پایگاه خبری آفتاب
۱۶ /خرداد /۱۴۰۵
Saturday 06 June 2026
کد خبر:۲۳۲۶۶
۱۵:۱۸
۱۳۸۴/۰۸/۱۵

گزارشی از میزگرد «بررسی مساله هسته ای ایران»

۱۵:۱۸
۱۳۸۴/۰۸/۱۵
به گزارش آفتاب نیوز، در این میزگرد آقایان سید محمد لاجوردی، سرپرست دفتر روابط بین الملل سازمان انرژی اتمی؛ محسن نجفی، کارشناس فنی سازمان؛ و صالح رضایی، کارشناس حقوقی، حضور داشتند و هریک به بیان گوشه ای از چالش های فراروی پرونده هسته ای کشورمان پرداختند.

در ابتدای این میزگرد دکتر لاجوردی به بیان فوائد و اهمیت استراتژیک بهره مندی از فناوری هسته ای پرداخت و گفت: امروز تهدید محیط زیست توسط سوخت های فسیلی یک بحران جدی برای جهان و جان انسانها است ولی انرژی هسته ای به دلیل پاک بودن، هیچ خطری برای محیط زیست ندارد.

لاجوردی افزود: طبق گزارش دویچه بانک آلمان، به زودی بر سر منابع نفت، درگیری های شدیدی روی خواهد داد و این درگیری ها در زمان پایان ذخائر نفتی پیش نخواهد آمد، بلکه در زمان اوج استخراج جهانی نفت، شروع می شود و کم کم شدت می گیرد و این خود اهمیت جایگزینی سوخت هسته ای به جای سوخت فسیلی و نفت را نشان می دهد.

لاجوردی: قبل از انقلاب ، کلیه پروژه های هسته ای ما ، اصطلاحا « کلید در دست» بود، یعنی پروژه را وقتی تمام شد به ما تحویل می دادند، الان نیروگاه بوشهر هم همینطور است، .ایران در شرایطی نیست که بتواند از صفر شروع کند و نیروگاه هسته ای را بسازد اما در بعضی از پروژه های هسته ای این توانایی وجود دارد، مثل آب سنگین اراک که کاملا بومی و داخلی و ایرانی بود.


وی تاکید کرد: اگر مصرف نفت با همین سرعتی که اکنون وجود دارد، ادامه یابد، جهان از تولید مشتقات نفت محروم می شود، اما فناوری هسته ای این مشکل را ندارد و استفاده از انرژی هسته ای باعث ثبات و پایداری در قیمت نفت می شود.

سرپرست دفتر امور بین الملل سازمان انرژی اتمی گفت: برخلاف نفت، منابع طبیعی اورانیوم، پراکندگی بسیار وسیع و زیادی دارد ولی نفت فقط در معدودی از کشورها وجود دارد.

لاجوردی افزود: هزینه راه اندازی تاسیسات هسته ای بر خلاف تاسیسات نفتی، بالا است، اما هزینه نگهداری و حفظ تاسیسات هسته ای به مراتب از تاسیسات نفتی کمتر و اقتصادی تر است.

وی نتیجه گیری کرد: تنها راه رهایی جهان از بحران انرژی، افزایش سرمایه گذاری در انرژی هسته ای است.

لاجوری در ادامه سخنانش به تحلیل تاریخی سیر فعالیت های هسته ای ایران پرداخت و گفت: در دوران قبل از انقلاب، دو مرحله در فعالیت های هسته ای کشورمان متصور بود، مرحله اول دوران«شکل گیری» بود که از سال 1335 با راه اندازی رآکتور تحقیقاتی دانشگاه تهران شروع شد و این مقطع تا سال 1352 ادامه داشت و بیشتر کارهای تحقیقاتی و زیربنایی در آن انجام گرفت.

وی ادامه داد : اما از سال 1352 ، ایران شاهد یک تحول عظیم و حتی تا حدودی جاه طلبانه در زمینه انرژی هسته ای بود، در طول دهه 50 از سال 52 تا 57 ، فعالیتهای چشمگیری انجام شد، در سال 53 ، سازمان انرژی اتمی شکل گرفت، در همان سال ایران و فرانسه سند همکاری 15 ساله هسته ای امضا کردند.

