اكوتوريسم ايران صاحب ندارد!
۱۴:۱۴
۱۳۸۴/۰۶/۲۳
به گزارش آفتاب نیوز، 
بر اساس تعريف « جامعه بين المللي اكوتوريسم» TIES «اكوتوريسم، سفر مسوولانه به محيطهاي طبيعي است كه محيط زيست را حفظ و به رفاه مردم محلي كمك ميكند.» اين به آن معني است كه افرادي كه در زمينه اكوتوريسم فعاليت ميكنند بايد 1) لطمه به طبيعت را به حداقل برسانند. 2) توجهات و احترامات فرهنگي و محيطزيستي را به خاطر داشته باشند. 3) موجبات به وجود آمدن خاطرات خوش براي ميهمانان و ميزبانان را فراهم آورند. 4) براي حفظ محيط زيست درآمدزايي مستقيم داشته باشند. 5)براي مردم محلي سودآوري اقتصادي داشته باشند. 6) نسبت به موقعيت سياسي، اجتماعي و محيطزيست كشور ميزبان توجه بيشتري نشان دهند. 7) به حقوق بشر و حقوق كارگر احترام بگذارند.
اكوتوريسم يكي از درآمدزاترين بخشهاي توريسم است. اكوتوريستها كم توقعاند و براي ديدن طبيعت به راحتي خرج ميكنند. خوابيدن در چادر را به هتل پنج ستاره ترجيح ميدهند و براي ديدن گونههاي نادر در پاركهاي ملي و مناطق حفاظت شده حاضرند هزينه بپردازند. دارا بودن اقليمهاي متفاوت آب و هوايي و فاصله اندك كوير و كوه و دريا نيز باعث شده پتانسيلهاي اكوتوريستي ايران بسيار بالا باشد.
مخرج مشترك تمام دست اندر كاران صنعت اكوتوريسم اين است كه اين صنعت به دليل نو پا بودنش مشكلات فراواني دارد و هنوز قانونمند نشده. آنها معتقدند در حال حاضر متولياي وجود ندارد كه قانون به تصويب برساند يا بر نحوه اجراي آن نظارت كند.
«محمد علي اينانلو» مدير موسسه آموزش و تحقيقات «طبيعتگردان» يكي از اين افراد است. او معتقد است بزرگترين بحراني كه اكوتوريسم با آن مواجه است نبود متولي است:« سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نظري درباره اكوتوريسم ندارد و به دليل نداشتن اطلاعات كافي در اين باره قادر نيست اين صنعت را توسعه دهد يا به دنيا بشناساند. در كل ادغام دو سازمان ميراث فرهنگي و ايران گردي و جهانگردي به ضرر اين حوزه تمام شد.»
بر خلاف سازمان ايرانگردي و جهانگردي، در چارت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نامي از اكوتوريسم در هيچ يك از بخشها ديده نميشود. تنها در دفتر برنامه ريزي، آمار و اطلاعات، كارشناسان اكوتوريسم مشغول به كار هستند.
«مازيار نيازمند» كارشناس برنامهريزي گردشگري در امور محيط زيست و اكوتوريسم سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با اشاره به ارتباط اكوتوريسم با گردشگري و محيط طبيعي سه سازمان «ميراث فرهنگي و گردشگري»، «حفاظت محيط زيست» و «جنگلها مراتع و آبخيزداري» را مسوول نظارت بر اكوتوريسم ميداند. اما به گفته خود او در اين سه سازمان گاهي ضوابطي به تصويب ميرسد و اقداماتي انجام ميشود اما متاسفانه هيچ بخشي براي رسيدگي به اكوتوريسم در هيچ سازماني وجود ندارد.
«نيازمند» ميگويد:« در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري واحد خاصي براي رسيدگي به اكوتوريسم وجود ندارد اما در دفتر برنامهريزي، آمار و اطلاعات كارشناس اكوتوريسم فعاليت ميكند. در رابطه با آموزش اكوتوريسم و برگزاري تورهاي اكوتوريستي نيز قانون خاصي وجود ندارد اما ضوابط خاصي هست كه از مسوولان خواسته ميشود طبق آن عمل كنند.»
