کمبود ید می‌تواند ۱۳.۵ امتیاز از هوش کودکان بکاهد

رواج نمک‌های صورتی، آبی، بنفش و دریایی با تبلیغاتی مانند «طبیعی» و «سالم‌تر» نگرانی کارشناسان بهداشت را درباره دریافت ناکافی ید افزایش داده است. مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی می‌گوید این محصولات، اگر تصفیه‌نشده و فاقد ید کافی باشند، جایگزین مناسبی برای نمک یددار استاندارد نیستند.

فتح‌اله پورعلی با اشاره به نقش ید در تولید هورمون‌های تیروئید گفت کمبود این عنصر، به‌ویژه در دوران بارداری و کودکی، می‌تواند رشد مغزی را مختل کند. به گفته او، برآورد‌ها نشان می‌دهد کمبود ید ممکن است ۱۳.۵ امتیاز از ضریب هوشی کودکان بکاهد.

گواتر، کم‌کاری تیروئید و اختلال در رشد جسمی و ذهنی از پیامد‌های کمبود ید هستند. این کمبود در دوران جنینی نیز می‌تواند خطر سقط، ناهنجاری‌های مادرزادی و افزایش مرگ‌ومیر نوزادان را به همراه داشته باشد.

پورعلی گفت برنامه غنی‌سازی نمک با ید که از سال ۱۳۷۰ در ایران اجرا شده، نقش مهمی در مقابله با کمبود این عنصر داشته است. با این حال، او تأکید کرد نمک‌های رنگی و نمک دریا، در صورتی که تصفیه‌نشده یا فاقد ید کافی باشند، نمی‌توانند جای نمک یددار استاندارد را بگیرند.

به گفته این مسئول، نمک‌های غیراستاندارد از دو جهت می‌توانند سلامت را تهدید کنند: ید کافی ندارند و ممکن است حاوی ناخالصی‌های مضر باشند. او توصیه کرد مردم نمک را به مقدار کم مصرف کنند و نوع تصفیه‌شده و یددار را انتخاب کنند؛ زیرا مصرف زیاد نمک، حتی اگر استاندارد و یددار باشد، برای سلامت زیان‌آور است.

معاون فنی مرکز بهداشت آذربایجان شرقی نیز دسترسی به نمک‌های محلی و تبلیغ نمک‌های رنگی و دریایی را از عوامل تهدیدکننده دریافت ید در استان دانست. به گفته علیرضا حسن‌زاده، کوهستانی بودن منطقه و پایین بودن میزان ید خاک نیز در این وضعیت نقش دارد.

بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده از سوی مسئولان بهداشتی، وضعیت دریافت ید در کودکان آذربایجان شرقی در محدوده نارنجی قرار دارد؛ در حالی که وضعیت آذربایجان غربی قرمز اعلام شده است. آنان هشدار داده‌اند بی‌توجهی به پیشگیری و اصلاح الگوی مصرف نمک می‌تواند شرایط استان را وخیم‌تر کند و کودکان بیشترین آسیب را ببینند.

کارشناسان تأکید می‌کنند استفاده از نمک یددار به معنای افزایش مصرف نمک نیست؛ بلکه باید نمک در حد مجاز و از نوع تصفیه‌شده و یددار باشد.