قبرستان پیرشلوار که در میان برخی اهالی با تلفظ «پینه شلوار» یا «پینه شالوار» نیز شناخته میشود، در شرق روستای شادباش مشایخ واقع شده است؛ محدودهای که در میان مردم محلی با نام «شادآباد مشایخ» نیز شناخته میشود.
این قبرستان از اماکن قدیمی منطقه به شمار میرود و درباره قدمت آن روایتهایی مبنی بر وجود آثار و بقایای تاریخی مربوط به دوره پیش از اسلام مطرح شده است؛ با این حال، تعیین دقیق قدمت و پیشینه تاریخی آن نیازمند بررسیهای تخصصی و مستند باستانشناسی است.
در میان اهالی قدیمی روستا، داستانها و روایتهای مختلفی درباره این قبرستان نقل میشود. یکی از مشهورترین روایتها به سنگی شبیه قوچ مربوط است که گفته میشود در گذشته در بخشهایی از آن حفرهای وجود داشته و برخی خانوادهها برای درمان سرفه کودکان، آنان را از داخل این سنگ عبور میدادند.
روایت دیگری نیز درباره قبری منسوب به پیرمردی سالخورده وجود دارد که بنا بر باور برخی اهالی، مردم برای برآورده شدن حاجتهای خود به آن مراجعه میکردند.
از دیگر روایتهای محلی، وجود قبری منسوب به یکی از یاران امام حسن(ع) است؛ ادعایی که در میان مردم منطقه نسل به نسل نقل شده و برای بررسی تاریخی آن به اسناد و مطالعات تخصصی نیاز است.
برخی اهالی همچنین از وجود کتابی نفیس در کنار یک خمره سخن گفتهاند و این مجموعه را دارای ویژگیهایی رازآلود و طلسمشده میدانستند. روایت دیگری نیز درباره ورود افراد «ناپاک» به قبرستان و رخ دادن اتفاقات غیرعادی برای حیوانات اطراف آن نقل شده است؛ موضوعی که در چارچوب باورهای عامیانه و روایتهای شفاهی منطقه قرار میگیرد.
بر اساس گفته برخی ساکنان قدیمی، با ورود نیروهای روس به این محدوده، بخشی از وضعیت و سیمای قدیمی قبرستان دستخوش تغییر شده است؛ روایتی که برای بررسی صحت تاریخی آن نیز نیازمند اسناد و شواهد قابل استناد است.
شادباش مشایخ؛ روستایی در دامنه سهند
روستای شادباش مشایخ نیز مانند قبرستان پیرشلوار، در میان اهالی منطقه از پیشینهای دیرینه برخوردار است. قرار گرفتن این روستا در نزدیکی دامنههای سهند، شرایط اقلیمی متفاوتی برای آن ایجاد کرده و آبوهوای خنکتر منطقه در فصل تابستان از ویژگیهای طبیعی آن به شمار میرود.
کوه سهند در جنوب تبریز از مهمترین عوارض طبیعی منطقه است و وجود منابع سنگی در اطراف آن از گذشته در شکلگیری فعالیتهای عمرانی و سکونتگاههای منطقه نقش داشته است.
قبرستان پیرشلوار و روایتهای مرتبط با آن، بخشی از میراث شفاهی و فرهنگی منطقه به شمار میرود؛ میراثی که ثبت روایتهای بومی، بررسی اسناد تاریخی و انجام مطالعات باستانشناسی میتواند به روشنتر شدن پیشینه واقعی آن کمک کند.
خبرنگار: ناصر غلامی هوجقان