وزیر میراث فرهنگی: از هر ۱۰۰ گردشگر ۷۰ درصد عراقی هستند

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: از حدود ۴۰۰ نوع صنایع دستی در جهان، حدود ۳۰۰ نوع در ایران تولید می‌شود. تولید محصول در کشور بسیار مهم است و موضوع اصلی ما توسعه بازار و بازاریابی جهانی این محصول است.

سید رضا صالحی امیری با حضور در برنامه ویژه خبری با موضوع گفت‌و‌گو و فرصت‌های وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، به پرسش‌ها در این باره پاسخ داد. متن کامل گفت‌و‌گو به این شرح است: 

سوال:، چون هفته گردشگری است، برای اینکه گله مندی هم پیش نیاید که چرا میراث فرهنگی یا صنایع دستی نه، چون معمولاً صنایع دستی‌ها خیلی گله‌مند هستند که مظلوم واقع شده‌اند و آخر آن می‌رسیم، واقعاً دلیل می‌شود که چرا از گردشگری آغاز می‌کنیم، چون هفته گردشگری است و دو جنگ را پشت سر می‌گذاریم، شاید انتظار داشته باشید که این صنعت باعث می‌شود؟ شما از جنگ آسیب دیدید؟

صالحی امیری: بله، ما وقتی از بحث می‌کنیم، آنالیز می‌کنیم. ما گردشگری را با عنوان گردشگر می‌کنیم، ما قطعاً دچار چالش می‌شویم، طبیعی است، اما جریان گردشگری در ایران زنده است و زیرساخت‌های گردشگری در ساخت است. آمار‌ها و ارقام نشان می‌دهد که سرعت توسعه زیرساخت‌ها در نتیجه ادامه می‌یابد. در همین چند روز چند هفته‌ای که هفته گردشگری بود، از دولت تا الان؛ با فاصله یک ماه، ما ۱۲ پروژه زیرساخت‌های گردشگری را در هفته اول افتتاح کردیم.

در هفته با حضور رئیس جمهور، ۲۴۶ پروژه در سراسر کشور به صورت آنلاین افتتاح شد، استاندارد‌های سراسر کشور حاضر و از نزدیک به گزارش عملکرد و ملت ما هم از قاب تلویزیون دیدند که ۲۴۶ پروژه افتتاح شد. در دهه فجر بهمن ماه صد پروژه افتتاح کرد. این نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در کشور نه تنها ایران را ترک نکردند، بلکه به ایران ماندند به دلیل دلبستگی و وابستگی به این سرزمین. سرمایه خود را هم خارج نکردند و در این جا خرج و هزینه کردند و سه هزار و ۱۷ پروژه در ۳۱ استان کشور با سرمایه گذاری هزار و ۳۰۰ هزار تومان در حال ساخت است.

این به این معناست که ما امروز اگر از این پیچ تند عبور کنیم و ملت ما را بر حاکمان بی‌خرد کاخ سفید پیروز و سربلند بیرون بیاید، منبع جریان گردشگری حرکت می‌کند، آن وقت باید زیرساخت‌های ما آماده باشد. الان در دو سال گذشته، مجلسی را برگزار می‌کنیم که ما شروع به تحلیف رئیس جمهور کنیم. آقای پزشکیان بود، همان شب شاهد شهادت شهید هنیه بودیم، این جریان تداوم پیدا کرد، به جنگ ۱۲ روزه رسید. ۲۳ خرداد آمدیم به شورش‌ها آمدیم به ۹ اسفند. جنگ رمضان، بنابراین دو ساله‌ای است که دولت تماماً در بحران، مدیریت کرد، ولی روند توسعه در کشور متوقف شد، حالا این حوزه تخصصی که گزارش می‌دهم، بقیه حوزه‌ها هم مشابه هستند.

چه اتفاقی افتاد؟ سه میلیون مترمربع برای فضای گردشگری و زیرساخت‌های گردشگری در این دو سال اضافه شد. الان تخت‌های قطعی کشور بالای یک میلیون است. ۲۳ هزار مرکز اقامتی ما فعال هستند، ما یک افول جدی داریم در فروردین و اردیبهشت امسال؛ دلیل آن هم مشخص بود، که جنگ تمام‌عیار بود، اما آمار ما یک پیام را می‌دهد؛ ما در این مدت که در فروردین منفی ۷۰ درصد بودیم، یعنی ۷۰ درصد گردشگر را کاهش داد، اما این وضعیت در مرداد ماه به منفی سه رسید. یعنی وضعیت کاملاً تغییر کرد.

همین الان از همین جریان تحریم پرواز‌ها و ایرلاین‌های ایرانی؛ یک هفته، هفتگی ۴۲ پرواز قبل از رشت از گردشگر خارجی زمین می‌نشستند. برابر گزارش استاندارد گیلان، که همانجا از همه استان‌ها، مدیران و شهردارانی که در این شرایط در میدان حضور دارند و تلاش می‌کنند، قدرشناسی می‌کنند. همین وضعیت را در خراسان رضوی داریم، حجم ۴۴ پرواز روزانه در آن‌جا داریم، همین الان آماری که از خوزستان گرفتم. همین امروز حدود ۱۵ هزار نفر از مرز بصره وارد آبادان و خرمشهر شدند. این جریان دائمی ما از ارمنستان، آذربایجان، افغانستان و حوزه عمومی خلیج فارس، همسایگان؛ از ترکیه و تا آسیای میانه و قفقاز ورودی داریم، اما روند آن نسبت به شرایط قبل از جنگ کاملاً متفاوت است. چه اتفاقی می‌افتد؟ اتفاق این است که مخاطبان ما را با فضای جنگ انطباق می‌دهند، یعنی ما از منفی ۷۰ در فروردین، به منفی سه رسیدیم. یعنی یک رشد کاملاً مشهود.

