مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره محدودیتهای پروازی و آینده گردشگری خارجی میگوید: «در کوتاه مدت میتوان با استفاده از هاب ترددی در مناطق مرزی، زمینه بازگشت گردشگران به کشورشان را فراهم کرد، ولی برای شرایطی که ارتباطات هوایی با کشورهای همسایه قطع شود، باید راهکارهای جدی تری در نظر گرفت.»
مسلم شجاعی درباره وضعیت گردشگران عراقی عنوان میکند: «در کوتاه مدت میتوان با برقراری پروازهای شاتل در مناطق مرزی، گردشگران را جا به جا کرد. برای مثال، مسافران میتوانند از مشهد به آبادان منتقل شوند و از آنجا با عبور از مرز شلمچه به بصره و سپس کشور خود بازگردند. با این حال، این راهکار برای شرایط کوتاه مدت کاربرد دارد و درباره افرادی که در حال حاضر در ایران ماندهاند، در برخی شرایط امکان اقدام فوری وجود ندارد.»
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه تحمیلی تاکید میکند: «این تجربهها نشان داده است که برای آینده باید به طور جدی درباره راهکارهای جایگزین حمل و نقل فکر کرد. به ویژه آنکه در شرایطی که پروازهای ایران به کشورهایی مانند ترکیه و عراق متوقف شود یا محدودیتهایی برای سوخت گیری هواپیماهای ایرانی در این کشورها ایجاد شود.»
او توضیح میدهد: «صنعت گردشگری ایران تاکنون از تحریم ها، جنگ، ناامنی و هشدارهای سفر صادر شده از سوی سفارتخانهها آسیب دیده است، ولی اکنون ممکن است با یک مشکل زیرساختی مواجه شویم که ارتباط ایران با جهان را محدود کند. این مسئله هم سفر ایرانیان به خارج از کشور و هم ورود گردشگران خارجی به ایران را دشوارتر خواهد کرد.»
شجاعی معتقد است مراکز تردد در مناطق مرزی باید تقویت شود و میگوید: «ایجاد و تقویت مراکز حمل و نقل در شهرهای مرزی میتواند بخشی از مشکلات را کاهش دهد. برای نمونه، ارومیه و آبادان میتوانند در ارتباطات مرزی نقش داشته باشند. مشهد نیز میتواند برای پوشش دادن شرق کشور و ارتباط با پاکستان و افغانستان مورد توجه قرار گیرد. سنندج و کرمانشاه نیز میتوانند در ارتباط با اقلیم کردستان عراق و بخشهایی از مناطق عرب نشین این کشور نقش ایفا کنند.»
او ادامه میدهد: «در شمال کشور نیز با ترکمنستان مشکلاتی وجود دارد و در منطقه تبریز هم میتوان ظرفیتهای ارتباطی با ارمنستان را بررسی و تقویت کرد. البته مرز جمهوری آذربایجان بسته است.»
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی بر این باور است که تقویت مسیرهای پروازی داخلی، از جمله پروازهای تهران به ارومیه و آبادان، و همچنین توسعه ارتباطات ریلی به سمت اهواز، خرمشهر و تبریز میتواند در چنین شرایطی موثر باشد. شجاعی تاکید میکند: «با توجه به اینکه در صورت محدودیت پروازهای خارجی، بخشی از ظرفیت هواپیماها در مسیرهای داخلی به کار گرفته میشود، تقویت مسیرهای منتهی به مناطق مرزی اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
او با اشاره به دشواری سفر به اروپا و دیگر مقاصد خارجی در صورت محدودیت پروازهای مستقیم توضیح میدهد: «برای مثال، مسافری که قصد سفر به استانبول را دارد، ممکن است ناچار شود ابتدا به ارومیه برود، سپس به صورت زمینی به وان ترکیه منتقل شود و از آنجا با پرواز به استانبول سفر کند. چنین مسیری علاوه بر افزایش زمان سفر، هزینههای مالی بیشتری را به مسافران تحمیل میکند. این مشکلات هم برای گردشگران ایرانی که قصد خروج از کشور را دارند و هم برای گردشگران خارجی که میخواهند وارد ایران شوند، ایجاد خواهد شد.»
مدیرکل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی یادآور میشود: «امیدواریم بتوانیم با تقویت حمل و نقل در مراکز مرزی، از جمله مسیرهای اتوبوسی، ریلی و پروازی، بخشی از آسیبهای احتمالی را کاهش دهیم. البته این اقدامات راهکارهایی برای مدیریت شرایط هستند و مشکل اصلی را به طور کامل برطرف نمیکنند.» او درباره تعداد گردشگران خارجی حاضر در ایران نیز میگوید: «در حال حاضر آمار دقیقی از تعداد گردشگران خارجی حاضر در کشور در اختیار ندارم و برای مشخص شدن این موضوع باید استعلام و آمارگیری انجام شود. با این حال، به یاد دارم که در جریان جنگ ۴۰ روزه، ۴۰ هزار نفر در مشهد حضور داشتند و گردشگران دیگری نیز در سایر نقاط کشور بودند. برای مشخص شدن تعداد دقیق افراد و میزان انباشت گردشگران، باید آمار رسمی دریافت شود.»
مسلم شجاعی اضافه میکند: «چنین شرایطی آسیب سنگینی به گردشگری میتواند وارد کند. این راهکارها میتوانند در کوتاه مدت تا حدودی مشکلات ارتباطی را کاهش دهند، اما اصل مسئله را حل نمیکنند. امیدواریم کشور هرچه سریعتر از این شرایط خارج شود تا مشکلات سفر برای گردشگران ایرانی و خارجی علاقهمند به بازدید از ایران کاهش یابد.»