عبدالناصر همتی در جلسه امروز سهشنبه (۲۶ آبان ماه) مجلس شورای اسلامی که به صورت ترکیبی (حضوری و وبیناری) برگزار شد، در ارائه گزارش درباره عملکرد و برنامههای بانک مرکزی مشتمل بر سیاستهای پولی، ارزی و اعتباری، نظارت بانکی، تحولات اقتصادی گفت: بعد از حمله آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدان آنها به کشورمان برای به زانو درآوردن ایران و عدم توفیق دشمنان در اهدافی که داشتند، دشمنان زمین جنگ را به سمت میدان اقتصادی سوق دادند و تلاش کردند آنچه را که در بخش نظامی محقق نکردند در حوزه اقتصادی به ثمر برسانند.
وی افزود: تمرکز و نوک حمله دشمنان به سمت بانک مرکزی بود و در حقیقت بانک مرکزی در برابر این فشارها و تهدیدها قرار گرفته است و دشمنان تلاش داشتند با تجاوز نظامی و تخریب بخشهای پتروشیمی و محدود کردن منابع مالی، زمینهساز اهدافی شوند که آمریکا و اسرائیل در پی تحقق آنها بودند.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه در راس این اقدامات، دولتمردان آمریکا از جمله وزیر امور خارجه آمریکا، وزیر خزانهداری و خود رئیسجمهور آمریکا قرار داشتند، تصریح کرد: تورم، چاپ پول و نرخ ارز از جمله مواردی است که دشمن بر آنها متمرکز شده است. چرا که آنها میدانند این متغیرها بسیار مهم است و نتیجه فعالیتهای اقتصادی کشور در این متغیرها متجلی میشود.
همتی با بیان اینکه آمریکا با به کارگیری همه ابزارهای فشار به دنبال فروپاشی اقتصاد ایران و ایجاد این تصور بود که کشور در تأمین نیازهای خود و اداره اقتصاد ناتوان است، تصریح کرد: جنگ اقتصادی بی سر و صداست و صدای آن در نرخ ارز و تورم، فشار بر صادرات، محدود کردن دسترسی به منابع ارزی، دشوار کردن مبادلات و تنگتر کردن معیشت مردم و فعالیت تولیدکنندگان متجلی شده است.
وی با بیان اینکه بانک مرکزی در برابر این فشارها ایستاده است، یادآور شد: بانک مرکزی مسئولیت خود را حفظ نیازهای کشور و تقویت دسترسی منابع ارزی و مدیریت نوسانات میداند و دشواریها را میشناسیم و برای عبور از آن تلاش میکنیم.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: با استمرار تامین ارز و پشتیبانی از تولید و تجارت، هم در برابر فشار دشمن برای فروپاشی اقتصاد کشور میایستیم و هم اینکه همه تصورات دشمنان در قبال ناتوانی اقتصاد ایران را شکست خواهیم داد.
رشد نقدینگی از ۵۶.۴ درصد به مسیر کاهشی بازگشت است
همتی در ادامه با تشریح عملکرد متغیرهای پولی و بانکی کشور اظهار کرد: یکی از اهداف واسط بانک مرکزی برای کنترل تورم از ناحیه تقاضا، کنترل میزان رشد نقدینگی است، چراکه بانک مرکزی در بخش تقاضای اقتصاد باید از طریق مدیریت این متغیر اقدام کند.
وی افزود: از ابتدای سال ۱۴۰۴، رشد نقدینگی وارد محدوده ۳۰ درصد شد و روند افزایشی خود را ادامه داد، بهگونهای که حدود پنج ماه پیش به ۵۶.۴ درصد رسید، اما بانک مرکزی با اقدامات و ابزارهایی که در اختیار داشت، موفق شد با وجود تشدید فشارها بر درآمدهای ارزی، درآمدهای تجاری و بودجه کشور، روند رشد نقدینگی را مدیریت کند.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به عوامل مؤثر بر افزایش نقدینگی در ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ و ابتدای سال ۱۴۰۵ گفت: بخشی از افزایش نقدینگی در این دوره ناشی از فشارهای واردشده به منابع ارزی و بودجه کشور بود، اما اقدامات بانک مرکزی موجب شد رشد نقدینگی در ماه گذشته وارد روند کاهشی شود.
همتی در تشریح اقدامات انجامشده برای کنترل نقدینگی اظهار کرد: در چارچوب پیگیری سیاست کنترل ترازنامه بانکها، تمرکز جدی بر سمت بدهی بانکها داشتهایم و تلاش کردهایم جلوی رشد آن را بگیریم.
وی از جمعآوری حدود هزار همت از ذخایر تزریقشده به شبکه بانکی خبر داد و گفت: افزایش نسبت دریافت جرایم تخطی بانکها و افزایش وجه التزام اضافهبرداشت بانکها از جمله اقداماتی بود که برای کنترل رشد نقدینگی انجام شد و توانستیم طی چهار ماه گذشته ترمز رشد نقدینگی را بکشیم.
با اقدامات صورتگرفته رشد پایه پولی در ماه گذشته روند کاهشی یافت
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به آثار جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه بر متغیرهای پولی کشور اظهار کرد: پس از جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ ۴۰ روزه، به دلیل افزایش شتاب پایه پولی، رشد این متغیر با سرعت بیشتری همراه شد، اما با اقدامات صورتگرفته، روند آن در ماه گذشته تعدیل شد.
همتی در ادامه با اشاره به نمودارهای مربوط به رشد پایه پولی و نقدینگی گفت: رشد پایه پولی در مهرماه به حدود ۸۰ درصد رسیده بود که پس از تعدیل، به حدود ۶۵ درصد کاهش یافت.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به ضریب فزآینده پولی افزود: این ضریب اکنون به حدود ۵.۹ رسیده است؛ در حالی که در گذشته معمولاً گفته میشد با ضرب پایه پولی در عدد هشت، میزان نقدینگی به دست میآید، اما اکنون این نسبت به ۵.۹ واحد درصد کاهش یافته است.
رئیس کل بانک مرکزی با تحلیل رابطه میان پایه پولی و نقدینگی، این موضوع را نیازمند توجه به عوامل مؤثر بر نقدینگی، چگونگی تأمین ذخایر و نحوه عرضه پایه پولی برشمرد و گفت: باید برداشت رایج از رابطه این دو متغیر اصلاح شود.
همتی با بیان اینکه بر اساس یافتههای جدید، نسبت نقدینگی به پایه پولی صرفاً یک نسبت ثابت و قابل تعمیم نیست، تصریح کرد: بلکه از رشد بالای پایه پولی بهتنهایی نمیتوان نتیجه گرفت که نقدینگی نیز در آینده به همان نسبت رشد خواهد کرد.
وی اضافه کرد: میزان ذخایر بانک مرکزی، نرخ ارز، هزینه تأمین منابع و انگیزه بانکها برای گسترش اعتبار، بر این روند تأثیرگذار است؛ بنابراین آنچه اهمیت دارد، چگونگی عرضه پایه پولی، مسیری است که از طریق آن پایه پولی به اقتصاد تزریق میشود و همچنین نرخی است که برای آن در نظر گرفته میشود.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه منشأ عرضه ذخایر بانک مرکزی نرخ عرضه هزینه و انگیزه گسترش اعتبار بانکها تاثیر میگذارد، اضافه کرد: بنابراین مهم این است که چگونه و از چه مسیری پایه پولی عرضه شود و چه نرخی برای آن قرار بدهیم که در این مسیر عملیات بازار باز، افزایش خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی، خالص بدهی دولت به بانک مرکزی از مواردی هستند که عرضه پایه پولی را شکل میدهند.
بانک مرکزی پس از جنگ ۱۲ روزه ذخایر ارزی خود را تقویت کرد
همتی در ادامه به بیان چند عامل مهم که در چند سال گذشته و بهخصوص در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ که باعث رشد پایه پولی بوده، اشاره کرد و گفت: یکی از این عوامل پرداخت کالا برگ در چهار ماهه اول از ناحیه استجازه رهبر شهید برای پرداخت از منابع صندوق توسعه ملی بود، که برای شروع کار۲.۵ میلیارد به کالابرگ اختصاص دادند.
وی افزود: عامل دیگر منابع تنخواهگردانی بود که بعد از جنگ ۱۲ روزه دولت از بانک مرکزی گرفت و به دلیل محدودیتهای بودجهای که دولت داشت، نتوانست آن را تسویه کند. عامل سوم هم تقویت ذخایر بانک مرکزی بود. یعنی بانک مرکزی بعد شروع جنگ ۱۲ روزه احساس کرد که ممکن است در آینده دچار تنگناهای ارزی شویم؛ بنابراین بلافاصله اقدام به تقویت ذخایر ارزی از طریق بخشی از درآمدهای نفتی و بخشی هم از درآمدهای صادر کنندهها کرده و ذخایر ارزی بانک مرکزی را اضافه کردیم تا بتوانیم در آینده از آن استفاده کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه در این زمان در حال استفاده از همان ذخایر ارزی هستیم، یادآور شد: همین رویه سبب شده که آمریکاییها میگویند چرا با وجود اینکه ما درآمد آنها را قطع کردیم، چگونه هنوز دوام آوردند که این موضوع نتیجه پیشبینیهایی است که در بانک مرکزی انجام شد. بر همین اساس مشکلی برای تامین کالاهای اساسی و دارو و مواد اولیه کارخانجات نداریم و این یکی از امتیازات و اقدامات بانک مرکزی است.
تکمیل میشود...