به نقل از گاردین، فهرست نهایی جایزه بوکر امسال شامل چند نام بسیار آشناست؛ مارلون جیمز و داگلاس استروت، برندگان پیشین این جایزه، بار دیگر برای کسب آن رقابت میکنند. در کنار آنها الیزابت استروت، برنده جایزه پولیتزر، و ام. جان هریسون، نویسنده برجسته بریتانیایی در حوزه ادبیات گمانهزن، نیز حضور دارند.
لوک کنارد، رماننویس و شاعر، و ربکا پری، رماننویس تازهکار، دیگر نامزدهای دریافت جایزه ۵۰ هزار پوندی هستند. برنده این جایزه روز دوشنبه ۹ نوامبر اعلام خواهد شد.
جیمز، نویسنده جامائیکایی که در سال ۲۰۱۵ برای رمان «تاریخچهای مختصر از هفت قتل» برنده جایزه بوکر شد، این بار با رمان «ناپدیدشوندگان» به فهرست نهایی راه یافته است. داستان این رمان در جامائیکای دوران شیوع ایدز میگذرد و حول حمله به گروهی از مردان همجنسگرا شکل میگیرد که در حال تمرین نمایشنامه «بخت و اقبال و چشمهای مردان» نوشته جان هربرت هستند. این رمان با ۶۴۰ صفحه، طولانیترین کتاب فهرست امسال است.
استوارت در سال ۲۰۲۰ برای «شاگی باین» جایزه بوکر را از آن خود کرد و این بار با رمان «جانِ جان» نامزد شده است؛ کتابی که داستان بازگشت جان-کالوم مکلئود به جزایر هبرید بیرونی را روایت میکند.
فهرست نهایی جایزه بوکر ۲۰۲۶
«پایان همهچیز» نوشته ام. جان هریسون ــ انتشارات «سرپنتز تیل»
«ناپدیدشوندگان» نوشته مارلون جیمز ــ انتشارات «همیش همیلتون»
«کیف سیاه» نوشته لوک کنارد ــ انتشارات «جان موری»
«باشد که پادشاه را غذا دهیم» نوشته ربکا پری ــ انتشارات «گرانتا»
«چیزهایی که هرگز نمیگوییم» نوشته الیزابت استروت ــ انتشارات «وایکینگ»
«جانِ جان» نوشته داگلاس استوارت ــ انتشارات «پیکادور»
استروت که در سال ۲۰۰۹ برای رمان «اولیو کیتریج» برنده جایزه پولیتزر شد، پیشتر در سال ۲۰۱۶ با کتاب «نام من لوسی بارتون است» در فهرست بلند بوکر قرار گرفته بود و در سال ۲۰۲۲ نیز با رمان «اوه، ویلیام!» به فهرست نهایی راه یافته بود.
او امسال با رمان «چیزهایی که هرگز نمیگوییم» در فهرست نهایی حضور دارد؛ کتابی که از شخصیتهای آشنای رمانهای قبلی او فاصله میگیرد و تاریخچه زندگی معلم تاریخ به نام آرتی دم را روایت میکند. زندگی آرام او در ساحل ماساچوست، تحت تأثیر یک راز و واقعیتهای آمریکایی در حال تغییر قرار میگیرد.
هریسون که خود در سال ۲۰۲۲ از اعضای هیئت داوران جایزه بوکر بود، امسال با رمان «پایان همهچیز» نامزد شده است؛ رمانی پساآخرالزمانی که در شهری ساحلی و بینام در کِنت میگذرد.
میشل فابر در نقد این کتاب در گاردین نوشته است: «همانطور که عنوان کتاب نشان میدهد، این رمان درباره همهچیز است.» او افزوده است که کتاب «به اعماق روان ما ــ و روان تمدن ما ــ نفوذ میکند و ناامنی هولناک زندگی امروز را آشکار میسازد.»
ریموند آنتروبوس، نویسنده و یکی از اعضای هیئت داوران امسال، درباره کتابهای راهیافته به فهرست نهایی گفت آنها «ریسک کردهاند» و «نمیتوان آنها را با هوش مصنوعی بازتولید کرد؛ اینها کتابهایی بسیار انسانی هستند».