سئوال: شاید هم واقعاً واقعی‌تری را از یک کشور هجوم می‌بینند که خیلی متفاوت است با آن تصویری که دنیا معرفی می‌کند؟

صالحی امیری: دقیق است نکته شما، اگر بخواهیم آن تحلیل را وارد کنیم. این است که دنیا پذیرفته ایران شکست ناپذیر است. دنیا پذیرفته یک ملت تصمیم گیری مقاومت کنند. دنیا پذیرفته شده است که هم نیرو‌های نظامی ما در میدان، هم ملت ما و هم دولت ما؛ این سه‌گانه مهم است، مقاومت در میدان، ملتی است که تاب‌آوری دارد و از جنگ پشتیبانی می‌کند، دولتی که هم ملت است برای تاب‌آوری و هم پشتیبان نیرو‌های مسلح است برای ادامه مقاومت، این تغییر تصویری را در ذهن ایجاد می‌کند که نمی‌تواند با ایران نظر سفید کند. ولی استراتژی تحریم، محاصره و فشار به اقتصاد جامعه را هدف‌گذاری کردند. دلیل آن این است که در شش ماه اول در حوزه امکان شکستن وجود دارد. این غیر عادی است، دنیا هم این پذیرفته شده است.

برای من که سفر‌های خارجی به مأموریت می‌روم کاملاً محسوس است. نوع ادبیات، رفتار و رفتار با ما قبل از این اتفاقات؛ یعنی قبل از جنگ و بعد از جنگ کاملاً تغییر کرده است. دنیا پذیرفته شده با یک ملتی است که تصمیم گرفته شده در مقابل دشمنان تسلیم نباشد، این در ذهن گردشگر خارجی هم شکل می‌گیرد. اما این را هم باید کنم؛ حجم زیادی از گردشگران ما؛ آماری که الان می‌گویم؛ از صد نفر گردشگر حدود ۷۰ درصد عراقی هستند و دلیل آن؛ تعلق به مردم ایران، اهل بیت، جغرافیا، طبیعت و زیباشناختی ایران است و دیدید پرواز‌های عراق هم قطع شد، ولی مجدداً با فشار افکار عمومی پرواز از هدف نجف می‌شود که ما آمدیم یک استراتژی جدید را مطالعه کنیم که مکان را روی مرز‌های زمینی قرار دهیم. یعنی ما از خوزستان، ایلام، کرمانشاه و آذربایجان غربی این توان را می‌توانیم احیا کنیم که با خودرو خانواده‌ها بیایند، چون روادید هم هستیم، نمی‌توانیم کمک کنیم. با ارمنستان هم همین وضعیت را داریم، با آذربایجان هم رئیس جمهور ما با رئیس جمهوری آذربایجان صحبت می‌کند که مرز‌های زمینی ما فعال شود. یعنی ما بعد از تحریم هوایی، ساز و کار‌های جایگزین را برنامه‌ریزی می‌کنیم، اکنون برنامه‌ریزی‌های جدی خود را روی مرز‌های عراق بگذاریم، برای این که این منطقه از عراق را حفظ کند. این خیلی مهم است و روی آن توجه داریم.

سؤال: اشاره کردید همچنان سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاری در حوزه زیرساخت گردشگری است، طبیعی است که سرمایه‌گذاری شامه قوی درباره آینده سرمایه‌گذاری است که می‌دهد و یکی از مؤلفه‌های خیلی مهم را انجام می‌دهد. امنیت است و این سوال است که چرا کشوری که درگیر جنگ سرمایه‌گذاری می‌کند به آینده این سرمایه‌گذاری و امنیت پایدار است؟ یعنی از الان تشخیص می‌دهم که بعد از شرایط جنگ کشور چه سرمایه‌گذاری می‌کند؟

صالحی امیری: دقیقاً، یک مثال زنده بزنم؛ جمعه هفته مقبل، نه این جمعه؛ همایش بزرگی از حدود هزار نفر از انبوه سازان کشور بود، من در آن همایش حاضر شدم برای این که آن سرمایه‌گذاران برای حضور در توسعه زیرساخت‌های گردشگری ایران دعوت شوند، با مشوق‌هایی که دولت را جمع‌آوری می‌کنند، امروز خیلی سرمایه‌گذاران جذاب هستند که می‌خواهند انجام دهند. انفرادی گفت‌و‌گو، با شهرداران ساحلی و سرمایه‌گذاران استان مازندران گفت‌و‌گو کردم. هم چهارشنبه و هم پنجشنبه، چیز عجیبی بود؛ هیچ بر این در ذهنیت کسی احساس نمی‌کرد که در متن جنگ صحبت می‌کرد، شرایط عادی داشت.

سرمایه‌گذاران بین پنج تا همت سرمایه‌گذاری روی زمین ۵۰ دارند. یعنی پنج هزار میلیارد تا پنجاه‌هزار تومان. حجم سرمایه‌ای که در مجموعه کشور این سرمایه‌گذاران آورده بودند، روی زمین عجیب بود، حتی یک نفر گفتگوی دوجانبه‌ای نداشت که حالا ما در شرایط فعلی باید کار کنیم یا نکنیم. یعنی اراده‌ای بود. من از همین تریبون می‌خواهم از همه سرمایه‌گذاران سراسر کشور، از آن‌جا پرواز کردم تهران، رفتم اصفهان و در همین فضا. چهارشنبه ما چند مجموعه را افتتاح کردیم؛ ازجمله در اصفهان؛ یک هتل پنج ستاره که یکی از بهترین هتل‌های کشور است. سازنده آن؛ یک سرمایه‌گذار خیری است که بر اساس گزارش وزیر آموزش و پرورش که به احترام این خیر همراه ما به اصفهان آمده بود، می‌گفتند ایشان فقط این هتل را نساخت، یک هتل دیگر هم می‌خواهد، صد مدرسه هم ساخته و آموزش و پرورش داده است.

