گزارشي از علت برگشت پستههاي صادراتي به ايران
افلاتوكسين، مجاز يا غيرمجاز
۱۱:۴۷
۱۳۸۴/۰۱/۲۰
به گزارش آفتاب نیوز، 
سابقه شناخت بشر از اين سم خطرناك به دهه 1940 ميلادي ميرسد، زماني كه در آمريكا براي اولينبار بادامزميني به عنوان منبع و سرچشمه پروتئين اضافي به غذاي دامها افزوده شد. پس از آن دامپزشكيهاي جنوب آمريكا متوجه نارسايي كبدي در گاوها شدند كه تحقيقات نشان داد اين مسأله از وجود سم افلوتوكسين توليد شده از قارچهاي روي بادامزميني ناشي ميشود.
از طرفي در سال 1975 ميلادي در انگلستان، بيماري ناشناختهاي منجر به مرگ صدهزار بوقلمون شد كه به اردك و مرغ نيز انتقال پيدا كرد.
پس از مطالعه معلوم شد بازهم علت آن ناشي از خوراك دام وارده از برزيل و بادامزميني آغشته به سم افلوتوكسين است. نشانههاي موجود از اين سم خطرناك موجب شد تا به تحقيق در مورد آن بپردازند.
عضو هيأت علمي دانشكده محيطزيست دانشگاه تهران در ادامه ميافزايد: «امروزه كاملاً ثابت شده است كه بهطور كلي افلوتوكسينها از دو گروه قارچ به نامهاي Aspergilus parasuticus و Aspergilus Flavus بهوجود مي آيند. رشته اول توليدكننده افلوتوكسين نوع B1، و از سميترين و خطرناكترين انواع افلاتوكسينهاست. همچنين به وجود آورنده افلاتوكسين نوع G1، نيز است. رشته دوم هر چهار نوع از اين سم B1، B2، G1 و G2 را به وجود ميآورد كه در حقيقت G2 و B2 هيدروكسينش افلوتوكسين نوع B1 و G1 هستند.»
وي ميگويد: «اين نوع سم به بدن انسان يا دام وارد و در شير انسان يا دام به نوع ديگري به نام M1 تبديل ميشود كه بسيار خطرناك است. اين مسأله در بسياري از وزارتخانههاي بهداشت كشورهايي مثل چين، دانمارك، آلمان، آمريكا و ... به اثبات رسيده است.»
بسياري از كارشناسان معتقدند برخي اثرات افلاتوكسينها خيلي فوري آشكار ميشوند مثل جهشهاي ژني و سرطان كبد. اما گاهي عوارض آن در زمانهاي طولانيتري آشكار ميشوند.
اما علت اصلي آلوده شدن محصولات غذايي به خصوص پسته به اين نوع سم تماس آنها با خاك است كه شرايط ورود قارچ موردنظر فراهم ميشود.
عليرضا پرداختي در اينباره مي گويد: «هر پسته شامل يك پوسته محكم به نام شل و يك پوسته نرمتر روي آن به نام هال است.
پوست نرم و تازه روي پسته عامل مهمي در جلوگيري از ورود قارچ توليدكننده افلوتوكسين به داخل پسته است. قبل از رسيدن كامل پسته، شل در داخل پوسته نرم رويي ميشكافد و دهانه آن باز ميشود. در برخي پستهها به محض شكافته شدن پوسته سخت زيري، پوسته رويي نيز ميشكافد و شرايط ورود قارچ فراهم ميشود.
وي در پايان معتقد است: «امروزه با روشهاي بسيار سريع ميتوان اين سم را شناخت و مقدار آن را حدس زد. با همين تكنيكها كشورهاي اروپايي و غيراروپايي به محض ورود مواد غذايي مختلف به كشورشان بلافاصله مقدار اين سم را تشخيص ميدهند و اگر بيش از حد استاندارد موردنظرشان باشد آنها را برگشت ميزنند.»
اگرچه پسته از اهم صادرات ايران به كشورهاي ديگر است اما آمار برگشتيهاي اين محصول به داخل ايران بسيار بالا است.
مهندس بهروز غيبي مديركل دفتر امور پسته وزارت جهاد كشاورزي با بيان آنكه پستههاي برگشتي به ايران از كشورهاي اروپايي و غيراروپايي به درصد كمي سم افلوتوكسين آلوده هستند، ميگويد: «بعضي كشورهاي اروپايي پستههاي آلوده به PPB2 (ميكروگرم در كيلوگرم) را برگشت ميزنند در حالي كه اين مقدار بسيار ناچيز است و براي سلامتي زيانآور نيست.»
وي ميافزايد: «پستههاي آلوده به سم افلوتوكسين سرطانزا نيستند. در كرمان سالي 4 كيلوگرم پسته مصرف ميشود اما طبق گفته مسؤولان وزارت بهداشت اين استان، هيچ بيماري مبتلا به سرطان كبد در بيمارستانهاي كرمان ثبت نشده است.»