وی افزود: در سال 54 ، سند همکاری هسته ای بین ایران و آلمان غربی امضا می شود، باز در سال 54 ، قرارداد غنی سازی اورانیوم بین ایران و چند شرکت انگلیسی منعقد می شود ، در سال 55 قرارداد استخراج اورانیوم با چند شرکت خارجی به امضا می رسد ، در سال 55 ، پنج قرارداد اتمی بین ایران و آمریکا بسته می شود، در سال 56 قرارداد احداث دو نیروگاه هسته ای در دارخوین خوزستان به امضا می رسد و باز در سال 56 ، قرارداد تبدیل اورانیوم به UC6 با یک شرکت آلمانی بسته می شود.

لاجوردی گفت: بر اساس این برنامه قرار بود ، سهم برق هسته ای در سبد انرژی کشور 23 هزار مگاوات باشد و 23 نیروگاه هسته ای احداث شود و کشورهای آلمان، فرانسه و آمریکا بیشترین سهم را در راه اندازی و تاسیسات هسته ای ایران داشت.

سرپرست دفتر امور بین الملل سازمان انرژی اتمی اضافه کرد: بعد از پیروزی انقلاب در فاصله سالهای 58 تا 68 به دلیل شرایط انقلابی و احساسی، در برخی قراردادها به عنوان مقابله با وابستگی به غرب، تجدیدنظر شد، اما از سال 62 به بعد، تندروی های گذشته و شتابزدگی در لغو قراردادها متوقف شد که به دلیل سیطره جنگ و شرایط جنگی ، امکان عملی شروع این قراردادها ایجاد نشد.

لاجوردی سپس به بیان سیر فعالیت های هسته ای کشورمان در مقطع بعد از پیروزی انقلاب پرداخت و گفت: دوره رشد هسته ای ایران از سال 68 شروع شد و این دو ویژگی مهم را داشت یکی فراگیر بودن فعالیت های هسته ای در شاخه های مختلف علوم و دیگر نگاه به شرق در فعالیت های هسته ای.

وی گفت: با سفر آقای هاشمی رفسنجانی به روسیه و چین و امضای سند برنامه درازمدت همکاری ، دوران همکاری ایران و روسیه و چین در فناوری هسته ای شروع شد که تاالان نیز ادامه دارد.

بعد از امضای ساخت کارخانه UC6 با چینی ها ، آنها تحت فشار آمریکا از انجام کار سر باز زدند و چیزی که برای ما ماند، یک مشت ورقه و جزوه بود؛ ایرانی ها خودشان این راه را ادامه دادند و توانستند UC6 را بسازند، وقتی می خواستیم UC6 را بسازیم، به البرادعی گفتیم ، او فقط لبخندی تمسخر آمیز زد ، اما وقتی این کارخانه را ساختیم، تعجب جهانی برانگیخته شد.



وی خاطر نشان کرد: بعد از پیروزی انقلاب، چین و روسیه ، جای آلمان و فرانسه و آمریکا را در فعالیت های هسته ای ایران گرفتند.

لاجوردی اضافه کرد: در دی ماه 72 قرارداد نیروگاه بوشهر با روسها، امضا شد و در سال 73 این قرارداد نافذ و عملیاتی شد که همچنان ادامه دارد.

وی در خصوص همکاری های هسته ای ایران و چین گفت: در سفر آقای هاشمی به چین، قراداد خرید رآکتور 330 مگاواتی با چین بسته شد و همچنین قرار بود که کارخانه UCf توسط چینی ها ساخته شود که بعدها به دلیل فشار شدید آمریکا و برخی مسائل خود را کنار کشیدند و ایرانی ها توانستند خودشان کارخانه را بسازنند

سرپرست دفتر امور بین الملل سازمان انرژی اتمی در پایان سخنانش گفت :هدف ملی ایران تا سال 2025 تولید 20 هزار مگاوات برق هسته ای است و امروز ارتباط عمیقی بین سازمان انرژی اتمی و نخبگان دانشگاهها به وجود آمده است.

درادامه این میزگرد ، محسن نجفی کارشناس فنی سازمان انرژی اتمی به سئوالات حاضران پاسخ داد.

