تجارت هستهاي 5 ميليارد دلاري آمريكا و چين
به گزارش آفتاب نیوز، 
چين كه با افزايش سرسامآور تقاضا براي انرژي و برق و همچنين محدوديتهاي پيمان كيوتو براي كاهش گازهاي كربن روبروست، همه تلاش خود را به ساخت نيروگاههاي هستهاي معطوف كرده و مشغول تهيه مقدمات چهار نيروگاه هستهاي جديد در استان زيجيانگ و گوانگدونگ است.
چين قصد دارد اين چهار نيروگاه را به 9 راكتور فعال كنوني خود با ظرفيت 6500 مگاوات اضافه كند. اين ميزان توليد، كمتر از دو درصد از تقاضاي برق كنوني چين را جوابگوست. شركتهاي روسي هم در حال ساخت دو راكتور آب تحت فشار هزار مگاواتي در تيانوان در سواحل شرقي چين هستند.
مقامات چيني ميگويند اين كشور تا سال 2020 به 32 نيروگاه هستهاي ديگر با هزينه تقريبي بيش از 35 ميليارد دلار نياز دارد.
وستينگ هاوس كه پيشروي توليد راكتورهاي آب تحتفشار به حساب ميآيد در اين صحنه با رقابت شديدي از سوي شركت هاي فرانسوي و سازمان انرژي اتمي روسيه و شركت اتم اكسپرت روسيه روبروست. اين راكتورها معمولاً به صورت جفت، فعاليت ميكنند و وستينگهاوس هركدام از راكتورهاي AP1000 خود را 2/2 تا 7/2 ميليارد دلار ميفروشد.
اين اقدام آمريكا و بانك صادرات – واردات آن، در حقيقت تلاشي ديگر براي تقويت جايگاه شركتهاي آمريكايي در خارج از اين كشور است. وستينگهاوس براي فروش راكتورهاي خود در داخل آمريكا شانس چنداني ندارد، چرا كه در اين كشور مخالفت با انرژي هستهاي بسيار زياد است. امضاي چنين قراردادهاي كلاني ميتواند به معناي ايجاد هزاران شغل جديد در آمريكا باشد.
اما اين قرارداد در حالي امضا شده است كه آمريكا تلاش براي مقابله با تكثير تكنولوژي و سلاح هستهاي را از اولويتهاي امنيتي جهان ميداند.
چين كه در كنار انگليس، فرانسه، روسيه و آمريكا، از پنج كشور مجاز به داشتن سلاح هستهاي در جهان است، سالها از دستيابي به تكنولوژي پيشرفته هستهاي غرب منع ميشد، چرا كه اين كشور از پذيرفتن محدوديتها و نظامهاي كنترل فروش و صادرات خود به بعضي كشورها خودداري ميكرد. اما در دهه 1990 چين تغيير روش داد و رهبران اين كشور قوانين كنترلي صادرات خود را پذيرفتند و در مقابل آمريكا هم وعده داد كه چين را رفتهرفته به كارتل كشورهاي تأمينكننده هستهاي وارد كند و امكان دسترسي آن را به تكنولوژي پيشرفته فراهم نمايد. برخي منابع خبري موثق ميگويند، چين در قبال اين وعدهها متعهد شده كه از تكثير قطعات و تكنولوژي خود جلوگيري كند.
در حقيقت قراردادهاي هستهاي اخير آمريكا پاداش اين كشور به تعهدات پكن است.
اگرچه در اين ميان آمريكا از برخي اقدامات مخفيانه چين هم آگاه شده است.
در فوريه سال 1996، روزنامه واشنگتن تايمز به نقل از منابع مطلع خبري نوشت: آمريكا شواهدي دارد حاكي از اينكه سازمان انرژي هستهاي چين، 5 هزار مگنت حلقهاي به آزمايشگاه تحقيقاتي عبدالقديرخان در پاكستان فروخته است.
مگنتهاي حلقهاي از قطعات حساس و مهم سانتريفيوژهاي پرسرعت هستند كه از آن براي غنيسازي اورانيوم استفاده ميشود.
بعداز چاپ اين گزارش وزارت خارجه آمريكا آن را تأييد كرد. مقامات چيني اين خبر را تكذيب نكردند اما گفتند كه اين فروش در چارچوب همكاري صلحآميز هستهاي بوده است. اما كارشناسان آن را ناقض بند سوم NPT دانستند. اما بعداً معلوم شد كه اين كار چين تحريمي درپي نخواهد داشت. چرا كه تحريم گسترده باعث لغو قراردادهاي پرسود شركتهاي آمريكايي همچون بوئينگ و وستينگ هاوس با طرفهاي چيني ميشد.
در اينباره بحثهاي شديد و طولاني درون دولت بيل كلينتون صورت گرفت و بعد هم اعلام شد كه واشنگتن نتوانسته به جمعبندي دقيقي در اينباره برسد.
اما كنگره آمريكا با تصويب قانوني خواستار گزارش رئيس جمهور درباره انتقال تكنولوژي و تجهيزات و مواد حساس (هستهاي) از سوي چين به پاكستان شد.
گزارشهاي مطبوعات آمريكايي درباره فروش تكنولوژي و تجهيزات از سوي سازمان انرژي هستهاي چين به پاكستان ادامه داشت، اما وزارتخارجه آمريكا هيچگاه چين را ناقض تعهدات خود اعلام نكرده است.
تجارت هستهاي آمريكا با چين در واشنگتن حاميان زيادي دارد كه همگي درپي تقويت جاي پاي غولهاي تجاري آمريكا در چين هستند. آنها ميگويند موارد سالهاي گذشته فروش و تكثير تكنولوژي هستهاي از سوي چين زيرنظر دولت اين كشور و مورد تأييد آن نبوده و ميتوان با رايزني با پكن، جلوي اين موراد را گرفت. چين اخيراً «سند سفيدي» درباره عدم تكثير تسليحات منتشر كرده و همين باعث تقويت موضع حاميان تجارت هستهاي با پكن در واشنگتن شده است.
در سال 2000 شركت نفت و گاز چين موسوم به «سينوپك»، 5/3 ميليارد سهام در بورس نيويورك به فروش رساند كه اكسان موبيل خريدار بخش عمده اين سهام بود.
چند غول نفتي ديگر آمريكا همچون هاليبرتون، بكتل و كونوكو فيليپس هم با سينوپك همكاري دارند.
به اين ترتيب ميتوان گفت آمريكا تجارت را به امنيت مورد ادعاي هميشگياش ترجيح داده است.