ما در این فضا صحبت می‌کنیم. فضایی که جامعه زنده است، حرکت اقتصادی وجود دارد، اما به این معناست که ما گرانی، تورم، مشکل و مشکل نداریم؟ نمی‌خواهم تصویر غیرواقعی به جامعه بدهم. مشکلات هم جدی داریم، کاملاً در فضای جنگ قابل درک و فهم است، اما جریان توسعه تعطیل نشد.

سؤال: اخیراً مطرح شده بود، گفته بودید که اولویت اول ما؛ ایران زیباست و باید از تصویرسازی درون‌مرزی یک روایت جهانی ایران برسیم، این روایت متفاوت از چیزی است که قبلاً بوده است و الان چه اقدامی برای آن انجام داد؟

صالحی امیری: همچنان باورم این است که ما تصویر واقعی ایران را به جهانیان معرفی کنیم. نه تنها به جهانیان، باورم این است که واقعی ایران را حتی به فرزندان ما در مدرسه و دانشگاه منتقل کردیم. اگر ما می‌توانیم این تصویر و روایت زیبا را من عکس می‌کردیم، امروز واقعاً وضعیت ما به شکل دیگری است. در همه خیابان‌ها، کوچه‌ها و شهرها، انبوه گردشگر را می‌دیدید، چرا این سخن را می‌گویم؟ ما تنها کشوری هستیم که میلیون اثر تاریخی شناخته شده است، واقعاً در دنیا بی‌نظیر است.

ما کشوری هستیم که ۴۳ اثر ثبت ملی داریم و هر کدام از این ۴۳ هزار، یک ارزش ملی است و یک نماد از تمدن ایرانی است. ما ۳۰ اثر را در یونسکو ثبت کردیم. آخرین آن الموت بود که اخیراً ثبت شد. ۵۸ اثر را ثبت موقت در یونسکو داریم، اگر یک سال یونسکو زمان را بردارد، ما ۵۸ اثر را ثبت کنیم، می‌شویم قدرت اول تمدنی جهان؛ بنابراین می‌توان در این تریبون ادعا کرد که ما بالقوه قدرت تمدنی جهان هستیم. در این وضعیت، ایران مقاومت می‌کند، چرا ایران و ایرانیان مقاومت می‌کنند. ایران با ایرانیان تعریف می‌شود، اینها غیرقابل انفکاک هستند، چرا؟ چون یک اصل، تاریخ، شناسنامه و تباری دارد که این ملت در تاریخ خود تسلیم‌ناپذیر است و اگر امروز می‌بینیم که دیگران وارد جنگ شدند و به ملت ایران تجاوز کردند، باور نداشتند که این ملت شکست‌پذیر است، اما فهمیدند که این ملت شکست‌پذیر نیست. رفرنس این حرف من؛ مقامات آمریکایی و کشور‌های اروپایی هستند و به توصیه توصیه می‌کنند با ایران نجنگید. با ایران از منظر فشار اقتصادی، تحریم و محاصره وارد شوید و من باور قلبی‌ام این است که دشمنان ملت از تهاجم مایوس حتماً از محاصره و تحریم مایوس خواهند شد. این باور من است، اما نکته مهم‌تری وجود دارد که ما هر نقطه از این جغرافیا را می‌خواهم الان تحلیل کنیم. خوب من ۹۵ سفر استانی داشتم.

سوال: شما هر هفته سفر استانی را می‌روید؟

صالحی امیری: بله تا حالا ترک نکردیم همین ما همین پنجشنبه و جمعه بوشهر بودیم از هم اینجا به مردم عزیز استان بوشهر سلام و ادب دارم چه انسان‌های نجیب خونگرم و اصلاً جامعه بوشهر زنده است این همه تهاجم این همه مقاومت است. در این جامعه، جامعه زنده‌ای است که فشار نظامی می‌کند، می‌کند دولت فکر می‌کند، می‌کند ما را از سخنان آمریکایی می‌کند و نباید تقلیل کرد و ادبیاتی را به کار ببریم که واقعاً نیست، آمریکا قدرت اول جهان هست، قدرت اقتصادی جهان است، قدرت اول آمریکا، قدرت اول آمریکا، قدرت اول آمریکا، قدرت اول آمریکا است، قدرت اول ایالات متحده است. آمریکا دارد، اما در مقابل ملت ایران در تنگه هرمز در باتلاقی گیر کرد این تصویر کوچک و بزرگ غلط است کجایش این بزرگنمایی اش به چشم می‌آید همه فکر می‌کردند که این حاکمان کاخ سفید گفتند ما ظرف یک هشت هفته تمام می‌کنیم الان دیگر رفتیم ماه هفتم و از نهم. اسفند خب در چنین فضایی چه باید کرد.

ما ایران را قوی‌تر در ذهن بچه‌های ما تصویرسازی می‌کنیم و در بیرون از ایران در بیرون ناشناخته است همین امروز من قبل از ظهر با بیش از یکصد تن از تولیدکنندگان محتوای دیجیتالی را از همه اینها خواستم که محتوای تولیدکننده را به زبان‌های مختلف تولید می‌کنم، چرا باید این کارو انجام دهیم، چون من می‌خواهم این کار را انجام دهیم، چرا که اگر جهانی باشد با یک دستگاه تصویری ایرانی آشنا می‌شود. دستگاه رسانه ملی وظیفه اطلاع رسانی و اقناع‌سازی دارد. ما وظیفه صیانت از ایران را در کشور داریم چگونه باید تصویرسازی کنید.

اولین نکته آن اقناع سازی است، یعنی دیگران را باور کنند که ایران بزرگ است و ریشه‌های داخلی تمدنی دارد، دوم چی کار می‌کند جماع سازی می‌کند آن‌ها را در کنار خودمان قرار می‌دهند که بعد از همراه سازی آن‌ها را به تصویر زیبای ایران دعوت می‌کنیم. شبکه‌های بزرگ رسانه‌های تصویر ایران را غیرواقعی معرفی کردند، ۹۴ درصد در بازگشت از ایران تصویر بسیار زیبایی از ایران دارند. این تحلیل آماری نشان می‌دهد که ما در معرفی ایران دچار ضعف هستیم.

سوال: اگر شما فرموده‌اید که باید از استفاده و بهره مندی از هوشمندی استفاده کنید، نکته شما همین است؟

صالحی امیری: شعار امسال سازمان جهانی گردشگری که نوآوری هست و دیجتیال سازی و اصلاح ساختار هوشمند است. الانی که امروز یک پژوهشگر در جلسه اعلام کرد ۵۶ درصد اطلاعات برای دسترسی به اماکن گردشگری جهان از سیستم‌های هوشمند است که در گوشی‌های تولید می‌کنند یعنی نیمی از اطلاعات جهانی برای ورود به یک کشور از طریق شبکه‌ها و هوشمند است. ما باید با سرعت به این سمت برویم. دستگاه‌های خود را در شبکه‌های هوشمند جهانی به اشتراک بگذارید که دیگرانی که وارد این شبکه می‌شوند، ایران را بهتر بشناسند.

سوال: شما اشاره کردید در حوزه میراث فرهنگی در سطح جهانی که اتفاق می‌افتد که آخرین آن هم بود، الان نوبت ثبت جهانی دیگری است که داریم، کدام‌ها هستند؟

صالحی امیری: ما الان سه اثر را گذاشتیم برای ۲۰، ۲۷ که می‌شود، نوبت ما می‌شود. اولی آن سیراف است بندر سیراف، سیراف را ما همین جمعه رفتیم با استان، استان و سایر استان‌ها دیدیم یک خلاقیتی یک بنایی یک اثر این سیراف در دل خودش است که بسیار تعجب برانگیز است هم در دوره ساسانی هم این مجموعه بنادری است که ما از سیراف داریم، چون هشدار هفتصد نفر از هفتصد کیلومتر ساحل دارد و این بنادر در دوره‌های تاریخی و از آثار تاریخی است. کاوشگران ما آنها را شناسایی کردند چرا ما این مردم را انتخاب کردند، چون ما خواستیم یک پاسخی بدهیم به خاطر مقاومت آنها.

دوم، طوس با آن عظمت تاریخی است که با فردوسی بزرگ است که با امام غزالی دارد که طوس با تاریخی که در دل خودش آن یک مجموعه بسیار ارزشمند جهانی دارد برای ثبت و سومی آن هم مساجد جامع جهانند. ما الان حدود چهل مسجد جامع را کندید کرده‌ایم که اینها هم زمان ثبت بشود چرا؟ دنیا تک بنا را برای ثبت می‌کند ما به دلیل کثرت این مجموعه‌ها را ثبت می‌کنیم کاروان‌سرا‌ها را یکجا با هم ثبت می‌کنند، مساجد جامع را یک جا ثبت می‌کند که سرعت را افزایش می‌دهد و نکته جالبی است که من در اجلاس اخیراً در هفت ششم کره کشوری که کشوری را می‌پذیریم و ثبت می‌کنیم؛ که کشور همسایه بودند. مورد من دیدم بیش از دو ساعت یک ساعت چهل و پنج دقیقه بحث و جدل شد به ایران رسید و مدیر همایش مدیر این سالن اعلام کرد که ثبت الموت و هرکسی که کامنت دارد یا بحثی دارد یک نفر دست بلند کرده و او سه بار چکش را اعلام کرده است ثبت الموت این نکته مهم است که ما الان تا پنجاه و سال دیگر را ثبت کنیم.

سوال: بارگاه شمس تبریزی در خوی هم شما در دست افتتاح و گشایش دارید؟

صالحی امیری: بینندگان عزیز من مخاطب هستند ما به این جمع بندی رسیدیم این سفر‌های انفرادی که می‌آیند با تور‌های مختلف یک راه گردشگری را مسیر گردشگری می‌سازد این طرح است که ایران آغاز هر داستان ایران در آغاز هر راه یکی از راه‌ها گرشگری عارفانی شیخ ابوالحسن خرقانی را داریم بایزید بسطامی در سمنان می‌رویم. به مولانا به بارگاه شمس در خوی از اونجا به قونیه مولانا این را به عنوان نوار گردشگری تعریف کردیم. همین چهارشنبه عصر مراسم افتتاحیه دویست و پنجاه میلیارد تومان هزینه می‌شود که شاید بالاتر از قونیه ساخته شده به همت معماران بنام ایرانی این کار انجام شود و چهار صد نفر از نخبگان، و فرهیختگان، ادبا و شعرا در این مراسم حاضر خواهند شد.