«فرزانه نبيزاده» مدير عامل شركت طبيعت گردي «آفتاب كلوت» نيز نبود متولي را بزرگترين مشكل اكوتوريسم در ايران ميداند. او سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري را مسوول اصلي اكوتوريسم ميداند اما معتقد است در حال حاضر آگاهي و اشراف كامل نسبت به اكوتوريسم در اين سازمان وجود ندارد و اين باعث ميشود كه آموزش در اكوتوريسم هم با مشكل مواجه باشد.
«فخرالسادات غني» مدير آموزش موسسه آموزش و تحقيقات موسسه طبيعت درباره آموزش اكوتوريسم ميگويد:«هنوز اكوتوريسم در سازمانها به رسميت شناخته نشده است. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري زماني كه آزمونهاي راهنمايان برگزار ميشود نامياز اكوتوريسم به ميان نميآورد. حتي مفاد امتحان ورودي راهنمايان طبيعتگردي با راهنمايان تاريخي و فرهنگي يكي است. تا كنون دفتر برنامه ريزي آموزشي نامياز برگزاري آزمون راهنمايان طبيعتگردي نياورده است.»
او كه راهنماي طبيعتگردي نيز هست ميافزايد: «دو سه سال است كه اجازه استفاده از چادر و خانه محلي به برگزار كنندگان تورهاي طبيعتگردي داده شده است. زماني كه براي برگزاري هر تور بايد مجوز گرفته ميشد، طبيعت گردان هم ملزم به استفاده از هتل، مهمانسرا، يا مكاني بودند كه تحت نظارت دولت باشد. اين مسئله نشان ميدهد كه اكوتوريسم تا چه حدي به رسميت شناخته شده است.»
از طرفي اكوتوريسم ايران علي رغم ناشناخته بودن در جهان بسيار پر طرفدار است.«هومن نجفي» راهنماي طبيعتگردي نظر طبيعتگردان خارجي را درباره ايران چنين بيان ميكند:«طبيعتگرداني كه وارد ايران ميشوند معمولا از اقليمهاي آب و هوايي متفاوتي كه ايران دارد ابراز شگفتي ميكنند. طبيعت ايران هميشه مورد پسند آنهاست. تنها مشكلي كه از نظر آنان وجود دارد خدمات است. مثلا در ايران ماشينهاي خوب براي طبيعتگردي نيست. يا كيسه خواب و چادر خوب محدود است.
دولت «خاتمي» در آخرين روزهاي عمر خود مقررات توسعه طبيعتگردي را تصويب كرد. اين باعث خوشحالي دست اندر كاران طبيعتگردي شد اما همه ميدانستند كه اين تازه آغاز كار است و تا تشكيل كميته ملي طبيعتگردي و اجرايي شدن مصوبات راه درازي مانده است.
كميته ملي طبيعتگردي قرار است متشكل از كارشناسان سه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، حفاظت محيط زيست و جنگلها مراتع و آبخيزداري باشد. طبق ماده يك اين مصوبه طبيعتگردي (اكوتوريسم) عبارت است از «بر آوردن تمنيات و تمايلات خردمندانه و انساني گردشگران طبيعت در محيطي طبيعي فرهنگي و آموزشي و غير مصرفي و به صورت پايدار و در حد ظرفيت قابل تحمل با حد اقل تاثير منفي بر محيط طبيعي و فرهنگي تحت شرايط و ضوابطي كه ضمن حفظ محيط زيست و فرنگ بومي و ارزشهاي آن امكان رشد اقتصادي محلي را فراهم آورد.» ماده اول دغدغه كارشناسان اكوتوريسم را مبني بر اينكه تا عملي شدن اين قوانين راه درازي مانده تاييد ميكند.
