حضور ۲۰ هزار و ۶۴۰ زندانی جرایم غیرعمد در کشور

سید اسدالله جولایی در نشست خبری امروز در خصوص عملکرد ستاد مردمی دیه در نیمسال نخست ۱۴۰۵ گفت: از شروع فعالیت ستاد مردمی دیه در رمضان سال ۱۳۶۹ تا به امروز بیش از ۱۹۸ هزار زندانی غیرعمد از بند رهایی یافته‌اند. به دنبال همین اتفاق مبارک در شش ماهه نخست سال‌جاری، تعداد ۵۰۵۹ زندانی جرایم غیرعمد با جمع کل بدهی نزدیک به ۳۷ همّت از بند حبس رهایی یافتند که از این ۲۶۱ زندانی زن و ۴۷۹۸ محکوم مرد بودند. همچنین ۱۰۳۴ نفر از این زندانیان، زندانیان از طریق صلح و سازش و بدون هر وجه ریالی از بند رهایی یافته‌اند.

*طلبکاران و قضات در خط مقدم آزادی زندانیان غیرعمد هستند

وی با بیان اینکه طلبکاران و قضات در خط مقدم آزادی زندانیان غیرعمد هستند گفت: لازم به ذکر است به میزان ۳۶ هزار و ۵۸۳ میلیارد تومان از بدهی این زندانیان در فرآیند رسیدگی، از سوی شکات گذشت یا از جانب قضات محاکم در قالب قبولی دادخواست اعسار از کل دیون این زندانیان کسر شده است.

وی درباره تفکیک جرایم زندانیان آزاد شده در شش ماهه امسال گفت: تعداد بدهکاران مالی ۳۵۷۷ نفر هستند که از این تعداد بدهکاران مهریه ۱۱۸۶ نفر و بدهکاران نفقه ۲۶۸ نفر و محکومیت‌های شبه عمد ۲۰ نفر و زندانیان حوادث رانندگی ۵ نفر و زندانیان حوادث کارگاهی ۳ نفر هستند. 

وی ادامه داد: بیشترین آزادی‌ها به ترتیب به استان‌های اصفهان (۳۸۲ نفر)، تهران (۳۶۹ نفر) و خراسان‌رضوی (۳۵۲ نفر) تعلق دارد. ۷۶ درصد از کل بدهی در قالب قبولی اعسار از اصل دیون کسر شده است. ۲۱ درصد از کل بدهی با تکیه بر آیات قرآنی و استناد به روایات اسلامی در قالب اخذ گذشت از اصل دیون کسر شده است. الباقی مبالغ نیز طبق جدول فرآیند از سوی ستاد مردمی دیه تامین شده است.

وی درباره آمار زندانیان غیرعمد در کشور گفت: هم اکنون ۲۰۶۴۰ زندانی جرایم غیرعمد در کشور داریم که از این تعداد ۱۰۲۵ نفر زن و ۱۹۶۱۵ نفر مرد هستند که از این تعداد محکومیت‌های مالی ۱۶۴۲۸ نفر و بدهکاران مهریه و نفقه ۴۰۴۳ نفر و زندانیان بدهکار دیه ۱۶۹ نفر بودند. 

*استان تهران با ۲۸۴۵ زندانی غیرعمد دارای بالاترین آمار زندانی است

وی تاکید کرد: استان تهران با ۲۸۴۵ زندانی غیرعمد دارای بالاترین آمار زندانی است. همچنین اصفهان، خراسان‌رضوی، فارس و آذربایجان‌شرقی در شمار استان‌هایی هستند که بیش از یک‌هزار زندانی غیرعمد را دارند. 