سی تن از سفرا می‌آیند و ترکیه هم‌جمعیتی را می‌خواهد به عنوان مهمان ویژه چرا این مجمع برای ما بسیار مهم است، باور داریم که گردشگری عرفانی در منطقه قطعاً ما بی نظیریم، چون یک نوار گردشگری عرفانی داریم که آن را باید احیا کنیم که آن شیخ ابوالحسن خراقانی سرمایه‌گذاری را انجام دهد. این مسیر را در سه‌رورد داریم و سه‌روردی شیخ بزرگ اشراق تا می‌رسیم به خوی و شمس اینجا باید تشکری کنم همه ظرفیت همکاران من در میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی یا استان‌هایی که با تیم مدیریتی استان بودند. را داشته باشید از اقصی نقاط دنیای اسلام که علاقه مندند به گردشگری عرفانی.

سوال: حالا اگر موافقید به صنایع دستی بپردازیم؟

صالحی امیری: ما در ایران ششصد و هفتاد هزار نفر هنرمند صنایع دستی الان فعالند که هشتاد درصدشان را خانم‌ها تشکیل می‌دهند این منهای یک ظرفیت بزرگ یک میلیونی خانم‌های خانه دار هستند که در کنار خانواده خانواده و فرزندان در داخل خانه تولید می‌کنند این منهای آنها را خوب می‌سازند این ششصد و هفتاد هزار نفر به سه نفر نیاز دارند، موادی که تولید می‌کنند.

این منهای داخل خانه یک میلیونی خانم‌دار هستند که در کنار خانواده و فرزندان در خانه تولید می‌کنند. این ۶۷۰ هزار نفر به سه مسئله نیاز دارند. ۱- مواد اولیه که تولید کننده، ۲- مارک داخلی ۳- مارک خارجی. کاری که الان شروع می‌کنم این است که برای مواد اولیه، با همت دولت پارسال شش همت و امسال در ۱۲ همت قرض الحسنه دید داد. در همین شرایط جنگ دولت تصویب کرد ۱۲ و سه دهم همت. یعنی ۱۲ هزار و سیصد میلیارد تومان. به هر نفر ۴۰۰ میلیون تومان قرض الحسنه داده می‌شود که مواد اولیه و تجهیزات کارگاه تهیه کنند، بعد چه کار کنیم؟

ما برای خرید‌های داخلی به یک جمع بندی رسیدیم که راه آن است که دست دلال‌ها را کوتاه کنیم، زیرا تعداد زیادی از این سود در دستان واسطه‌ها قرار می‌گیرند، بازارچه‌های صنایع دستی را در کشور فعال می‌کنند، شعار ما این است که هر شهرستان. یک بازارچه صنایع دستی. الان در بسیاری از شهرستان‌ها یا افتتاح شده یا در حال ساخت است. تولیدکننده مستقیم در غرفه‌های این بازارچه، کالای خود را می‌کند و به فروش می‌رساند. در مرحله بعدی که بتوانیم این را صادر کنیم، اگر بتوانیم به بازار‌های جهانی راه پیدا کنیم، نه به صورت چمدانی که الان داریم. به صورت سازمان‌یافته می‌توانیم این نوید را بدهیم که همه هنرمندان صنایع دستی از امنیت شغلی و اقتصادی ما داشته باشند.

شاید تعجب کنید، همین امروز من زاهدان را دنبال می‌کردم؛ در حاشیه این شهر یک شیرزنی ۶۰۰ نفر در کارگاه صنایع دستی خود را در نظر گرفته‌اید، فکر می‌کنید چه تولید می‌کنید؟ اینها با سوزن کراوات‌هایی که مستقیماً به اروپا تولید می‌کنند. ایتالیا و فرانسه می‌فرستند و مدیر فروش آن به من می‌گفت قیمت اینها هر کدام سه هزار یورو است. یعنی ذ تغییر در صنایع دستی، یکی از ویژگی‌های ماست. صنایع دستی نباید در گذشته حبس باشد، باید خلاقیت و نوآوری داشته باشد برای نسل و ذائقه امروز، مخصوصاً جوان‌ها سازگار باشند که این در حال شکل گیری است.

کشف هم ما از طریق شبکه‌های بزرگ توزیع جهان در حال پیگیری است، همین سکو‌های اینترنتی این کار را می‌کنند. با بیرون می‌کنند، غیردولتی هم هست؛ بخش خصوصی است، ما کالا را از مجموعه هنرمندان جمع آوری می‌کنیم، در نقاطی که در خارج از کشور تعیین می‌کنند، می‌کنند و جریانی را به بین‌المللی می‌کنند. این کار می‌قای‌های صنایع دستی ایران را تضمین کند و آینده آن را ارتقاء دهد و مصمم است که از مسیر داخلی و خارجی را می‌توان از مسیر صنایع دستی ایران برد، از همین جا هم باید نباشید بگویم و تشکر کنم از همه هنرمندان صنایع دستی، می‌دانید، ولی ولی می‌کنم که دولت در کنار شماست.

سوال: بحث ویژند یا برندسازی صنایع دستی که در دنیا معروف شود، این موضوع شما هم هست؟

صالحی امیری: دنیای صنایع دستی ایران را می‌شناسد. نمونه زنده آن، فرش است. ما به دلیل مشکل چالش بازار شدیم، نه به دلیل تولید زیبا یا جذاب نیست.

