تهران یک شهر است یا انبار باروت؟

به گزارش آفتاب نیوز، گفته می شود بعدها نام این مرکز به " اطفائیه " تغییر یافت و با توجه به بروز حریق های بزرگ و متعدد که زاده توسعه شهر تهران ، با تهیه تجهیزات مبارزه با حریق و آموزش پرسنل حرفه ای شرایطی را ایجاب کرد که دومین ایستگاه آتش نشانی در شمیرانات تاسیس شد اما این پایان تغییر و تحولات در مجموعه کنونی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تهران نبود ، بلکه در سال 1340 شمسی بود که واحدی به نام گروه " امداد و نجات " در ایستگاه حسن آباد ایجاد شد تا در کنار اطفای حریق ، امداد و نجات حادثه دیدگان را بر عهده بگیرد...  بر اساس استانداردهای بین المللی روز دنیا ، به ازای هر 50 هزار نفر می بایست یک ایستگاه آتش نشانی وجود داشته باشد که متاسفانه شرایط ایران با چنین آمار و ارقامی جور نیست و هنوز برای رسیدن به استانداردهای ایمنی ، باید ایستگاههای بیشتری احداث و تجهیزات مدرن تری در اختیار آتش نشانان قرار بگیرد .
از سوی دیگر ، قدیمی و فروسده بودن اغلب ایستگاههای آتش نشانی نیز به عنوان یکی دیگر از معضلات گریبانگیر سازمان های خدمات رسان است .
به طوری که اغلب ایستگاههای آتش نشانی کشور فاقد استحکام و تجهیزات لازم برای مواجهه با حوادث طبیعی است که زلزله بم و تخریب صد در صد تنها ایستگاه آتش نشانی این شهر ، نشان از این واقعیت تلخ دارد .

بنابرهمین گزارش ، عدم تجهیز آتش نشانی های کشور به امداد هوایی باعث شده خدمات این سازمانها به نحوه چشمگیری ناقص جلوه کند و اغلب به دلیل نبود بالگرد ، خسارت های فراوان جانی و مالی متوجه شهروندان گردیده است .

مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران با اذعان به وضعیت نامطلوب این سازمان اطفایی و امدادی طی سالهای گذشته ، گفت : متاسفانه در گذشته هم ناوگان آتش نشانی و هم تجهیزات آن در وضعیت نامطلوب و فرسوده ای قرار داشت .

احمد ضیایی به طرح مطالعاتی مقاوم سازی ایستگاههای آتش نشانی تهران اشاره کرد و افزود : بر اساس یک قرار داد دو ساله که با یکی از شرکت های مشاوره بسته ایم ، قرار است آن دسته از ایستگاههای آتش نشانی که ساختمان های فرسوده و قدیمی دارند شناسایی و مقاوم سازی و نوسازی شوند .

البته مدیرعامل آتش نشانی تهران به نوسازی ناوگان سازمان نیز اشاره کرد و از عقد قرارداد با شرکت ایران خودرو برای تجهیز و نوسازی خودروهای آتش نشان خبر داد و گفت : قرار است حدود 150 دستگاه خودرو آتش نشان با تجهیزات کامل تحویل سازمان شود که تاکنون 55 دستگاه آن وارد سیستم شده و مابقی نیز به تدریج تحویا می شود .
متاسفانه وقوع حوادث و حریق در تهران نسبت به آمارهای بین المللی ، نسبتا بالا است و همین امر سبب شده که حجم ماموریت های نیروهای آتش نشان و امدادی در این کلانشهر به مراتب بالاتر باشد .
بر اساس آمارهای روزانه سازمان آتش نشانی ، میانگین وقوع حوادث و حریق روزانه در تهران کمتر از 50 مورد نیست و این عدد با توجه به امکانات و تجهیزات آتش نشانی ، تقریبا زیاد به نظر می رسد . البته باید به این نکته توجه داشت که آمار وقوع حریق و حوداث در برخی از ایام به مرتاب بالاتر از عدد میانگین است ، به طوری که ثبت 60 و 70 و حتی 85 مورد حادثه و حریق را در تهران داشته ایم .
طبق استانداردهای بین المللی ایمنی که به ازای هر 50 هزار نفر یک ایستگاه آتش نشانی باید وجود داشته باشد ، تهران هم اکنون برای رسیدن به استانداردهای بین المللی ، نیازمند 200 ایستگاه مجهز است .
تلاش ماموران آتش نشان زمانی به ثمر خواهد نشست که در کنار عملیات اطفایی ، عملیات امداد و نجات نیز مد نظر قرار گیرد و به کمک مصدومان و حادثه دیدگان بیاید .

به دنبال وقوع فاجعه دردناک و فراموش نشدنی زلزله بم ، یکی از ضعف های مشهود در امر امدادرسانی ، عدم هماهنگی نیروهای امدادی و اطفایی بود .
واقعیت این است که تهران بر روی گسل هایی واقع شده که احتمال وقوع زلزله را در این نقطه جغرافیایی تشدید می کند و بر همین اساس است که همواره با وقوع یک زمین لرزه در نقطه ای دیگر از کشور ، همگان به فکر تقویت مدیریت بحران در تهران می افتند اما بعد از مدت زمانی ، این مساله به دست فراموشی سپرده می شود... 
وجود شبکه های فرسوده و تقریبا پنهان مانده شبکه های انتقال مواد سوختی و گاز، باعث شده این تهدید همواره متوجه کلانشهر ایران باشد که در صورت وقوع یک زمین لرزه نه چندان بزرگ ، امکان هیچ گونه امدادرسانی وجود نداشه باشد و به دنبال آن ایجاد حریق و آتش سوزی سبب خواهد شد که امکانی برای عملیات نجات و امداد فراهم نباشد...

