ازبکستان نباید مطرود شود

به گزارش آفتاب نیوز،
حوادث ماه مه در آندیجان، منجر به چنین سرانجامی برای "پرونده ازبکستان" شد که بسیار مورد توجه اتحادیه اروپا و بالاخص آمریکا قرار گرفته بود.

تاثیر مفاد قید شده در این قطعنامه (ممنوعیت فروش اسلحه به ازبکستان و ممنوعیت مسافرت برخی از مهره های نزدیک به رئیس جمهور ازبکستان به اروپا) برابر با صفر می باشد. اروپا و آمریکا نمی توانند کشوری را مطرود سازند، اگر سایر دوستان این کشور قصد مطرود ساختن این کشور را ندارند. این تحریم به منزله یک گام تبلیغاتی انجام شد و در اصل در جهت حمایت اخلاقی از آمریکا بود که در این گوشه از دنیا مشکلی دارد.

روشن است که آمریکا و پشت سر آن اتحادیه اروپا، زمانی چنین موضع سرسختانه ای نسبت به ازبکستان را به خود گرفتند که تمامی تلاش های "دانیل فراید" معاون وزیر امور خارجه آمریکا در رابطه با منصرف ساختن "اسلام کریموف" جهت تمدید مدت اقامت پایگاه نظامی آمریکا در فرودگاه نظامی "کارشی خان آباد" بی ثمر ماند.
 باید یادآور شد که در بحبوحه حوادث آندیجان، آمریکا از ازبکستان خواست تا در رابطه با این حوادث تحقیقاتی بین المللی انجام دهد که این خواسته وزیر امور خارجه آمریکا دست کمی از اولتیماتوم نداشت. در آن زمان خانم رایس گفته بود: "در رابطه با عواقب ممکن باید گفت که من فکر می کنم ازبکستان نمی خواهد در آینده با مطرود شدن از سوی جوامع بین الملل مواجه شود."

مسئله در این جاست که آمریکا هیچ پایگاه نظامی هم ارزش با پایگاه خان آباد پیدا نخواهد کرد. پرواز از پایگاه آمریکایی "گانسی" که در فرودگاه بین المللی "ماناس" در پایتخت قرقیزستان قرار دارد تا کابل، از لحاظ زمانی دو برابر بیشتر است و متعاقباً سوخت مصرفی آن نیز دو برابر می شود. ضمن این که دیگر در این فرودگاه جایی وجود ندارد.

علاوه بر این سازمان همکاری های شانگهای نیز قطعنامه ای را تصویب کرده است که از آمریکا می خواهد تا برای اقامت پایگاه های نظامی خود در کشورهای آسیای میانه " مهلت نهایی را تعیین کند". غیر منتظره ترین و تاثر انگیز ترین نکته در این قطعنامه برای آمریکا این بود که قرقیزستان نیز که آخرین پایگاه نظامی آمریکا هم اکنون در آن واقع شده است، پای این قطعنامه را امضا نمود.

در این حوادث آخرین نقش را دادگاه تاشکند بازی کرد که اعلام نمود حوادث آندیجان در ازبکستان، بدون "کمک" سفارت آمریکا در این کشور انجام نشده است.

در این اختلاف آمریکا با ازبکستان، تحریم تصویب شده توسط اتحادیه اروپا، تنها بخشی ناچیز از کل تصویر است. در این روزها در کنگره آمریکا طرح قطعنامه ای جهت به جریان انداختن پرونده جزایی بر علیه "اسلام کریموف" رئیس جمهور ازبکستان در دادگاه جزایی بین المللی ارائه داده شد. کمیته امور بین الملل کنگره آمریکا از رئیس حمهور این کشور می خواهد که از تاثیر این کشور در شورای امنیت سازمان ملل متحد استفاده کند تا کریموف به خاطر حوادث آندیجان، به مجازات برسد.

مسئله اصلی در این جاست که آمریکا و اتحادیه اروپا کم مانده است همصدا "اسلام کریموف" را به "استفاده بیش از حد از قدرت" بر علیه شرکت کنندگان در بی نظمی ها متهم کنند. مسئله استفاده متعادل و یا غیر متعادل از قدرت در امر برقراری امنیت، همیشه نقطه حساس هر دولتی بوده و می باشد. ازبکستان نیز استثناء نیست. دقیقاً به همین خاطر است که روسیه –البته تنها کشور نیست- از موضعی دیگر به حوادث نظر می اندازد. "سرگی ایوانوف" وزیر دفاع روسیه اظهار داشت که "ما حوادث به وقوع پیوسته در ازبکستان را حوادثی غم انگیز می دانیم، اما ارزیابی ما از علل وقوع این حوادث با غرب کاملاً در تضاد است." به گفته وی روسیه قصد ندارد عرضه تسلیحات به کریموف را محدود کند.

به عقیده "آناتولی بیلیایف" کارشناس سیاسی، غرب باید "کاملاً محتاطانه با استانداردهای دموکراسی غربی، بالاخص نسبت به کشورهای دارای جمعیت مسلمان، نزدیک شود."

همچنین وی معتقد است که "اگر در رابطه با دموکراسی سازی در ازبکستان، این کشور همان گونه که غرب توصیه می کند، عمل کند، احتمال آن بسیار خواهد بود که در این جمهوری آسیای میانه ما موردی دقیقاً برعکس آنچه را که انتظار داشتیم شاهد باشیم و آن مورد اسلام گرایی سرسختانه خواهد بود که از مرزهای این جمهوری نیز فراتر خواهد رفت." به عقیده وی در صورتی که تاشکند چنین قاطعیتی از خود نشان نمی داد، هیچ ضمانتی وجود نداشت که حوادث آندیجان به حوادثی مشابه در قرقیزستان و تاجیکستان منجر نشود.

علاوه بر این، مسکو و تاشکند "منافع مشترک بسیاری دارند، چه در زمینه برقراری ثبات منطقه ای و چه در عرصه سیاسی و اجتماعی و نیز همکاری های اقتصادی."

در رابطه با دشواری هایی که در روابط ازبکستان با غرب بوجود آمده است، این کارشناس معتقد است که "مزاحمتی برای غرب نخواهد داشت، اگر به عقاید سیاستمداران و کارشناسانی که به مشکلات منطقه نه از طریق مقالات منتشره در روزنامه ها واقفند، گوش فرا دهد."