سوال: البته رقبای خیلی جدی هم که در دنیا پیدا شد؟

صالحی امیری: در گذشته از دو میلیون بافنده فرش داشتیم، اما هم تحریم‌ها علیه فرشته‌ها در آن مقطع، با این تحریم‌ها یک دفعه ۵۰ درصد کاهش پیدا کرد، بعد از هم چینی‌ها و هم هندی‌ها جزو رقبای جدی هستند که آنها هم روی فرش ایرانی تولید می‌کنند و بخشی از بازار جهانی را تولید می‌کنند. یک نکته کلیدی این است که فرش ایرانی زنده است، هر روز خلاقیت دارد، همین الان در بسیاری از استان‌های ما از قم تا تبریز بافندگان در حال بافت هستند، همیشه فرشتگان خاص خود را دارند، به علاوه در دنیا ۴۰۰ نوع صنایع دستی دارند، ۳۰۰ نوع صنعت در ایران تولید می‌شوند.

این یعنی این که ایران پتانسیل و بزرگی برای تولید باشد که باید روی آن فکر کنیم. الان صنایع دستی دیگر مثل قدیم نیست که این کالا تولید می‌شود، ارزش آن یک تا دو میلیون تومان است، ارزش صنایع دستی الان در بازار؛ صد تا سیصد میلیون به‌طور طبیعی در بازار می‌شود. یعنی هزار تا سه هزار دلار یک اثر می‌شود، شرایط تغییر کرده است، صنایع دستی دیگر آن چیز سنتی است که در گوشه خانه کسی می‌بافت و باید به بازار می‌آورد، صنایع دستی امروز به یک صنعت و معیشت در خانواده تبدیل می‌شود.

سوال: حوزه صنایع دستی ایران برای سرمایه گذاری جذاب است؟

صالحی امیری: برای کسانی که با مبانی آشنا می‌شوند. بله.

سوال: در حوزه صنایع دستی نکته دیگری هست که بفرمایید؟

صالحی امیری: صنایع دستی در دل گردشگری تعریف می‌شود. چرا؟ گردشگر که می‌آید، حتماً سوغات با خود می‌برد، خود ایرانی‌ها هم وقتی خارج از می‌روند، با یک سوغاتی از آن کشور می‌آورند، اما اگر صنعت تضعیف شود، صنایع دستی هم تضعیف می‌شود و بالعکس وقتی گردشگری تقویت می‌شود، صنایع دستی تقویت می‌شود؛ بنابراین ما باید تلاش کنیم در ایران فعال باشیم. گردشگری یک مزیتی دارد که کمتر به آن پرداخت شده است. هر ارزی، یک کالا از ایران خارج می‌شود، ولی گردشگر هیچ چیزی نمی‌شود، می‌آید و در این مکان خارج می‌کند، هر گردشگر بر اساس آمار جهانی گردشگری، در منطقه ما هزار و ۲۷ دلار خرج می‌شود و گردشگران منطقه خلیج فارس ما هستند. خیلی از آن بالاتر است، گردشگران سلامت هم مقدار سه‌هزار دلار؛ یعنی می‌توان اقتصاد کشور را متحول کند.

ما این قدر که روی موضوع گردشگری اسرار می‌کنیم، برای یک، چرا باید کاری داشته باشد؟ ما الان ۴۰۰ تا ۴۱۰ هزار نفر ثابت در مراکز اقامتی خود داریم، اما یک و شش دهم کار غیرمستقیم داریم؛ یعنی چهار برابر. دلیل آن روشن است؛ وقتی گردشگر حرکت می‌کند، ایران، ترانسفورت یا حمل و نقل زمینی و حرکت قطاری می‌کند، رستوران، هتل، سوغات و مجموعه‌هایی که در بستر گردشگری صد شغل را فعال می‌کند. به همین دلیل توسعه موتور توسعه است.

سوال: گردشگر داخلی چطور؟ گردش خارجی ایران جدا از ظرفیت‌هایی که برای آن وجود دارد، از گردشگری جدا می‌شود، از نظر اقتصادی هم خیلی جذاب است. یعنی هزینه‌های آنها بسیار در ایران پایین خواهد بود، اما بالعکس برای گردشگر داخلی با توسعه زیرساخت‌ها، ادامه گردشگری داخلی، شرایط اقتصادی کشور هم به آن اضافه می‌شود، برای گردشگری داخلی گران تمام می‌شود. یعنی خانواده‌های ایرانی. شما پیش از این طرح‌هایی به ویژه از جنگ ۱۲ روزه دنبال می‌کنید که به هر دلیل عمده آن مضایق مالی است، در نتیجه نرسیده‌اید طرح‌هایی را برای اینکه مردم یک سفر ارزان یا با کیفیت مناسب داشته باشند، آیا برای توسعه گردشگری داخلی هم در برنامه شما هستید؟

صالحی امیری: یک اتفاقی در شهریور امسال که گزارش آن پیش من است. برای ما هم جذاب بود، الان آمار‌هایی که اینجاست و می‌توانند مردم را ببینند. ما در شهریور امسال ثبت اقامتگاه هتل و اقامتگاه ما بین ۹۸ درصد در گیلان داشتیم، ۹۵ درصد در مازندران، ۹۳ درصد اردبیل و ۹۰ درصد آذربایجان شرقی، ۸۰ درصد؛ قم و خراسان رضوی، ۸۵ درصد فارس و ۹۰ درصد قزوین؛ لاینین آن که در خراسان جنوبی داشتیم. ۲۶ درصد بود. این مرکز سطح شهر‌های مراکز گردشگری ما به مرز ۸۰ درصد در شهریور رسید. چون شهریور پیک سفر داخلی ما است.

