امكان ايجاد فضايي سياسي در شوراي حکام
به گزارش آفتاب نیوز، 
گزارش روز جمعه محمد البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره عملكرد ايران پس از قطعنامه سپتامبر شوراي حكام كه در اختيار اعضاي اين شورا قرار گرفته است، گرچه همچنان دوپهلوست و باب اعمال فشار غرب عليه ايران را بازگذاشته است، اما نميتوان به طور قطع گفت موضع كاملا منفي در اين گزارش نسبت به ايران وجود دارد.
اين گزارش در عين حال اذعان ميكند كه ايران همكاري مناسبي در زمينه ارايه اطلاعات پس از قطعنامه اخير شوراي حكام با آژانس داشته است.
تفاوت در گزارش جديد البرادعي
گزارش پنج صفحه ای مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه بر اساس مصوبه شوراي حكام در سپتامبر تهيه شده است، اين تفاوت را با گزارشهاي پيشين دارد كه در آن تنها به عملكرد و فعاليتهاي ايران پس از قطعنامه سپتامبر پرداخته شده است و نه تمامي فعاليتهاي پيشين كشورمان.
آنچه آمريكا و اروپا پس از قطعنامه سپتامبر از رفتار ايران انتظار داشتهاند، اين بود كه ايران همكاريهاي خود با آژانس را كاهش و يا متوقف كند، اما پس از آن، نه تنها ايران اين همكاريها را كاهش نداد، بلكه آنها را گسترش نيز داده است.
درخواستهاي بيشتر از سوي آژانس
در بخشي از گزارش مديركل درخواست شده است تا بازرسيهايي از برخي سايتهاي نظامي ايران صورت بگيرد و اين در حالي است كه هنوز نتايج نمونهبرداريها از سايت پارچين كه پيش از اين بازرسان از آن بازديد كردهاند، به طور كامل بررسي و اعلام نشده است.
بازديد از سايتهاي نظامي ايران مثل پارچين و يا لويزان و شيان از جمله درخواستهاي پيشين آژانس بوده است كه شرايط براي برآوردن برخي از اين درخواستها در هفتههاي گذشته براي ايران فراهم شد و ايران اطلاعاتي را دربارهي برخي ديگر از فعاليتهايش نيز به آژانس داد. از سويي در اين گزارش بر اين كه آژانس هنوز به اطلاعاتي ديگر از سوي ايران نياز دارد، اشاره شده است.
بنابراين گزارش، ايران درخواستهاي قبلي و فعلي آژانس براي بازرسي از برخي سايتهاي نظامي را رد نكرده بوده است، البته اعلام كرده بوده كه بايد نسبت به دلايل اين بازرسيها قانع شود تا منطبق بر خواستهاي حقوقي، فني و قانوني باشد.
امكان بروز فضايي سياسي در شوراي حكام
بنا بر اين گزارش، تنها گزارش مديركل آژانس نيست كه براي تصميمگيري اعضاي شوراي حكام تعيينكننده به حساب ميآيد، با توجه به اين كه مهمترين درخواست قطعنامه سپتامبر، تعليق مجدد فعاليتهاي « یو سی اف» اصفهان بوده كه از سوي ايران پذيرفته نشده، ممكن است فضايي سياسي براي تصميمگيري اعضا نيز وجود داشته باشد.
همچنين پيشنهاد روسيه كه اخيرا مباحثي از آن در رسانهها مطرح شده، محل بحث است.
با اين حال، با توجه به همكاريهاي ايران با آژانس تا حدودي فضا براي ايران تلطيف شده است.
براساس اين گزارش، برخي مقامات كشور در بحث هسته ای با توجه به همكاريهاي مثبت ايران معتقدند كه اساسا هيچ زمينهاي براي تندتر شدن موضوع ايران در آژانس وجود ندارد، اما برخي ديگر پيشبيني ميكنند كه احتمال تصويب قطعنامه ديگري مبني بر آنكه مساله ايران همچنان در كشاكش ارجاع به شوراي امنيت باقي بماند، وجود دارد. قطعنامه پيشين، موضوع ايران را به شوراي امنيت ارجاع نميكرد، بلكه نقش آن را برجستهتر كرده بود، لذا امكان دارد در قطعنامهاي ديگر و در آينده همچنان اين موضع حفظ شود.