بر اساس تعريف « جامعه بين المللي اكوتوريسم» TIES «اكوتوريسم، سفر مسوولانه به محيطهاي طبيعي است كه محيط زيست را حفظ و به رفاه مردم محلي كمك ميكند.» اين به آن معني است كه افرادي كه در زمينه اكوتوريسم فعاليت ميكنند بايد 1) لطمه به طبيعت را به حداقل برسانند. 2) توجهات و احترامات فرهنگي و محيطزيستي را به خاطر داشته باشند. 3) موجبات به وجود آمدن خاطرات خوش براي ميهمانان و ميزبانان را فراهم آورند. 4) براي حفظ محيط زيست درآمدزايي مستقيم داشته باشند. 5)براي مردم محلي سودآوري اقتصادي داشته باشند. 6) نسبت به موقعيت سياسي، اجتماعي و محيطزيست كشور ميزبان توجه بيشتري نشان دهند. 7) به حقوق بشر و حقوق كارگر احترام بگذارند. اكوتوريسم يكي از درآمدزاترين بخشهاي توريسم است. اكوتوريستها كم توقعاند و براي ديدن طبيعت به راحتي خرج ميكنند. خوابيدن در چادر را به هتل پنج ستاره ترجيح ميدهند و براي ديدن گونههاي نادر در پاركهاي ملي و مناطق حفاظت شده حاضرند هزينه بپردازند. دارا بودن اقليمهاي متفاوت آب و هوايي و فاصله اندك كوير و كوه و دريا نيز باعث شده پتانسيلهاي اكوتوريستي ايران بسيار بالا باشد.
مخرج مشترك تمام دست اندر كاران صنعت اكوتوريسم اين است كه اين صنعت به دليل نو پا بودنش مشكلات فراواني دارد و هنوز قانونمند نشده. آنها معتقدند در حال حاضر متولياي وجود ندارد كه قانون به تصويب برساند يا بر نحوه اجراي آن نظارت كند.
«محمد علي اينانلو» مدير موسسه آموزش و تحقيقات «طبيعتگردان» يكي از اين افراد است. او معتقد است بزرگترين بحراني كه اكوتوريسم با آن مواجه است نبود متولي است:« سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نظري درباره اكوتوريسم ندارد و به دليل نداشتن اطلاعات كافي در اين باره قادر نيست اين صنعت را توسعه دهد يا به دنيا بشناساند. در كل ادغام دو سازمان ميراث فرهنگي و ايران گردي و جهانگردي به ضرر اين حوزه تمام شد.»
بر خلاف سازمان ايرانگردي و جهانگردي، در چارت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نامي از اكوتوريسم در هيچ يك از بخشها ديده نميشود. تنها در دفتر برنامه ريزي، آمار و اطلاعات، كارشناسان اكوتوريسم مشغول به كار هستند.
«مازيار نيازمند» كارشناس برنامهريزي گردشگري در امور محيط زيست و اكوتوريسم سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با اشاره به ارتباط اكوتوريسم با گردشگري و محيط طبيعي سه سازمان «ميراث فرهنگي و گردشگري»، «حفاظت محيط زيست» و «جنگلها مراتع و آبخيزداري» را مسوول نظارت بر اكوتوريسم ميداند. اما به گفته خود او در اين سه سازمان گاهي ضوابطي به تصويب ميرسد و اقداماتي انجام ميشود اما متاسفانه هيچ بخشي براي رسيدگي به اكوتوريسم در هيچ سازماني وجود ندارد.
«نيازمند» ميگويد:« در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري واحد خاصي براي رسيدگي به اكوتوريسم وجود ندارد اما در دفتر برنامهريزي، آمار و اطلاعات كارشناس اكوتوريسم فعاليت ميكند. در رابطه با آموزش اكوتوريسم و برگزاري تورهاي اكوتوريستي نيز قانون خاصي وجود ندارد اما ضوابط خاصي هست كه از مسوولان خواسته ميشود طبق آن عمل كنند.»