وی در پاسخ به این سوال که « چرخه سوخت هسته ای ایران، چقدر بومی است؟» گفت: قبل از انقلاب ، کلیه پروژه های هسته ای ما ، اصطلاحا کلید در دست بود، یعنی پروژه را وقتی تمام شد، به ما تحویل می دادند، اکنون نیروگاه بوشهر هم همینطور است، یعنی خودشان می سازند و بعد به ما تحویل می دهند.

نجفی تاکید کرد: ایران در شرایطی نیست که بتواند از صفر شروع کند و نیروگاه هسته ای را خودش بسازد، اما در بعضی از پروژه های هسته ای این توانایی وجود دارد، مثل آب سنگین اراک که کاملا بومی و داخلی و ایرانی بود.

نجفی ادامه داد: چرخه سوخت وضعیت بینابینی دارد، یعنی بخشی از آن بومی است و بخش دیگرش، غیر بومی است. بعد از امضای ساخت کارخانه UCf با چینی ها ، آنها تحت فشار آمریکا از انجام کار سر باز زدند و چیزی که برای ما ماند، یک مشت ورقه و جزوه بود. ایرانی ها خودشان این راه را ادامه دادند و توانستند UCf را بسازند، وقتی می خواستیم UCf را بسازیم، به البرادعی گفتیم ، او فقط لبخندی تمسخر آمیز زد ، اما وقتی این کارخانه را ساختیم، تعجب جهانی برانگیخته شد.

این کارشناس فنی سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه ایران هنوز تا مرزهای واقعی تکنولوژی فاصله دارد، گفت: ما در تولید سوخت هسته ای در ابتدای راه هستیم و فقط در مرحله طراحی و دانش فنی هستیم و عملا کاری انجام نداده ایم ، در مرحله بازفراوری اورانیوم(مرحله بعد از شروع به کار نیروگاه هسته ای) ، وارد مرحله تحقیقاتی و مطالعاتی هم نشدیم. اما همانطور که گفتم، در تولید کیک زرد و فراوری اولیه اورانیوم که بخش مهمی از چرخه سوخت محسوب می شود، کاملا خودکفا شده ایم.

نجفی: سه سال است که حدود سه کیلو پلوتونیوم در ژاپن گم شده است و هیچ قطعنامه ای علیه ژاپن صادر نشده است اما به خاطر سه دهم گرم پلوتونیوم ، اینهمه ما را تحت فشار قرار می دهند.



نجفی در پاسخ به سوالی در خصوص تولید p2 گفت: ما هنوز سانتریفیوژ نوع دوم را تولید نکرده ایم و این فعالیت در تعلیق به سر می برد.

در ادامه میزگرد،صالح رضایی، کارشناس حقوقی سازمان انرژی اتمی، به سخنرانی پرداخت.

وی در مورد قصورات ایران در فعالیت های هسته ای گفت که پرونده ما در آژانس با قصورشروع شد ولی از اجلاس سپتامبر 2004 واژه ها کم کم تغییر کرد و واژه نقض به آن اضافه شد.

رضایی گفت: در اوت 2005 با راه اندازی UCf اصفهان، واژه ها باز سخت تر و شدید تر شد و بار سیاسی قطعنامه ها شدت گرفت و حتی ما را به عدم پایبندی که درجه خطرناک تری از نقض هست، متهم کردند و الان عملا در دروازه شورای امنیت به سر می بریم.

رضایی گفت: شروع UCf نقض محسوب نمی شد، چون تعلیق، داوطلبانه بود.

کارشناس فنی سازمان انرزی اتمی ایران در پاسخ به این سوال که آژانس بین المللی انرژی چقدر از ابتکار هسته ای احمدی نژاد، برای مشارکت دیگر کشورها در تولید سوخت هسته ای، استقبال می کند و برای انجام آن آمادگی دارد، گفت: طرح ابتکاری رئیس جمهور در راستای شفاف سازی بود، ما از نظر تکنولوژیکی به جاهای خوبی رسیده ایم و اگر نطنز از تعلیق بیرون بیاید، ما می توانیم هزاران سانتریفیوژ بسازیم.

