگیاش مواضع حوثیها را در حدیده، مارب و الجوف هدف قرار دادهاند، چرا که نبرد در چندین جبهه گسترش یافته است.
روز دوشنبه، نیروهای متحد دولت، ضدحمله خود را تشدید کردند. آنها از پیشروی زمینی به سمت کوههای اللبنات در الجوف خبر دادند، ضمن اینکه از حملات موشکی به یتمه و «نبردهای شدید» با جنگجویان حوثی در این استان نیز خبر دادند. نیروهای دولتی همچنین مدعی پیشروی به سمت منطقه ذی نعیم در البیضاء شدند.
رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن که مورد حمایت عربستان است، روز دوشنبه با اشاره به پیشرویها در الجوف، البیضاء، تعز و حدیده، گفت که نیروهای دولتی دستاوردهای قابل توجهی در برابر حوثیها داشتهاند.
العلیمی در بیانیهای گفت: «نیروهای مسلح ما تا زمان احیای نهادهای دولتی و گسترش اقتدارشان بر کل خاک یمن، به انجام وظایف قانونی خود ادامه خواهند داد.»
سرلشکر سمیر الصبری، معاون وزیر دفاع یمن، در اظهاراتی که از تلویزیون دولتی پخش شد، گفت که دولت تصمیم گرفته است «صنعا را بازپس بگیرد».
مجید النزیلی، سخنگوی نیروهای همسو با دولت، گفت هدف از این حمله «آزادسازی یمن از چنگال» حوثیها «و بازپسگیری صنعا به عنوان پایتختی برای همه یمنیها» است.
وضعیت انسانی در منطقه چگونه است؟
سازمان بهداشت جهانی روز دوشنبه اعلام کرد که از ۲۳ آگوست تاکنون حداقل ۷۲۸ نفر در یمن کشته یا زخمی شدهاند که اکثر آنها در تعز و در امتداد ساحل غربی بودهاند.
این سازمان اعلام کرد که از روز پنجشنبه تاکنون، حدود ۲۱۰۰۰ نفر، تقریباً ۳۰۰۰ خانواده، تنها از تعز آواره شدهاند.
عبدالستار اسوئف، رئیس هیئت سازمان بینالمللی مهاجرت در یمن، گفت: «خانوادهها بدون هیچ چیزی میرسند: نه سرپناهی، نه غذایی، و نه راهی برای دانستن اینکه آیا بازگشت امن است یا خیر. بسیاری از اینها افرادی هستند که قبلاً یک، دو یا حتی چهار بار آواره شدهاند.»
خبرنگار الجزیره از صنعا، گفت که انتظار میرود تعداد تلفات افزایش یابد. او گفت: «گفته میشود این تلفات از هر دو طرف به صدها نفر میرسد، به ویژه که گزارشهایی از حملات هوایی در استان الجوف دریافت کردهایم.»
ناگی از گروه بحران گفت جهان شاهد «وخامت قابل توجه در وضعیتی است که از قبل فاجعهبار بوده است».
او اشاره کرد: «ما در چند روز گذشته شاهد آوارگی بسیاری از مناطقی بودیم که در آنها بین دو طرف درگیری رخ داده است، به ویژه در تعز.»
«اینها تأثیرات مستقیم هستند، اما تأثیرات غیرمستقیمی نیز وجود دارد. احتمالاً وضعیت اقتصادی بدتر خواهد شد که این امر فشار بیشتری بر وضعیت بشردوستانه وارد خواهد کرد. در نهایت، فکر میکنم بستگی به این دارد که این دور از جنگ چقدر طول بکشد. هر چه درگیری بیشتر ادامه یابد، تأثیر بشردوستانه آن بیشتر خواهد بود.»
بعدش چی؟
هشام العمیسی، تحلیلگر، گفت که جنگ در این کشور جنگزده دیگر صرفاً یک مسئله داخلی نیست.
العمیسی، مشاور ارشد یمن در موسسه صلح اروپا، به الجزیره گفت: «ما فراتر از مفهوم [داخلی بودن]هستیم. همه چیز با تلاش حوثیها برای کنترل باب المندب و ساحل غربی، برای کنترل گلوگاه در آن سوی شبه جزیره عربستان، و کنترل تنگه هرمز توسط ایرانیها آغاز شد.»
«این قطعاً داخلی نیست، به خصوص وقتی که حوثیها حمله به عربستان سعودی را نیز در بیشتر ماه گذشته آغاز کردهاند و اکنون از امروز [سهشنبه]تشدید شدهاند.»
در داخل کشور، ناگی از گروه بحران گفت که نتیجه این دور از نبردها «مشخص» نیست و وضعیت میدانی را «بسیار متغیر» توصیف کرد.
او گفت: «اما آنچه میبینیم این است که به نظر میرسد دولت در موقعیت قویتری نسبت به هر زمان دیگری قرار دارد و این دور از جنگ را فرصتی برای تحکیم موقعیت خود و به دست آوردن قلمرو بیشتر از حوثیها میبیند.» او هشدار داد که این به معنای ضعیف بودن حوثیها نیست.
«درست است که حوثیها در تعز میجنگند و آنها بودند که حمله به نیروهای دولتی را در آنجا آغاز کردند و به دستاوردهایی نیز دست یافتند. اما در جبهههای دیگر، در الجوف، البیضاء، مارب و جاهای دیگر، نیروهای دولتی پیشروی کرده و چندین منطقه کلیدی را به دست آوردهاند، در حالی که حوثیها در حالت دفاعی بودهاند.»
العمیسی در مورد اینکه آیا این درگیری برندهای خواهد داشت یا خیر، گفت که در درازمدت، انتظار دارد که از طریق مذاکره به توافق برسند.
او گفت: «به تاریخ یمن نگاه کنید... ما همیشه ناگزیر به نوعی توافق میرسیم، بنابراین قرار نیست برنده همه چیز را ببرد.»
«برای مثال، تصور نمیکنم که تلاشی برای بازپسگیری پایتخت [صنعا]صورت بگیرد. اگر [نیروهای متحد دولت]این کار را انجام دهند، حمام خون به راه خواهد افتاد.»
العمیسی افزود: «نیروهای حوثی تضعیف خواهند شد. تلفاتی وجود خواهد داشت. اما در نهایت، به یک توافق سیاسی نیاز خواهید داشت.»
به گفته خالد باطرفی، تحلیلگر سیاسی سعودی، حملات حوثیها واکنشی را در پی خواهد داشت، اما نه یک جنگ طولانی مدت.
باطرفی به الجزیره گفت: «البته این یک تشدید تنش است.» او گفت در حملات گذشته، عربستان تلاش کرد «درگیر جنگ داخلی نشود، فاصله خود را حفظ کند و به حملات پاسخ ندهد. اما اکنون این [تشدید تنش]بیش از حد است.»
باطرفی خاطرنشان کرد: «ائتلاف در این مورد حرفی برای گفتن خواهد داشت. این یک جنگ داخلی در داخل یمن است و ما را به عنوان یکی از طرفین تحت تأثیر قرار میدهد؛ بنابراین هرگونه پاسخی... به همان اندازه [مقابله به مثل]خواهد بود. اما من یک جنگ طولانی مدت نمیبینم - نه با ایران و نه با حوثیها.»
ارسال پیام
لینک های مفید