هشدار رییس سازمان غذا و دارو درباره چالش‌های تأمین دارو

مهدی پیرصالحی با بیان اینکه افزایش قیمت‌های انجام‌شده در سال جاری تاکنون از سوی بیمه‌ها پذیرفته شده است، گفت: نگرانی اصلی، پذیرش قیمت‌ها نیست، بلکه این است که در ادامه سال، با پذیرش این قیمت‌ها، میزان بدهی بیمه‌ها به بخش سلامت کشور افزایش پیدا کند. مطالبات حوزه دارو و تجهیزات پزشکی امروز به حدی رسیده که عملاً شرایط را برای فعالان این حوزه دشوار کرده است و باید برای مدیریت این مطالبات و جلوگیری از انباشت بیشتر بدهی‌ها، اقدامات لازم انجام شود.

وی افزود: منابع بیمه‌ها باید به‌موقع تأمین شود تا سازمان‌های بیمه‌گر بتوانند حمایت لازم را از مردم داشته باشند و سهم پرداختی آنها کاهش پیدا کند. نباید فشار ناشی از کمبود منابع بیمه‌ای به تأمین‌کنندگان دارو و تجهیزات پزشکی منتقل شود.

وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی از هم‌اکنون برای بودجه سال آینده، ادامه داد: باید بودجه دارو و تجهیزات پزشکی کشور به‌صورت مناسب و متناسب با نیاز‌های این حوزه پیش‌بینی شود تا بتوانیم پایداری این حوزه را حفظ کنیم. موضوع اختلافات ارزی که مربوط به دوره‌های گذشته نیز بوده است، باید مجدداً محاسبه شود و در فصل بودجه، ارقام و نیاز‌های مالی با دقت بیشتری بررسی و به دستگاه‌های مربوط اعلام خواهد شد.

وی درباره افزایش پرداختی مردم برای برخی دارو‌های برند گفت: در مورد دارو‌های برندی که تغییر نرخ داشته‌اند، به دلیل افزایش نرخ ارز و همچنین کاهش حمایت بیمه‌ای از این اقلام، پرداختی مردم افزایش پیدا کرده است؛ اما باید توجه داشت که این افزایش پرداختی لزوماً به معنای افزایش قیمت همه دارو‌ها نیست.

پیرصالحی افزود: در مورد برخی دارو‌های برند، پرداختی مردم بالاتر است؛ چراکه سازمان‌های بیمه‌گر حمایت بیشتری از دارو‌های تولید داخل دارند و دارو‌های وارداتی که با ارز آزاد تأمین می‌شوند، از پوشش بیمه‌ای مشابهی برخوردار نیستند.

وی تأکید کرد: در گزارش‌های مربوط به کمبود دارو باید مشخص شود کدام دارو با کمبود مواجه است. اگر کمبود مربوط به یک داروی ایرانی باشد، حتماً در این زمینه پاسخگو خواهیم بود و اطلاعات لازم را ارائه می‌کنیم.

رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سایر بستر‌های اطلاع‌رسانی نیز باید در موضوعات مربوط به کمبود دارو، نام و نوع داروی موردنظر را به‌طور مشخص اعلام کنند و بیان کلی اینکه دارو گران شده یا دارو وجود ندارد، بدون مشخص کردن نوع و میزان کمبود، نمی‌تواند تصویر دقیقی از وضعیت دارویی کشور ارائه دهد.

وی با اشاره به وضعیت تأمین دارو در شرایط دشوار کشور گفت: در جریان دو جنگ و یک دوره ناآرامی در کشور طی ۱۰ ماه گذشته، تأمین داروی مورد نیاز بیمارستان‌ها انجام شد و در حوزه دارو‌های ضروری و حیاتی با کمبود مواجه نبودیم. حتی در مورد دارو‌های ضروری و حیاتی که پیش از جنگ نیز با کمبود مواجه بودند، امروز کمبود‌ها به کمترین میزان ممکن رسیده است؛ آن هم با توجه به شرایط اقتصادی کشور.

پیرصالحی ادامه داد: البته در حوزه دارو‌های برند، کمبود‌ها بیشتر است و تأمین این اقلام با مشکلاتی مواجه است. شرایط کشور ایجاب نمی‌کند در وضعیت فعلی انتظار داشته باشیم همه دارو‌های برند همواره در بازار موجود باشند و قیمت آنها نیز به‌طور کامل تحت پوشش سازمان‌های بیمه‌گر قرار گیرد.

وی درباره دارو‌های اهدایی به کشور نیز گفت: دارو‌های اهدایی پس از ورود، تحت نظارت سازمان هلال احمر قرار می‌گیرند و این سازمان آنها را میان بیمارستان‌ها توزیع می‌کند. آمار ورود و توزیع این دارو‌ها نیز به‌طور مشخص ثبت و قابل رصد است.

وی افزود: از کمک کشور‌های دوست و اهدای دارو به کشور، به‌ویژه در شرایط جنگی و دشوار، استقبال می‌کنیم و این اقدام ارزشمند است؛ اما حجم دارو‌های اهدایی در مقایسه با میزان مصرف کشور بسیار محدود است و حتی مجموع این دارو‌ها به اندازه مصرف یک ماه یک بیمارستان نیز نمی‌رسد. حجم مصرف دارو در کشور به‌گونه‌ای است که نمی‌توان انتظار داشت دارو‌های اهدایی نیاز کشور را تأمین کند. اگر در سطح داخلی به تولید و تأمین پایدار دارو متکی نباشیم، نه کمک‌های اهدایی و نه حتی خرید دارو از خارج به‌تنهایی نمی‌تواند نیاز کشور را برطرف کند.