«فرزانه نبيزاده» مدير عامل شركت طبيعت گردي «آفتاب كلوت» نيز نبود متولي را بزرگترين مشكل اكوتوريسم در ايران ميداند. او سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري را مسوول اصلي اكوتوريسم ميداند اما معتقد است در حال حاضر آگاهي و اشراف كامل نسبت به اكوتوريسم در اين سازمان وجود ندارد و اين باعث ميشود كه آموزش در اكوتوريسم هم با مشكل مواجه باشد.
«فخرالسادات غني» مدير آموزش موسسه آموزش و تحقيقات موسسه طبيعت درباره آموزش اكوتوريسم ميگويد:«هنوز اكوتوريسم در سازمانها به رسميت شناخته نشده است. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري زماني كه آزمونهاي راهنمايان برگزار ميشود نامياز اكوتوريسم به ميان نميآورد. حتي مفاد امتحان ورودي راهنمايان طبيعتگردي با راهنمايان تاريخي و فرهنگي يكي است. تا كنون دفتر برنامه ريزي آموزشي نامياز برگزاري آزمون راهنمايان طبيعتگردي نياورده است.»
او كه راهنماي طبيعتگردي نيز هست ميافزايد: «دو سه سال است كه اجازه استفاده از چادر و خانه محلي به برگزار كنندگان تورهاي طبيعتگردي داده شده است. زماني كه براي برگزاري هر تور بايد مجوز گرفته ميشد، طبيعت گردان هم ملزم به استفاده از هتل، مهمانسرا، يا مكاني بودند كه تحت نظارت دولت باشد. اين مسئله نشان ميدهد كه اكوتوريسم تا چه حدي به رسميت شناخته شده است.»
از طرفي اكوتوريسم ايران علي رغم ناشناخته بودن در جهان بسيار پر طرفدار است.«هومن نجفي» راهنماي طبيعتگردي نظر طبيعتگردان خارجي را درباره ايران چنين بيان ميكند:«طبيعتگرداني كه وارد ايران ميشوند معمولا از اقليمهاي آب و هوايي متفاوتي كه ايران دارد ابراز شگفتي ميكنند. طبيعت ايران هميشه مورد پسند آنهاست. تنها مشكلي كه از نظر آنان وجود دارد خدمات است. مثلا در ايران ماشينهاي خوب براي طبيعتگردي نيست. يا كيسه خواب و چادر خوب محدود است.
دولت «خاتمي» در آخرين روزهاي عمر خود مقررات توسعه طبيعتگردي را تصويب كرد. اين باعث خوشحالي دست اندر كاران طبيعتگردي شد اما همه ميدانستند كه اين تازه آغاز كار است و تا تشكيل كميته ملي طبيعتگردي و اجرايي شدن مصوبات راه درازي مانده است.
كميته ملي طبيعتگردي قرار است متشكل از كارشناسان سه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، حفاظت محيط زيست و جنگلها مراتع و آبخيزداري باشد. طبق ماده يك اين مصوبه طبيعتگردي (اكوتوريسم) عبارت است از «بر آوردن تمنيات و تمايلات خردمندانه و انساني گردشگران طبيعت در محيطي طبيعي فرهنگي و آموزشي و غير مصرفي و به صورت پايدار و در حد ظرفيت قابل تحمل با حد اقل تاثير منفي بر محيط طبيعي و فرهنگي تحت شرايط و ضوابطي كه ضمن حفظ محيط زيست و فرنگ بومي و ارزشهاي آن امكان رشد اقتصادي محلي را فراهم آورد.» ماده اول دغدغه كارشناسان اكوتوريسم را مبني بر اينكه تا عملي شدن اين قوانين راه درازي مانده تاييد ميكند.
برچسبها:
متولی اکوتوریسم صاحب ارسال پیام
لینک های مفید