وی تاکید کرد: پیشنهاد شراکت دیگر کشورها، برخورد فنی با قضیه نبود و از موضع شفاف سازی سیاسی انجام گرفت. ضمن اینکه خوب است که از تجربه و سابقه شرکتهای بزرگ چند ملیتی در غنی سازی استفاده کنیم و این همکاری هم به نفع آنها و هم به نفع ما است.

نجفی در پاسخ به این سوال که آیا شرکت دادن دیگر کشورها در فرآیند غنی سازی به معنای افشای اسرار هسته ای ما نیست، گفت: غنی سازی اورانیوم ، جزو اسرار اتمی کشور محسوب نمی شود ، ما باید امنیت را دوباره تعریف کنیم، غنی سازی با تکنولوژی ساخت موشک فرق دارد و سری و محرمانه نیست که جزو اسرار کشور باشد که با همکاری با دیگران این اسرار فاش شود.

وی در پاسخ به سوال سرنوشت طرح ابتکاری و نحوه تعامل با آژانس در این زمینه گفت: هنوز به نتیجه ای نرسیدیم ، چون در تعلیق هستیم.

این کارشناس فنی سازمان انرژی اتمی در خصوص پنهان کاری های ایران در فعالیت های هسته ای نیز گفت: پنهان کاری تکنولوژیکی یک اصل اقتصادی است و همه دنیا هم این کار را می کند.

وقتی ما انرژی هسته ای را شروع کردیم، دنیا با ما کار نمی کرد، به تعبیر خودمانی تر بگویم، ما را تحویل نمی گرفت ، اما الان دیگر اینطوری نیست، الان می گویند ما به شما رآکتور آب سبک می دهیم ، ولی شما از رآکتور آب سنگین بگذرید و ما با فعالیت های هسته ای توانسته ایم ، امتیاز بگیریم و امروز دنیا، ایران هسته ای را باور کرده است.


در ادامه این میزگرد، لاجوردی ، سرپرست دفتر امور بین الملل سازمان انرژی هسته ای در پاسخ به سوالی در خصوص تفاوت پیشنهاد اروپا و پیشنهاد اخیر روسیه برای احداث کارخانه غنی سازی در روسیه با مالکیت ایرانی ، گفت: چنین کارخانه ای باید در داخل کشور باشد و این وضع بهتری است، درست است که پیشنهاد روسیه به پیشنهاد اروپایی ها شباهت زیادی داشت اما شرایط را هم نباید فراموش کرد، ما روی روسیه حساب استراتژیک باز کرده ایم.

وی گفت: اساسا موضوع پرونده هسته ای ایران، ماهیت بهانه گیری دارد و حتی اگر ما پنهان کاری هم نمی کردیم و رسما و علنا اعلام می کردیم، آنها برخورد شدیدی می کردند و اجازه نمی دادند که ما فعالیت هسته ای داشته باشیم.

نجفی در ادامه این بحث گفت: سه سال است که حدود سه کیلو پلوتونیوم در ژاپن گم شده است و هیچ قطعنامه ای علیه ژاپن صادر نشده است اما به خاطر سه دهم گرم پلوتونیوم ، اینهمه ما را تحت فشار قرار می دهند.

وی تصریح کرد: اگر وضعیت تعلیق به همین شکل ادامه پیدا کند، با یک بحران بزرگ در نیروی انسانی شاغل در صنعت هسته ای مواجه خواهیم بود به تعبیر دیگر فرار مغزها در حوزه هسته ای.

کارشناس فنی سازمان گفت: ما دوسال متوقف شدیم، ولی اعتماد سازی هم ایجاد کردیم.

نجفی درپایان سخنانش بیان دستاورهای سیاسی فناوری هسته ای گفت: وقتی ما انرژی هسته ای را شروع کردیم، دنیا با ما کار نمی کرد، به تعبیر خودمانی تر بگویم، ما را تحویل نمی گرفت ، اما الان دیگر اینطوری نیست، الان می گویند ما به شما رآکتور آب سبک می دهیم ، ولی شما از رآکتور آب سنگین بگذرید و ما با فعالیت های هسته ای توانسته ایم ، امتیاز بگیریم و امروز دنیا، ایران هسته ای را باور کرده است.



گزارش خطا
برچسب‌ها:
میزگرد هسته ای
ارسال پیام
captcha