وی با اشاره به هماهنگی دستگاه‌های مختلف برای تأمین دارو گفت: در همین شرایط، هماهنگی‌های لازم با همه ذی‌نفعان و دستگاه‌های مرتبط انجام شد؛ از بانک مرکزی و وزارت راه و شهرسازی گرفته تا سایر نهاد‌هایی که در فرآیند تأمین و انتقال دارو نقش داشتند. این موضوع تا حدی پیگیری شد که وزیر بهداشت نیز در گزارش ارائه‌شده در جلسه خبری به آن اشاره کردند.

پیرصالحی ادامه داد: حتی رئیس‌جمهور در سفر خود به هند برای شرکت در اجلاس بریکس، شخصاً موضوع تهیه و تأمین برخی دارو‌ها را از هند پیگیری کردند و خوشبختانه در همین سفر، بخشی از کالا‌های موجود در هند، از جمله مواد اولیه و دارو، با یکی دو پرواز وارد کشور شد. رئیس‌جمهور و وزیر بهداشت شخصاً پیگیر موضوع تأمین دارو هستند و همه نهاد‌ها نیز برای تأمین داروی مورد نیاز بیماران همکاری می‌کنند.

وی با اشاره به بروز مقطعی مشکلات در تأمین دارو اظهار کرد: بخشی از مشکلات ناشی از مسائل ارزی و برخی دیگر ناشی از مشکلات واقعی در فرآیند تأمین است و در بعضی مناطق نیز همین مسائل باعث ایجاد احساس کمبود می‌شود. باید کمک کنیم میان کمبود‌های واقعی و ایجاد حس کمبود القایی در جامعه تفاوت وجود داشته باشد و اطلاع‌رسانی دقیق و مسئولانه انجام شود.

وی با تأکید بر ضرورت مقابله با فضاسازی درباره وضعیت دارویی کشور گفت: باید برای شرایطی آماده باشیم که دشمن از همه ابزار‌های خود برای ضربه زدن به کشور استفاده می‌کند. یکی از این ابزارها، تلاش برای القای بحران در حوزه دارو و نشان دادن وضعیت دارویی کشور به‌عنوان یک بحران عمومی است. امروز در برخی شبکه‌های خارج از کشور مشاهده می‌کنیم که به‌طور ویژه روی موضوع دارو برنامه‌ریزی و فضاسازی می‌شود و معمولاً این گزاره مطرح می‌شود که دارو وجود ندارد یا گران شده است؛ در حالی که باید مشخص شود درباره کدام دارو صحبت می‌کنیم.

پیرصالحی افزود: ما حدود ۱۷ هزار پروانه دارویی داریم و نمی‌توان با استناد به کمبود یا افزایش قیمت یک یا چند قلم، وضعیت کل بازار دارویی کشور را تعمیم داد. ما قطعاً در حوزه دارو با کمبود‌هایی مواجه هستیم، اما باید میان کمبود واقعی یک قلم دارو و تعمیم آن به کل وضعیت دارویی کشور تفاوت قائل شد. در حال حاضر حتی کمبود دارو‌های اساسی و ضروری نسبت به قبل از جنگ کمتر شده است.

وی همچنین با اشاره به توانمندی صنعت دارویی کشور گفت: عملکرد صنعت دارویی در دو سال گذشته نشان می‌دهد که حتی در شرایط بحران نیز نوآوری متوقف نشده است. دارو‌های جدیدی که طی این مدت در داخل کشور تولید و به بازار عرضه شده‌اند، نشان می‌دهد صنعت در همین شرایط برای توسعه محصولات جدید تلاش کرده است.

وی ادامه داد: در همین شرایط، صنعت دارویی کشور به علم روز دنیا و فناوری‌های آینده نیز توجه دارد و در حوزه‌هایی مانند سلول‌درمانی، ژن‌درمانی و محصولات جدید فعالیت‌های قابل توجهی در حال انجام است. در حوزه تولید مواد اولیه نیز با وجود مشکلات موجود، ظرفیت تولید در حال افزایش است و صنعت برای ارتقای سطح تولید تلاش می‌کند.

وی تأکید کرد: همه این اقدامات در شرایطی انجام می‌شود که کشور با محدودیت‌ها و فشار‌های ناشی از تحریم مواجه است و انتظار اینکه در چنین شرایطی هیچ کمبودی در کشور وجود نداشته باشد، واقع‌بینانه نیست. در همه کشور‌های دنیا نیز در شرایط خاص، کمبود‌هایی در حوزه دارو ایجاد می‌شود، اما تحریم‌ها شرایط تأمین و تولید دارو در کشور ما را دشوارتر کرده است.

پیرصالحی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت نمایشگاه و نشست‌های بین‌المللی گفت: اگر بتوانیم منابع لازم را برای این مسیر فراهم کنیم، قطعاً توانمندی‌هایی که تاکنون عملکرد خوبی داشته‌اند، افزایش پیدا خواهند کرد.

وی افزود: وزرا متناسب با حوزه مأموریت خود در نشست‌ها و اجلاس‌های مختلف شرکت می‌کنند و ما نیز از این فرصت استفاده کردیم و در نمایشگاه، نشستی را با سفرای کشور‌های گروه بریکس برگزار کردیم تا بتوانیم از ظرفیت کشور‌های عضو در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی استفاده کنیم.

وی خاطرنشان کرد: هدف این است که با تقویت همکاری‌ها و استفاده از ظرفیت کشور‌های مختلف، تأمین دارو و تجهیزات پزشکی کشور در شرایط سخت با کمترین چالش و مشکل مواجه باشد.