جولایی گفت: پررنگ شدن بحث مشارکت‌های اجتماعی مانند نهاد‌های عمومی و شرکت‌های خصوصی برای تخصیص بخشی از درآمد خود به امر حسنه آزادی زندانیان جرایم غیرعمد از جمله اقدامات خوب انجام شده بوده است. همچنین تداوم طرح انسان‌دوستانه «هر مسجد، هر هیئت و هر مدرسه برای آزادی یک زندانی غیرعمد» از دیگر اقدامات انجام شده بوده که تنها در خصوص یک استان اردبیل می‌توان گفت در قالب پویش «هر مسجد و هیئت آزادی یک زندانی»، تاکنون ۴۸۹ زندانی غیرعمد با مشارکت ۱۰۰ میلیارد ریالی این مساجد و هیآت آزاد شده‌اند.

وی افزود: امروز اختصاص هزینه تولد برخی از هموطنان عزیز به امر آزادی زندانیان بدهکاران مالی به یک سنت حسنه در کشور تبدیل شده و همه روزه در نمایندگی‌های استانی شاهد این قبیل مراسم هستیم. همچنین اختصاص بخشی از عواید نمایش آثار سینمایی یا اجرا‌های نمایش‌ها به امر حسنه آزادی زندانیان تحت حمایت ستاد مردمی دیه، شایسته تقدیر و تشکر است؛ که این روز‌ها نمایش «بی‌نام» در تهران برای رهایی زندانیان غیرعمد روی صحنه می‌رود.

وی گفت: راه اندازی «طرح هر مسابقه، یک آزادی» از سوی باشگاه‌های پرطرفدار فوتبال، طرح انساندوستانه دیگری است که این روز‌ها به دنبال هر رقابت ورزشی عایدی مجزایی برای زندانیان غیرعمد دارد مانند اقدام زیبای باشگاه پرسپولیس و مشارکت در آزادی ۶ زندانی غیرعمد.

وی خطاب شهروندان هشدار داد و گفت: مراقب کلاهبرداران تلفنی و سوءاستفاده گران از احساسات پاکشان به منظور کمک به آزادی زندانیان باشند و کمک‌های خود را صرفاً از طریق نمایندگی‌های ستاد مردمی دیه در سطح کشور به این سنّت حسنه اختصاص دهند تا این کمک‌ها به صورت صحیح و در جای خود و مطابق با نیّت‌های ارزنده شان هزینه شود.

جولایی گفت: در کنار تلاش برای آزادی زندانیان جرایم غیرعمد و بازگشت آنان به آغوش خانواده، ضروری است موضوع «پیشگیری» نیز به‌عنوان یکی از محور‌های مهم مورد توجه قرار گیرد. توسعه آموزش‌های پیشگیرانه و فرهنگ‌سازی عمومی می‌تواند نقش مؤثری در جلوگیری از گرفتار شدن افراد در چرخه حوادث، بدهی‌ها و محکومیت‌های مالی ناخواسته و در نهایت زندان داشته باشد. همچنین بخشی از محکومیت‌های مالی ناخواسته، ناشی از ناآگاهی یا کم‌آگاهی افراد نسبت به آثار حقوقی و مالی برخی تصمیمات و تعهدات است. آموزش عمومی در زمینه امضای قرارداد‌ها و اسناد مالی، صدور چک، ضمانت برای دیگران، پذیرش تعهدات مالی، مهریه و نفقه و همچنین مسئولیت‌های قانونی ناشی از حوادث رانندگی و کارگاهی می‌تواند از شکل‌گیری بسیاری از مشکلات و پرونده‌های منتهی به محکومیت و زندان جلوگیری کند.

وی در پایان گفت: استفاده هدفمند از ظرفیت مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی، مساجد، هیئت‌های مذهبی، مراکز فرهنگی، دستگاه‌های اجرایی و محیط‌های کاری برای ارائه آموزش‌های ساده و کاربردی، می‌تواند گام مؤثری در کاهش ورودی پرونده‌های جرائم غیرعمد و محکومیت‌های مالی ناخواسته باشد. در واقع، در کنار تلاش برای آزادی زندانیان امروز، باید با آموزش و فرهنگ‌سازی تلاش کنیم افراد کمتری گرفتار زندان شوند؛ چرا که آزادی زندانیان جرایم غیرعمد و پیشگیری از ورود افراد جدید به زندان، دو بخش مکمل این مسئولیت اجتماعی بزرگ هستند.