یازده سپتامبر هسته ای

به گزارش آفتاب نیوز،  در واقع« برنامه مبارزه با تروریسم» که به طور خاص از سال 2001 میلادی مورد توجه قرار گرفت، حتی در داخل امریکا هم شکاف بزرگی را در مواضع جناحهای سیاسی به وجود آورد به طوری که در این میان، عقاید رادیکال سیاسی منجر به شکل گیری مواضعی مانند« محور شرارت» و « مقابله با تروریسم هسته ای» شد اما در مقابل، مواضع متعادلی مانند« لزوم ریشه یابی زمینه های تروریسم » هم مطرح می شد. 

در این میان جنجال بزرگی که بر سر لزوم مقابله با تروریسم هسته ای به پا شد، یکی از بارزترین نمونه های کمبود اطلاعات لازم در میان آژانسهای اطلاعاتی و جاسوسی امریکا را به نمایش گذاشت. در نخستین هفته های پس از وقوع حوادث 11 سپتامبر، احتمال وقوع حمله هسته ای به شهرهای امریکا و نابودی مناطق بزرگی از این کشور، به شدت مورد تاکید قرار گرفت. 

دستیابی گروه های تروریستی به مواد و تسلیحات هسته ای از طریق خرید یا سرقت آنها، مسئله ای بود که نگرانی شدیدی را در جامعه امریکا به وجود آورد؛ هر چند که هیچ دلیل و مدرکی متقنی برای اثبات واقعیت این ادعاها ارائه نشد. 

برخی از مقامات امریکایی از احتمال انتقال مخفیانه تسلیحات هسته ای از طریق بنادر به داخل امریکا سخن به میان می آوردند و برخی دیگر، احتمال وقوع حمله هسته ای یا استفاده از « بمب کثیف» را مطرح می کردند. آنان معتقد بودند بمب کثیف با قابلیت استفاده از مواد منفجره متعارف می تواند مواد رادیو اکتیو را در گسترده وسیعی از خاک امریکا پراکنده کند. 

در همان زمان، مبلغ معینی به تامین اعتبار برای مقابله با حملات هسته ای از این دست اختصاص یافت اما دولت امریکا شاید تنها به استفاده از یک سوم این مبلغ روی آورد که بعدها نیز به انتقادات گسترده ای نسبت به شرایط امنیتی امریکا در زمان پس از وقوع حملات 11 سپتامبر منجر شد. 

این شرایط، بیش از هر چیز موجب شد معیارهای دو گانه ای که امریکا در عصر هسته ای و در قبال کشورهای مختلف در پیش می گیرد نمود یابد. مقابله با تروریسم هسته ای را نمی توان بدون اجرای برنامه ای جهانی برای حذف سلاح های هسته ای و اعمال کنترل و نظارت بر مواد هسته ای پیاده کرد و چنین برنامه ای هم به معاهداتی نیاز دارد که بتواند: 

ـ گزارش های دقیقی از اجرای توافق های پادمانی در تمام کشورهای جهان ارائه دهد و مواد و تجهیزات هسته ای را تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دهد. 
ـ انتقال احتمالی سلاحها و مواد تسلیحاتی هسته ای از کشورهای مختلف جهان را ردیابی کند .
-بر وظیفه کشورهای  هسته ای در چارچوب معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) تاکید کرده و نابودی زرادخانه های هسته ای این کشورها را مورد توجه قرار دهد. 
ـ و بر نابودی کامل سلاح های کشتار جمعی در سطح جهان تاکید کند. 

شاید حداقل کاری که دولت امریکا می توانست برای کاهش نگرانیهای داخلی مبنی بر وقوع حمله تروریستی هسته ای به این کشور انجام دهد، همین روند را شامل می شد. در این میان، یکی از مسائلی که در عرصه مقابله با تروریسم هسته ای مطرح و تا حدودی مورد توجه قرار گرفت، مواد هسته ای آسیب پذیری بودکه در برخی از کشورهای جهان مانند جمهوریهای شوروی سابق نگه داری شده اما از ضریب امنیتی بالایی برخوردار نبود. 

کارشناسان هسته ای امریکا اعلام کرده بودند که به علت وجود امنیت لازم در برخی از سایتهای هسته ای در کشورهای متعلق به شوروی سابق، خطر بزرگی جامعه جهانی را تهدید می کند و همین موضع، باعث شد که برنامه های خاصی برای تامین بودجه و توجه کارشناسان هسته ای امریکا به بالا بردن ضریب امنیت این سایتهای هسته ای مورد توجه قرار گیرد. 

در همین حال، آژانس بین المللی انرژی اتمی هم تلاشهای زیادی را برای نظارت و کنترل بر مواد هسته ای در سراسر جهان صورت داده است و امریکا نیز سالانه حدود یک میلیارد دلار در این راه خرج می کند. گروه هشت نیز برنامه ای جهانی را برای مقابله با گسترش سلاح و مواد هسته ای در نظر دارد. امریکا حتی پس از وقوع حوادث 11 سپتامبر، تدابیر امنیتی شدیدی را در اطراف نیروگاه های هسته ای خود به اجرا در آورد و انجام انگشت نگاری از اتباع خارجی را نیز مورد توجه قرار داد. 

اما  با وجود تمام این هیاهو، سیاست کشورهای هسته ای، خود به عاملی برای تلاش کشورهای غیر هسته ای برای دستیابی به فن آوری پیشرفته هسته ای تبدیل شده است زیرا کشور های دارای زرادخانه هسته ای حتی مانع تلاش کشورهای دیگر در عرصه استفاده از فن آوری صلح آمیز هسته ای شده و این تعبیر را به ذهن مبتادر می کنند که نوعی قلدری هسته ای برای اعمال فشار بر کشورهای غیرهسته ای اعمال می شود. در چنین شرایطی، بر خلاف تصور امریکا، زمینه های مقابله با تروریسم هسته ای کاهش نخواهد یافت بلکه در مقابل، راه برای راه اندازی  برنامه های مخفیانه و احتمالا استفاده تروریستی از آنها هموار می شود. 

در چنین شرایطی، تعهد تمام کشور ها به وظایف خود در چارچوب معاهده NPT و مقررات آژانس بین المللی انرژی اتمی بیش از هر چیز می تواند موثر واقع شود. حتی همانطور که سناتور ادوارد کندی هم تاکید کرده است، سیاستهای امریکا موجب شده است این کشور بیشتر در مقابل خطر حملات تروریستی هسته ای آسیب پذیر شود و حتی حمله به عراق هم، احتمال ایجاد ابر قارچی شکل هسته ای بر فراز امریکا را بیشتر کرد. 

در این شرایط، تغییر موضع فعلی هسته امریکا و کنار گذاشتن سیاست تهدید و ارعاب برای مقابله با چالش احتمالی« یازده سپتامبر هسته ای » ضروری به نظر می رسد.