پیام آن است که علیرغم جنگ و مشکلات اقتصادی، مردم از سبد خود، سفر را خارج نمی‌کنند. اما این به معنای این نیست که همه به هتل یا اقامتگاه می‌روند، سفر می‌کنند، اما سبک سفر متفاوت است. پیشینه‌ها به خانه اقوام می‌روند، برخی‌ها در مراکز عمومی مانند مدارس ساکن می‌شوند. این متفاوت است و آمار آن پیش از ماست، اما شهریور یک تحول جدی در کسب و کار و کار گردشگری است که این امیدوارکننده برای ما بود، چون ما به شدت نگران شکل گیری افول گردشگر داخلی هستیم. شهریور یک تکانه جدی را ما در رونق گردشگری داخلی داشتیم که برای ما امیدوارکننده بود.

سؤال: یکی از حوزه‌های گردشگری داخلی که به نظر می‌رسد به ویژه در سال‌های اخیر بسیار مورد اقبال واقع شده است، گردشگری کمپری است. یعنی از ماشین‌های کمپر که معمولاً هم خودساخته است؛ یعنی طراحی کارخانه‌های مثل آن‌چه در خارج از اتفاق می‌افتد، در داخل نیست، با سلیقه خود، برای همین هم خیلی استاندارد‌های یکسانی نیست و خیلی برای این کار می‌خواهد که بخواهم این خودرو‌ها را با قیمت مناسب‌تر در اختیار خانواده‌ها قرار بدهم، چون کمتری دارد، تنوع خیلی زیاد دارد و خیلی هم جذاب است و لذت بخش است، به این می‌رسی؟

صالحی امیری: نمایشگاه طبیعتگردی و کمپر‌ها در شهر آفتاب برگزار می‌شود، پارسال هم برگزار شد، شرکت کردم. یک جریان با انگیزه‌های در جامعه خصوصیاً نسل جوان شکل گرفته است که این سفر‌ها را با کمپر و ماجراجویانه دنبال می‌کنند. خانوادگی و به صورت انفرادی و مختلف، در دنیا بحث کپسول هم خیلی جدی شد؛ یعنی پیش‌ساخته‌هایی که در ایران هم اکنون داریم؛ چند شرکتی که تولید می‌کنند، بخشی هم از چین است. اینها به اندازه‌های مختلف از ۴۰، ۶۰ تا ۸۰ متر؛ همه مجتمع‌های یک واحد مسکونی چند ستاره را دارند و فقط باید به آنها برق و آب انتقال دهند. در شمال و جا‌های مختلف کشور الان وجود دارد. کمپر‌های تحرکی که با اتصال به خودرو حرکت می‌کنند، اما دو نکته را باید حل کنیم. یکی از بحث‌هایی است که در خصوص ثبت و پلاک اینها و چالش‌ها و مشکلات آنها باید حل شود. یک نکته دیگر هم مراکز اینهاست که زیرساختی می‌کند آب و برق و اینترنت را می‌رسانند و اینها آنجا می‌شوند. این را باید بتدریج انجام بدهیم، ولی ذائقه جامعه با سرعت به این سمت می‌رود. ما هم از نزدیک هستیم.

سوال: یعنی نمایشگاه هم اگر کسی سر بزند، از حجم استقبال متوجه می‌شود؟

صالحی امیری: به‌خصوص نسل جدید، ظاهر آن در این حوزه بسیار فعال شد.

سوال: بسیار خوب در حوزه روستایی گردشگری چه‌هایی داشتیم؟

صالحی امیری: ببینید یکی از کار‌های جدی که ما دنبال می‌کنیم روستاهاست که الان این آمارش پیش من هستم را برای شما ثبت کنید چرا ما اسرار داریم روستا‌ها را ثبت می‌کنیم برای درجه اهمیت ارزش روستا‌ها ما باور داریم که درصد‌های روستایی باید برای زندگی در روستا‌ها احساس می‌کنم اولین روستا‌ها هفت نفر هستند که هفت نفر از آنها در سال سی و پنج هستند. شهری در سال نود و پنج این آمار کاملاً تغییر کرد بیست و درصد روستاها، هفتاد دو درصد شهری دلیل آن، این است که هشت ما نیرو‌های زیستی پایدار را در روستا ایجاد نکردیم جذابیت در شهر است و جذاب در روستا ایجاد نکردیم.

یکی از کار‌هایی که دنبال می‌کنند، این است که ما بوم گردی را به روستای ببریم که با شما صحبت می‌کنم، می‌کنم از هزاران روستایی که می‌خواهم در بیش از هزاران روستایی که در آن روستا یک بوم گردی داشته باشیم، خانه‌ای که یک عزیز در آن روستا را تجهیز می‌کند، آماده می‌کند بعد از آن بچه‌ها را با آنها می‌کند. آداب و رسوم به‌خصوص گردشگران خارجی به علاقه‌مندی‌ها در این فضا، ما الان برای توسعه بوم‌گردی سیاست‌های جدی حمایتی داریم همات قرض‌الحسنه و هم حمایت‌ها را داریم.

سوال: مجوز آن را هم راحت می‌دهید؟

صالحی امیری: به‌راحتی، چون سیستمی اصلاً نیازی به مراجعه هم ندارد، اما ثبت روستا‌ها این تصویر را ایجاد می‌کند که روستای محل زندگی مطمئن است برای همه محیط زیست محیط زیستی روستای طبیعت روستای مردم باصفایی روستا، خوراک روستا، روستای باصفایی، این روستا را می‌پوشاند ما هر ساله قبل از هر سالی که می‌توانیم از آن استفاده کنیم. سهیلی و هم کندلوس مازندران جا‌های مختلف این روستا‌ها برای هر روستای هم یک جشن ملی برگزار می‌شوند. سیاست ما این است که پایداری و زیست و محیط را در روستا تقویت کنیم و این ممکن است. باید دستگاه‌های دیگر هم به کمک بیایند.