به گفته کارشناسان مسائل ایمنی ، ماموران آتش نشان بهترین نیروهای امدادی در زمان بروز حادثه محسوب می شوند ، زیرا علاوه بر گذراندن آموزشهای لازم ، دانش فنی این شرایط را نیز دارند که در صورت تجهیز آنها به پیشرفته ترین امکانات ، می تواند تا حدودی از شدت خسارات جانی بکاهد .

البته نباید یک نکته اساسی را از نگاهها پنهان داشت و آن معابر و فضاهای قدیمی شهر تهران است . به طوری که در وسعت 750 کیلو متر مربعی تهران با جمعیت ثابت 5/7 میلیون نفر ، کمتر مناطقی را می توان یافت که از سبک معماری شهرسازی مدرن برخوردار باشد . زیرا اغلب مناطق جنوبی شهر با خیابانها و کوچه های تنگ و باریک محصور شده که امکان هیچ گونه عملیات اطفایی و امدادی را نمی دهد...

تقریبا اغلب کشورها با مقوله " امدادهوایی" برای کاستن از زمان مورد نیاز جهت تسریع در امدادرسانی و انجام عملیات های اطفایی ، کنار آمده اند و سازمان های آتش نشانی و امدادی خود را به وجود بالگردهای امدادی تجهیز ساخته اند . در حالی که بحث امدادهوایی در ایران و به ویژه تهران خیلی قدیمی و مربوط به اواخر دهه 30 شمسی است اما هنوز آن طور که باید نتوانسته ایم در این بخش تجهیز شویم به گونه ای که بعد از گذشت بیش از نیم قرن ، تازه توانسته ایم یک دو فروند بالگرد در جهت تجهیز آتش نشانی به خدمات گسترده تر فراهم نماییم .

از سوی دیگر وجود بیش از 400 ساختمان بلند مرتبه ، حکایت از این واقعیت دارد که دل بستن به آتش نشانی برای اطفای آتش سوزی های احتمالی در چنینی ساختمانهایی بیهوده است و اگر این قبیل بنلد مرتبه ها از امکانات و تجهیزات ایمنی برخوردار نباشند ، باید گفت که هیچ راهی برای اطفاء و نجات ساکنان گیر افتاده در حوادث احتمالی چنین ساختمانهایی وجود ندارد !!
شاید هنوز حادثه آتش سوزی بیش از 50 دستگاه خودرو پارک شده در حاشیه خیابان خراسان که ناشی از سهل انگاری ماموران جایگاه پمپ بنزین بود ، فراموش نشده باشد . صبح جمعه ای که 7 هزار لیتر بنزین در جوی آب ریخت و باعث وقوع آن اتفاق شد ...

در واقع هر یک از جایگاههای پمپ بنزین تهران به مثابه یک انبار مواد منفجره می ماند که با کوچکترین اشتباه و سهل انگاری ، فاجعه ای رقم خواهد خورد .

بر همین اساس ، شورای شهر تهران در یکی از جلسات سال گذشته خود نسبت به وقوع چنین خطراتی از ناحیه جایگاههای پمپم بنزین به مسئولان وزارت نفت هشدار داد و حتی مصوبه ای در خصوص انتقال برخی از این جایگاهها و لوله های انتقال سوخت که از زیر زمین عبور داده شده اند ، داشت اما تاکنون هیچ اتفاق مثبتی رخ نداده است .

معاون عملیات سازمان آتش نشانی تهران با تاکید بر عدم رعایت نکات ایمنی و استانداردهای لازم در ساخت برخی از جایگاههای سوخت ، می گوید : سازمان آتش نشانی قانونی برای جلوگیری از فعالیت یا اصلاح پمپ بنزین های غیر ایمن و خطر ساز ندارد .

محمد سمیعی می افزاید : جایگاههای سوخت رسانی در حال حاضر بر اساس استانداردهای خود شرکت نفت ساخته می شوند و سازمان آتش نشانی برای دخالت در این امر با خلا قانونی مواجه است.

وی ضمن تایید عدم رعایت استانداردهای لازم در زمینه جانمایی برخی از جایگاههای پمپ بنزین ، اظهار می دارد : متاسفانه چنین استانداردهایی نداریم و جایگاههای سوخت رسانی فقط ملزم به دفن مخازن سوخت ، استفاده از سیستم ویژه تخلیه سوخت و فضای مناسب برای مانور خودروها هستند که این مسایل را هم کم و بیش رعایت می کنند.

بررسی های انجام شده نشان می دهد با توجه به بیش از80 جایگاه بنزین در سطح شهر تهران ، 53 درصد آنها فاقد حریم ایمنی استاندارد هستند و 90 درصد آنها نیز مشکل سیستم گرمایشی دارند .

معاون امور عملیاتی سازمان آتش نشانی تهران می گوید : با تعاملی که میان شرکت نفت و سازمان آتش نشانی تهران برقرار شده ، در آینده ای نزدیک جایگاههای پمپ بنزین از مناطق مسکونی فاصله گرفته و جدا می شوند .
به گفته وی ، در گذشته بیشتر جایگاههای پمپ بنزین در فاصله ای نزدیک با نقاط مسکونی تاسیس شده بودند که این مساله همواره موجب نگرانی ساکنان این قبیل مناطق بوده است اما امروزه با تعاملی که میان سازمان آتش نشانی و شرکت نفت برقرار شده جایگاههای پمپ بنزین از مناطق مسکونی فاصله گرفته و دورتر می شوند...