پيشنهادات منسوب به روسيه با چه هدفي؟
همچنين پيشنهاداتي كه از سوي اروپا و آمريكا و روسيه براي ايران در هفتههاي گذشته مطرح شده، نشان ميدهد كه اين كشورها به ويژه آمريكا، قصد دارند ايران را در وضعيتي قرار دهند كه نشاندهنده عدم همكاري آن با آژانس و جامعه بينالمللي است و در اين راستا خط خبري و سياسي عميقي را دنبال ميكند؛ اما واقعيت اين است كه هيچ پيشنهاد مشخصي حداقل از سوي روسيه به طور رسمي به ايران داده نشده است و تنها يك سري ايده و فكر در بحث هسته ای مطرح شده است.
مخالفت با دستيابي ايران به فنآوري هستهيي عميقتر و كيفيتر ميشود
این گزارش حاکی از این است که كشورهاي مخالف با دستيابي ايران به فناوري صلحآميز هسته ای آرام آرام به سمت عميقتر و كيفي كردن تهديدات و محدوديتهاي دستيابي ايران به فناوري صلحآميز هسته ایهستند، آنها در ابتدا با اصل موضوع، يعني دستيابي ايران به اين فناوري مخالف بودند، پس از مدتي اين حق را براي ايران پذيرفتند و پس از آن غنيسازي را در خارج از خاك ايران مطرح كردند، لذا اين روند حاكي از آن است كه حاكميت و استقلال كشور در بحث هسته ای در اعماق سياستهاي كشورهاي مخالف، مورد تهديد قرار گرفته است.
اين درحالي است كه استقلال كشور و حق غنيسازي اورانيوم در خاك ايران، از اصول كلي تحت پيمان منع گسترش سلاحهاي هسته ای است كه بايد هر فكر و ايدهاي در اين راستا بررسي شود.
بر اساس اين گزارش، برخي رسانهها به دنبال آن هستند كه نشان دهند هر نوع پيشنهادي كه به ايران داده ميشود با مخالفت اين كشور رو به رو شده، لذا ايران قصد همكاري ندارد؛ اما بنا به گفته برخي از مقامات رسمي كشور هيچ پيشنهاد مشخصي تا به حال به ايران داده نشده است.
فضاي حاكم بر مساله هسته ای سياه و سفيد ديده نميشود
بنابراين گزارش، شايد فضايي كه ميتوان پس از گزارش مديركل آژانس ترسيم كرد اين باشد كه ديگر به بحث هسته ای سفيد و سياه نگاه نميشود. نامه علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي به سه كشور اروپايي براي ازسرگيري مذاكرات، تاثير بسيار زيادي بر اين موضوع داشت كه هر گونه تصميم تند نسبت به ايران در شورا محدود شود.
اين گزارش حاكي است، عدم پاسخ اروپا به نامه لاريجاني به معني منفي بودن نظر آنها نيست. برخي مقامات معتقدند طبعا نياز به وقت بيشتري براي فكر و تصميمگيري از سوي اروپا نسبت به خواست ايران وجود دارد و در اين فضا همچنان ايران به همكاريهايش ادامه ميدهد.
بحث درباره شوراي امنيت غيرمنطقي است
با توجه به اين كه بحث ارجاع ايران به شوراي امنيت در قطعنامه سپتامبر مطرح شده است، به نظر ميآيد با وجود همكاريهاي خوبي كه ايران پس از اين قطعنامه با آژانس داشته است، بحث شوراي امنيت غيرمنطقي باشد.
موقعيت حساس ايران
در بحث پذيرش درخواست آژانس براي بازديد از مناطق نظامي ايران، ايران مسووليتي سنگين را برعهده دارد؛ چرا كه اجراي چنين درخواست كار آساني نيست، اجراي اين امر بايد در چارچوبي باشد كه آن از مذاكرات و اعتماد دو طرف به دست ميآيد.
زمينهاي براي تند شدن موضوع ايران وجود ندارد
در نتيجه ميتوان گفت، به طور كلي هيچ زمينهاي براي تندتر كردن موضوع ايران در حال حاضر وجود ندارد، بلكه طرف مقابل ايران بايد نشان دهد كه همكاري ايران را مورد توجه قرار ميدهد. اگر ايران پاسخي براي اين مساله دريافت نكند، اين احتمال به وجود ميآيد كه ميخواهند قطعنامه تندي عليه ايران تصويب كنند كه اين امر نيز طبيعتا در آينده همكاريها تاثير ميگذارد.