هیئت داوران امسال به ریاست مری بیرد تشکیل شده و جرویس کوکر، خواننده گروه پالپ، پاتریشیا لاکوود، نویسنده، و ربکا لیو، روزنامهنگار گاردین، نیز در آن حضور دارند.
کنارد با رمان «کیف سیاه» به فهرست نهایی راه یافته است؛ رمانی طنزآمیز درباره یک بازیگر در اواخر دهه ۳۰ زندگی که شغلی را میپذیرد که در چارچوب یک آزمایش روانشناختی، او را ملزم میکند در حالی که داخل یک کیف چرمی سیاه قرار دارد، در سخنرانیهای دانشگاهی شرکت کند.
آخرین نام فهرست نیز به ربکا پری اختصاص دارد که تنها رماننویس تازهکار این فهرست است. او با رمان «باشد که پادشاه را غذا دهیم» نامزد شده است؛ کتابی که امسال جایزه رمان اول واتراستونز را نیز دریافت کرد.
این رمان درباره متصدی امروزی یک موزه است که مسئول چیدمان اتاقهای خانههای تاریخی میشود و بهتدریج نسبت به زندگی یک پادشاه قرون وسطایی وسواس پیدا میکند.
چهار عنوان از کتابهای فهرست نهایی را نویسندگان مرد نوشتهاند و سه رمان از این چهار اثر ــ «کیف سیاه»، «ناپدیدشوندگان» و «جانِ جان» ــ به موضوع مردانگی و تمایلات جنسی مردان میپردازند.
جرویس کوکر گفت غالب بودن تعداد نویسندگان مرد در فهرست «تا حدی غافلگیرکننده» است، زیرا «بهطور کلی کتابهایی که مردان نوشته بودند به خوبی کتابهایی که زنان نوشته بودند، نبودند». او اضافه کرد که مضمون مردانگی شاید به این موضوع مربوط باشد که مردان «ناچارند درباره نقش خود بازاندیشی کنند».
مری بیرد گفت به نظر او این فهرست «چندان مردانه» نیست و پاتریشیا لاکوود نیز با لحنی نیمهشوخی گفت: «همه این کتابها همجنسگرا هستند.»
یکی از شگفتیهای فهرست نهایی، غیبت اما کلاین، نویسنده آمریکایی، بود. رمان او «سویتزی» درباره مردی مبتلا به زوال عقل است که به یک درمانگاه مرگ خودخواسته سفر میکند. این کتاب تقریباً به اتفاق آرا نقدهای مثبتی دریافت کرده بود و پیش از اعلام فهرست نهایی، برخی پیشبینی میکردند که بتواند جایزه اصلی را به دست آورد.
گوِندولین رایلی، نویسنده بریتانیایی، نیز با رمان «خانه نخل» که در فهرست بلند قرار داشت، نتوانست به فهرست نهایی راه پیدا کند.
داوران اعلام کردند جلسهای که برای انتخاب فهرست نهایی برگزار شد، حدود سه ساعت طول کشید. پنج کتاب دیگری که از راهیابی به فهرست نهایی بازماندند عبارتاند از: «سایه شیء» نوشته کلویی آریدجیس، «هلنِ ناکجاآباد» نوشته مکنا گودمن، «بازسازی» نوشته کنان اورهان، «همه آن سگها» نوشته جمال وایت و «کالبدشکافها» نوشته میسوری ویلیامز.
جایزه بوکر امسال به کتابهایی اختصاص داشت که بین اول اکتبر ۲۰۲۵ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشند.
جایزه سال گذشته به دیوید سالی برای رمان «گوشت» تعلق گرفت. از برندگان اخیر بوکر میتوان به سامانتا هاروی برای «مداری» در سال ۲۰۲۴، پل لینچ برای «ترانه پیامبر» در سال ۲۰۲۳ و شهان کاروناتیلاکا برای «هفت قمر مغالی آلمیدا» در سال ۲۰۲۲ اشاره کرد.