سوال: در حوزه گردشگری، خدمات مسافرتی دفاتر و بحث حوزه نیروی انسانی و راهنمای گردشگری، چگونه است؟

صالحی امیری: سوال مهمی است. ما را در داخل کشور بیش از شش هزار شرکت فعال دارند و در این مجموعه که آژانس‌هایی هستند که فعال هستند که نقش حلقه واسط بین گردشگر و در حقیقت را دارند و بعد از آن توسط راهنمایان در مراکزی که باید بازدیدکنندگان را خریداری کنند یک زنجیره برای انجام این کار نقطه آغازینش آژانس‌های ما هستند این هتل‌ها نقش کلیدی را دارند با راهنمای شرکت‌هایی که با شرکت‌های هدف را می‌کنند آنها را می‌گیرند. می‌کنند برای بازدید از اماکن، باید بازدید کنند برای خرید کار‌های دیگر در نهایتاً به فرودگاه برمی‌گردند، یعنی یک اتفاق مکانیکی دیگر شکل می‌گیرد که انشاءالله آینده یک تحول رخ می‌دهد و این که دولت تصمیم می‌گیرد یکی از هتل‌هاست که هتل‌ها، اقلام مورد نیازشان را وارد می‌کنند. در حقیقت تضمین کننده، راهنما از قبل شناسایی شده امنیت گردشگر با این کار یعنی خودرو‌های گردشگری و پلاک گردشگری تضمین شده ما با کمک فراجا که با تشکر می‌کنم پلاک گردشگری رونمایی شد ولی یک سازماندهی و یک نظم طبیعی را در صحنه‌ای از اهمیتی که می‌بینید این خیلی‌ها است. ما باید به آن توجه کنیم.

سوال: اگر موافقید، دوباره برویم در حوزه میراث فرهنگی و یکی از مرمت‌های تاریخی است که در این جنگ آثار آسیب دیده، الان به کجا رسیده‌اند و پیگیری‌هایی در زمینه این بازسازی‌ها از سازمان‌های بین‌المللی انجام شده‌اند، آیا نتیجه آن بوده است یا خیر؟

صالحی امیری: ما در مجموع من در جهت اطلاع مردم عزیز عرض می‌کنم که عملکرد حاکمان بی‌خرد کاخ سفید و حاکمان کودک‌کش تل‌آویو صد و چهل و نه اثر ما در بیست و یک استان دیدند که تهران بعد از اصفهان بود و بقیه جا‌های کشور. انجام میدادیم را انجام دادیم، اما این تهاجم لطمه زد به ما در صد و چهل و چهل و چهل و چهل و چهل و چهل و چهل که آن را به همه سازمان‌های جهانی اعلام کردند که کاری کردند که آنها انجام دادند یکی از چند سازمان غیرقانونی چند، سازمان هم اظهار همدردی و تاسف این انتظار که سازمان جهانی کاری برای ملت خواهد کرد این خطاست که یونایتد را از بین ببرد. اگر ممکن است حمایت جدی وجود ندارد که در نهایت ما می‌توانیم کمک خارجی بگیریم شاید به صد هزار دلار هم نرسد که واقعاً ارزشی ندارد. دستگاه‌ها از جمله‌هایی که از ما گزارش می‌دهند، ما چند جلسه قبل از فروردین تا الان داشتیم در نهایت در جلسه جمع‌بندی‌شده‌ایم و دولت متعهد شد که یک ارقامی را برای مرمت‌های جدی بنا‌هایی که آسیب‌دیدند، شروع کردند، زیرا در فصل سرمای می‌رسیم که دچار مشکل می‌شوند کمک به بنا‌های ما مرمت اجتماعی می‌شوند. هر بنایی که شما انتخاب می‌کنید مرمت کاران درجه یک کشور را بکار بگیریم آن را مرمت کنیم در محوطه ساختمانی ما تابلویی را می‌بینیم که از طرف چه کسی یا چه دستگاهی مسئولیت اجتماعی پذیرفته و کمک کرده این بنا را ما مرمت کنیم. این خیلی می‌تواند به ما و دولت کمک کند اگر سرمایه گذاران ما و صاحبان صنایع ما خیرین ما بازاریان که صدای من را می‌شوند کمک کنند هر بنایی که خودشان انتخاب می‌کنند ما الان پلن کارمان آماده است اینها را همه را تبدیل کردیم به جزوه‌های مشخص ۱۴۹ اثر می‌توانند انتخاب کنند برآورد میزان خسارت هم انجام دادیم. دقیق سراسر کشور هر کدام را انتخاب کنیم با انتخاب مرمت کار‌ها یک درجه از این کار را انجام دهیم که تا امروز مرمت اضطراری را انجام دهیم. مرمت اضطراری یعنی به نحوی این ساختمان را از دسترسی به حقیقت طوفان و باد و حفظ کنیم که خراب شود، اما مرمت یک کار تخصصی پیچیده است.

سوال: جمع‌بندی می‌فرمایید؟

صالحی امیری: من صادقانه عرض کنم، مردم عزیز ما که سرمایه‌های ما هستند، فقط بدانند که دولت شما و شخص رئیس محترم، آقای دکتر پزشکیان، معاون اول و همه وزیران و معاونان با همه توان، همه توان را به کار گیرند، سختی کمتری تحمل کنند و مطمئن باشند که دولت در تلاش برای کاهش فشار بر معیشت مردم است و حتی یک دقیقه هم کوتاه می‌کند.