تجربه دو سال گفتگو

به گزارش آفتاب نیوز،  هدف تهران برای ورود به مذاکرات از آغاز معلوم بود؛ همچنانکه اهداف اروپائیان را نیز خوب می شناخت. تهران حفظ و توسعه فن آوری هسته ای اش را به عنوان دستاورد پر افتخار ملی در دستور کار داشت. اروپائیان نیز که حالا نمایندگی آژانس بین المللی انرژی هسته ای (یا به تعبیری نمایندگی جامعه بین الملل) را در اختیار داشتند، دو شیوه را برای مذاکره با تهران دنبال کردند. این دو شیوه در سلسله مراتب عمودی از راهبرد گفتگو با تهران قابل تفسیر بود، نخست، ایجاد تعدیل در برنامه های هسته ای ایران و کشف راه های تعامل با تهران. دوم،‌ همسو شدن با خواست واشنگتن در محروم کردن ایران از حق خود برای کسب و حفظ فناوری هسته ای. 

هر دو شیوه راهبردی اروپائیان در بستری از کیفیت تعاملات دو جانبه، قدرت بروز و استمرار داشت. به عبارت دیگر اروپائیان رویکرد خود را مطابق با واکنش های تهران تنظیم می کردند.
بدیهی است تهران با درک اهداف پیدا و پنهان اروپائیان در پیشقدم شدن در مذاکره از یکسو و تلاش علیه مخالفت های جدی با توانمندی هسته ای ایران از سوی دیگر، فرایندی از مذاکرات سخت و پیچیده را آغاز کرد. نکته در خور تأمل اینکه تهران از ابزارهای تبلیغی مخالفانش برای ایجاد تمهیدات عینی و ذهنی علیه توانمندی هسته ای اش درک روشنی داشت؛ یعنی تلاش برای بی اعتبار کردن ایران نزد افکار عمومی جهان و کلیه نهادهای بین المللی تصمیم گیر. 

چانه زنی های طولانی مدت مذاکره کنندگان ایرانی در دو سال گذشته، شاهد دستاوردهای قابل قبولی بود که عبارت بودند از: حفظ تفاوت ادبیات اروپا و آمریکا در قبال پرونده هسته ای ایران، اعتمادسازی نزد نهادهای بین المللی و در فرایند تایید صلح آمیز بودن دستاوردهای هسته ای، منزوی کردن واشنگتن در اعمال سیاست های تخریبی اش علیه روند مذاکرات، تحمیل اراده به رسمیت شناختن حق ایران در داشتن فناوری هسته ای به همه طرف های مربوط به این مهم، تعویق یا کم رنگ کردن هر برنامه ای که با هدف ایجاد شرایط سخت بر ایران می توانست اوضاع را برای تصمیم گیری تهران دچار مشکل کند و سرانجام ایجاد امکان برای تعیین ضرب الاجل هایی که سبب می شد مذاکره کنندگان اروپایی تن به قبول دادن امتیازهای بیشتر به تهران شوند. مهمتر اینکه در فرصت دو ساله فرایند مذاکرات، تهران توانست از حجم سنگین تبلیغات مخالفان به ویژه آمریکا و اسرائیل علیه اهداف برنامه های هسته ای ایران کاسته و آنها را با رفتار افراطی شان نزد همگان منزوی کند. به این ترتیب ورود تهران به مذاکرات هسته ای هرگز خالی از دستاورد نبود بلکه باید آن را پیشرفت اراده تهران برای رسمیت بخشی به توانمندی هسته ای اش در جامعه بین الملل دانست. آنچه در این میان مهم است و تهران از این پس نباید در کیفیت تعاملش با جامعه جهانی به آن کم توجه باشد، ‌حفظ پیشرفت های موجود است. بازگشت به نقطه صفر مذاکرات،‌ مطلوب مخالفان توانمندی هسته ای ایران است. وضع کنونی تابع بده بستان های مترتب بر فرایند مذاکرات دو ساله بوده است و نباید تهران خود را در وضع مجددی قرار دهد که برای فرایند تازه مجبور به ارائه امتیازهای دیگر باشد. اینکار مستلزم بهره گیری از همه تجربه هایی است که مذاکره کنندگان ایرانی طی دو سال گذشته در چانه زنی با اروپائیان و شناخت تاکتیک های مذاکراتی آنان، کسب کرده اند.