وقتی خرید عینک هم به حساب‌وکتاب اقساطی گره می‌خورد!

بازار عینک نیز از موج گرانی‌ها و کاهش قدرت خرید خانوارها در امان نمانده است؛ به‌طوری‌که افزایش قیمت فریم و عدسی، محدودیت واردات و نگرانی از تامین کالا، شرایط فعالیت فروشندگان را دشوارتر کرده؛  در این میان، کاهش محسوس فروش و تغییر الگوی خرید مشتریان، از جمله گرایش به محصولات ارزان‌تر و پرداخت اقساطی، تصویری متفاوت از بازاری ارائه می‌دهد که حالا خرید یک عینک نیز برای بسیاری از خانوارها به تصمیمی حساب‌شده تبدیل شده است.

یکی از فروشندگان عینک(در مرکز شهر تهران) در گفت‌وگو با ایسنا، با توصیف وضعیت این روزهای بازار می‌گوید: مشتریان پیش از انتخاب محصول، ابتدا قیمت را جویا می‌شوند و سپس درباره امکان خرید اقساطی سؤال می‌کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد قیمت به مهم‌ترین عامل در تصمیم‌گیری خریداران تبدیل شده است. از زمستان سال گذشته تاکنون قیمت فریم عینک حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته و رشد قیمت عدسی‌ها نیز بیشتر بوده که حتی می‌توان گفت ۷۰ تا ۸۰ درصد با افزایش قیمت مواجه شده است.

با این حال، افزایش قیمت تنها مشکل فعالان این بازار نیست و محدودیت واردات نیز تامین و جایگزینی کالا را با دشواری مواجه کرده است. این فروشنده می‌گوید: محصولاتی که پیش‌تر وارد کشور شده‌اند همچنان در مغازه‌ها عرضه می‌شوند، اما واردات جدید با ریسک‌هایی همراه است که بسیاری از فعالان بازار تمایلی به پذیرش آن ندارند. موجودی فعلی برخی کالاها ممکن است تا یک سال یا حتی یک سال و نیم آینده پاسخگوی نیاز بازار باشد، اما در صورت تداوم مشکلات تامین، افزایش بیشتر قیمت‌ها و کمیاب شدن برخی محصولات دور از انتظار نخواهد بود.

فروش عینک هم قسطی شد؛ روزهایی که فروش ۱۰ عینک به یک یا دو عدد رسیده است

افت محسوس فروش در بازار عینک

تاثیر افزایش قیمت‌ها و شرایط نامساعد اقتصادی را بیش از هر چیز می‌توان در کاهش تعداد فروش روزانه مغازه‌ها مشاهده کرد. این فروشنده با اشاره به افت قابل‌توجه میزان فروش می‌گوید: در گذشته فروش روزانه هشت تا ۱۰ عینک در برخی روزها رقم معمولی بود و حتی گاهی تعداد فروش به ۱۲ عدد هم می‌رسید، اما اکنون این میزان به یک تا دو عینک در روز کاهش یافته، فروش سه عینک در یک روز نیز حالا روز موفقی برای یک مغازه محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، فروشندگان برای حفظ مشتریان و جلوگیری از افت بیشتر فروش، به روش‌های جدیدی روی آورده‌اند. یکی از این راهکارها، فراهم کردن امکان خرید اقساطی از طریق پلتفرم‌های آنلاین است؛ روشی که به گفته این فروشنده با هدف تسهیل خرید و بازگرداندن بخشی از تقاضای از دست‌رفته به بازار دنبال می‌شود.

از سوی دیگر، هزینه‌های فعالیت فروشندگان نیز افزایش یافته، رشد اجاره‌بهای مغازه، هزینه‌های جاری و قیمت خرید کالا، فشار مضاعفی بر فعالان این صنف وارد کرده؛ در حالی که افزایش هزینه‌ها با رشد فروش همراه نبوده است. این فروشنده می‌گوید: مشتریان بیش از گذشته به قیمت محصولات توجه می‌کنند و بسیاری از آن‌ها از خرید کالاهای گران‌قیمت صرف‌نظر می‌کنند.

تولید داخلی عدسی همچنان وابسته به واردات است

در کنار محدودیت واردات محصولات نهایی، تولید داخلی عدسی نیز از نوسانات ارزی و دشواری تامین مواد اولیه و تجهیزات تاثیر می‌پذیرد. به گفته این فروشنده، تولید عدسی در داخل کشور به معنای استقلال کامل از واردات نیست؛ چراکه دستگاه‌ها و مواد اولیه مورد استفاده در این صنعت از خارج تامین می‌شوند و تنها بخش تولید محصول نهایی در داخل کشور انجام می‌شود.

وی برای تشریح تفاوت قیمت محصولات داخلی و خارجی به یکی از برندهای معتبر خارجی اشاره می‌کند و می‌گوید: تهیه عدسی این برند هزینه ارزی بالایی دارد و در برخی موارد مشتریان برای تامین آن ناچارند از مسیر واردات مسافری اقدام کنند؛ فرایندی که ممکن است شش تا هفت ماه زمان ببرد. در مقابل، برخی شرکت‌های داخلی با استفاده از دستگاه‌ها و مواد اولیه وارداتی، عدسی را در داخل کشور تولید و با برندهای تجاری خود عرضه می‌کنند. این فروشنده کیفیت محصولات تولید داخل را حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد محصولات شرکت‌های معتبر خارجی ارزیابی می‌کند.

فروش عینک هم قسطی شد؛ روزهایی که فروش ۱۰ عینک به یک یا دو عدد رسیده است

کوچ مشتریان از برندهای اروپایی به محصولات ارزان‌تر

افزایش قیمت‌ها همچنین ترکیب انتخاب مشتریان را تغییر داده است. به گفته این فروشنده، در گذشته مشتریان برای خرید یک محصول چینی حدود دو میلیون تومان هزینه می‌کردند و برای محصولات گران‌تر و باکیفیت‌تر نیز حاضر بودند بین شش تا ۱۰ میلیون تومان بپردازند؛ اما اکنون قیمت برخی محصولات چینی و کره‌ای به چهار تا پنج میلیون تومان و در مواردی به حدود ۱۰ میلیون تومان رسیده است. در همین حال، قیمت برخی برندهای اروپایی به ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان افزایش یافته؛ رقمی که برای بخش قابل‌توجهی از مشتریان قابل پرداخت نیست.

این شرایط باعث شده مشتریانی که پیش‌تر به سراغ برندهای اروپایی می‌رفتند، اکنون محصولات ارزان‌تر چینی و کره‌ای را در اولویت خرید خود قرار دهند. به اعتقاد این فروشنده، کاهش قدرت خرید خانوارها نه‌تنها انتخاب و ترجیحات مشتریان را تغییر داده، بلکه شیوه فروش فعالان این بازار را نیز تحت تاثیر قرار داده است؛ تا جایی که فروش اقساطی و عرضه محصولات ارزان‌تر به راهکارهایی برای حفظ مشتری در بازاری تبدیل شده‌اند که هم‌زمان با افزایش هزینه‌ها، با افت محسوس تقاضا نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند.