نگاه تحول نگر به ایرانیان خارج از کشور
به گزارش آفتاب نیوز، 
منوچهر متكي در يازدهمين همايش كانون اسلامي فارغ التحصيلان شبه قاره با اشاره به دستوري از احمدينژاد در زمان اعزام سفير ايران در سازمان ملل به او مبني بر اين كه «تا زمان سفر من به نيويورك حدود 100 مورد از مشكلات هموطنان ايراني در آمريكا را گردآوري كنيد تا در سفري كه به نيويورك خواهم داشت دستور حل آن را صادر كنم» ، گفت:اين نمونه اي از رويكرد تحولگراي آقاي احمدينژاد است.
رویکرد رئیس دستگاه دیپلماسی ایران به ایرانیان خارج از کشور حاکی از غلبه نگاه فرصت نگرانه بر نگرش تهدید انگارانه درباره هموطنان خارج نشین است.این تحول از آن رو حائز اهمیت است که لایه ای از تفکرات سیاسی راست گرای ایران ناقل و حامل آن شده که پیشتر نظراتی آمیخته به تردید درباره مسئله ایرانیان خارج از کشور ابراز می کرد.اما هم اکنون در نگاه وزیر خارجه دولت احمدی نژاد "ظرفيت و پتانسيل علمي و تخصصي ايرانيان خارج از كشور ا نوعي سرمايه براي كشوراست" و در یک گام اساسی به جلو عنوان می شود : ما نبايد تصور كنيم كه هر ايراني كه در خارج از كشور زندگي ميكند ضدانقلاب است و براي اين به خارج رفته است.
وزير امور خارجه با تاكيد بر اين كه من اين نوع برخورد را يك نگاه تحولگرا در ارتباط با ايرانيان خارج از كشور ميدانم، می افزاید: ما در ساليان اخير در مورد ايرانيان خارج از كشور شعارهايي را دادهايم و حتي تعارفهايي در اين ارتباط داشتهايم، ولي قدمهاي مستحكمي برنداشتهايم و اگر اين مشكلات حل شود بسيار تاثيرگذار خواهد بود.
متكي افزود: در حال حاضر تعداد زيادي دانشجو در خارج از كشور داريم كه اين افراد به علت موقعيت علمي و تخصصي كه دارند ميتوانند سكوي معرفي جايگاه علمي ايرانيان در خارج از كشور باشند، و زمينه را براي اتصال تخصصي با بدنه نظام ايجاد كنند؛ وزارت خارجه براي اين امر آمادگي دارد. ما بايد زمينهاي را فراهم كنيم كه دستاوردهاي علمي ديگر كشورها به كشورمان انتقال داده شود.
متكي با تاكيد بر اينكه در حوزه روابط خارجي نيز اين امور سرلوحه قرار خواهد گرفت، اظهار داشت: هموطنان ايراني خارج از كشور سرمايههاي علمي، مادي، معنوي، فرهنگي و تمدني ما هستند كه ما بايد از اين سرمايههاي به نحو احسن استفاده و زمينه را براي استفاده بهينه از اين سرمايهها فراهم كنيم.
به گفتهي وي، حوزهي ايرانيان خارج از كشور كه مورد اشارهي نمايندگان موافق وي نيز قرار گرفته است، ظرفيت بسيار مهمي در دو حوزهي مأموريتي صف براي انجام وظيفه در خارج از كشور و در حوزهي نرمافزاري، بخشنامهها و قوانين ميباشد.
به اعتقاد وزیر امور خارجه ، با توجه به نگاهي كه در مسؤولان عالي كشور، مقام معظم رهبري، رييس جمهور، مجلس و دولت آينده وجود دارد، در آينده از ظرفيت بسيار خوبي براي آسانسازي و روانسازي ارتباط با ايرانيان خارج از كشور، استفاده خواهد شد.
متکی تاکید می کند :هموطنان عزيز ايراني مقيم خارج از ظرفيتهاي علمي، فرهنگي و اقتصادي كشور در خارج از مرزها تلقي ميشوند. حضور غرورآفرين آنان در عرصههاي مختلف جهاني و بينالمللي فرصتي براي خدمت به كشور و ملت بزرگ ايران است.
وزیر خارجه جدید سرفصلی از برنامه های دستگاه دیپلماسی را هم به ایرانیان خارج از کشور اختصاص داده و در ذیل آن اهم اقدامات قابل اجرا را چنین شرح داده است :
- انجام خدمات كنسولي، تسهيل در تردد آنان به كشورشان، پيگيري مشكلات احتمالي آنان در محاكم قضايي كشورهاي مقيم بخشي از وظايف و مسووليتهاي مشخص وزارت امور خارجه در ارتباط با ايرانيان است.
- حمايت از فعاليتهاي فرهنگي، هنري در معرفي سرمايههاي عظيم و غني فرهنگ و تمدن ايران در خارج از كشور.
- كمك به ايجاد ارتباط بين انديشيمندان و نخبگان ايراني مقيم خارج با مراكز و شخصيتهاي حقوقي و حقيقي داخل كشور براي ارتقا مبادلات علمي و فرهنگي.
- كمك به سرمايه گذاري ايرانيان خارج از كشور در پروژههاي مختلف داخل ايران.
- كمك به بازرگانان ايراني مقيم خارج براي توسعه صادرات غيرنفتي از ايران به آن كشورها.
11 وزارتخانه برای ایرانیان خارج
در دولت خاتمی با تشکیل دبيرخانه شوراي عالي ايرانيان مقيم خارج از كشور نخستین گام های عملی جهت فعالشدن دستگاههاي اجرايي كشور براي حل مشكلات ایرانیان برون مرز برداشته شد. شوراي عالي ايرانيان خارج از كشور در تلاش است تا اين افراد را اعم از اينكه براي تحصيل به خارج از كشور رفته و برنگشته باشند يا افرادي كه در خارج متولد شده و واجد شرايط لازم و تحصيلات عالي هستند به نحوي با كشور مرتبط كنند .
خاتمي سال گذشته با شركت در جلسه اين شورا با اشاره به تواناييهاي ايرانيان مقيم خارج از كشور بر ضرورت فعالشدن دستگاههاي اجرايي كشور براي حل مشكلات آنان تاكيد كرد. آنچه را ميتوان به عنوان شاهبيت سخنان رييسجمهور در نظر گرفت اين گفته بود: "بدون درنظر گرفتن عقايد شخصي اين افراد بايد از نفوذشان در زمينههاي علمي، فرهنگي واقتصادي حمايت جدي شود."
رييس جمهور سابق، دبيرخانه شوراي عالي ايرانيان مقيم خارج از كشور را موظف كرد در زمان مقتضي و با مشاركت دستگاههاي عضو شورا، نسبت به تدوين آمار نهايي آنان به تفكيك كشورها و تواناييهاي ايرانيان اقدام كنند. همچنين ايجاد چهار كار گروه فعال در زمينههاي فرهنگي، آموزشي و رسانهيي، علمي و تحقيقاتي، اقتصادي و بازرگاني و حقوقي و كنسولي براي رسيدگي دقيقتر به مشكلات و مسائل ايرانيان خارج از كشور تصويب و مسووليت اين كار گروهها به ترتيب بر عهده وزيران فرهنگ و ارشاد اسلامي، علوم،تحقيقات و فناوري، اقتصاد و دارايي و امور خارجه گذاشته شد.
علاوه بر آن در سال گذشته فراكسيون پيگيري امور ايرانيان مقيم خارج از كشور در مجلس شوراي اسلامي تشكيل شد. اين فراكسيون به گفته علي رياض نماينده تهران و رييس فراكسيون مزبور مسائل مختلف ريشهيي را براي تقويت ارتباط فكري، فرهنگي و اقتصادي و مشاركت ايرانيان خارج از كشور بررسي ميكند. محور برنامههاي اين فراكسيون بررسي و ارايه طرحها و اتخاذ تدابير لازم جهت حفظ هويت ايرانيان خارج از كشور، حمايت از حقوق ايرانيان خارج از كشور در امور سياسي، اقتصادي ،اجتماعي و دفاع از ايرانيان خارج از كشور و تحكيم پيوند با آنها است.
تلاشهاي صورت گرفته در راستاي ارايه تسهيلات ويژه به آناني است كه قصد بازگشت يا بازديد از ايران را دارند. چنانكه علاوه بر فراكسيون پيگيري امور ايرانيان خارج از كشور در مجلس، شورايعالي امور ايرانيان خارج از كشور در دولت، اخيرا ستادي به نام امور ايرانيان خارج از كشور تشكيل شده كه زير نظر وزارت امورخارجه است و شخصا در ارتباط با جذب سرمايه و بطور خاص در رابطه با لابي و ارتباط بيشتر با ايرانيان خارج فعاليت ميكند. ناگفته نماند بنابه اظهارات شعردوست دبير شورايعالي امور ايرانيان خارج از كشور، 11 وزارتخانه و بيش از 3 تا 4 سازمان مهم به نحوي از انحا دستاندركار بررسي مسائل ايرانيان خارج از كشور هستند.
نشانههاي عيني و بارز تحولات ايجاد شده در رابطه با بازگشت ايرانيان خارج از كشور نيز در برخي حوزهها كاملا مشهود است. بنابه اعلام مديركل كنسولي وزارت امور خارجه در سال 1381 تعداد كل گذرنامهيي كه در ايران براي ايرانيها صادر شده 520 هزار بوده كه در سال 1382 به يك ميليون و 200 هزار رسيده است. در تحولي ديگر اعلام شد كه سربازان فراري دوران جنگ نيز ميتوانند در سال يك بار به ايران بيايند. علاوه بر آن با مصوبات جديد فرضيه براي سرمايهگذاري ايرانيان خارج از كشور فراهم شده است. در اقدامي جالب توجه، سال قبل اعلام شد كه ايرانيان مقيم خارج ميتوانند خودرو وارد كنند. دولت در حال تدوين طرحي است كه بر اساس آن ايرانيان مقيم خارج، دانشجويان، استادان و نمايندگان ايران در خارج مجازند خودرو وارد كنند.
با این وجود متکی کلید وزارتخانه ای را از خرازی تحویل گرفت که در حوزه ایرانیان خارج از کشور اقدامات مثبتی را صورت داده بود و در شرایط فعلی تاکید بر نگاه ویژه به ایرانیان خارج علاوه بر تکمیل پروژه های پیشین معیار شعار مهرورزی دولت احمدی نژاد خواهد شد.