مهندس غيبي با بيان آنكه امسال حد مجاز سم افلوتوكسين را در اجلاس بينالمللي PPB15 مطرح كردهايم، ميگويد: «تا 2 يا 3 سال آينده با طي مراحل اداري اين مقدار به عنوان حد مجاز سم افلاتوكسين در جهان شناخته خواهد شد و ما با تسهيلات بهتر پسته ايراني را در بازار جهاني عرضه ميكنيم.»
مديركل دفتر امورپسته در پاسخ به اين سؤال كه تا وقتي اين قانون جهاني شود پستههاي برگشتي را چه ميكنيد، ميگويد: «ما پستههاي برگشت خورده را به كشورهايي كه حد مجاز بالاتري دارند ارسال ميكنيم. از آنجا كه پسته 14 درصد صادرات غيرنفتي را تشكيل ميدهد و زندگي اقتصادي تعداد زيادي از مردم استانهاي ايران به آن وابسته است براي ما نيز اهميت دارد.»
كارشناسان و متخصصان در ايران و دنيا مقدار PPB2 سم افلوتوكسين موجود در پسته را براي سلامتي انسان مضر ميدانند اما مسؤولان ما به آن اعتقادي ندارند. شايد سيستم بدن مردم ما نسبت به اين سم، ضدضربه است كه اگر اينطور نباشد علت بياهميتي مسؤولان در ايران چيست؟ آيا توضيحي در اينباره وجود دارد كه اگر نيست آيا ميتوان به توجيه اتكا كرد؟!
سابقه شناخت بشر از اين سم خطرناك به دهه 1940 ميلادي ميرسد، زماني كه در آمريكا براي اولينبار بادامزميني به عنوان منبع و سرچشمه پروتئين اضافي به غذاي دامها افزوده شد. پس از آن دامپزشكيهاي جنوب آمريكا متوجه نارسايي كبدي در گاوها شدند كه تحقيقات نشان داد اين مسأله از وجود سم افلوتوكسين توليد شده از قارچهاي روي بادامزميني ناشي ميشود. از طرفي در سال 1975 ميلادي در انگلستان، بيماري ناشناختهاي منجر به مرگ صدهزار بوقلمون شد كه به اردك و مرغ نيز انتقال پيدا كرد.
پس از مطالعه معلوم شد بازهم علت آن ناشي از خوراك دام وارده از برزيل و بادامزميني آغشته به سم افلوتوكسين است. نشانههاي موجود از اين سم خطرناك موجب شد تا به تحقيق در مورد آن بپردازند.
عضو هيأت علمي دانشكده محيطزيست دانشگاه تهران در ادامه ميافزايد: «امروزه كاملاً ثابت شده است كه بهطور كلي افلوتوكسينها از دو گروه قارچ به نامهاي Aspergilus parasuticus و Aspergilus Flavus بهوجود مي آيند. رشته اول توليدكننده افلوتوكسين نوع B1، و از سميترين و خطرناكترين انواع افلاتوكسينهاست. همچنين به وجود آورنده افلاتوكسين نوع G1، نيز است. رشته دوم هر چهار نوع از اين سم B1، B2، G1 و G2 را به وجود ميآورد كه در حقيقت G2 و B2 هيدروكسينش افلوتوكسين نوع B1 و G1 هستند.»
وي ميگويد: «اين نوع سم به بدن انسان يا دام وارد و در شير انسان يا دام به نوع ديگري به نام M1 تبديل ميشود كه بسيار خطرناك است. اين مسأله در بسياري از وزارتخانههاي بهداشت كشورهايي مثل چين، دانمارك، آلمان، آمريكا و ... به اثبات رسيده است.»
بسياري از كارشناسان معتقدند برخي اثرات افلاتوكسينها خيلي فوري آشكار ميشوند مثل جهشهاي ژني و سرطان كبد. اما گاهي عوارض آن در زمانهاي طولانيتري آشكار ميشوند.
اما علت اصلي آلوده شدن محصولات غذايي به خصوص پسته به اين نوع سم تماس آنها با خاك است كه شرايط ورود قارچ موردنظر فراهم ميشود.
عليرضا پرداختي در اينباره مي گويد: «هر پسته شامل يك پوسته محكم به نام شل و يك پوسته نرمتر روي آن به نام هال است.
پوست نرم و تازه روي پسته عامل مهمي در جلوگيري از ورود قارچ توليدكننده افلوتوكسين به داخل پسته است. قبل از رسيدن كامل پسته، شل در داخل پوسته نرم رويي ميشكافد و دهانه آن باز ميشود. در برخي پستهها به محض شكافته شدن پوسته سخت زيري، پوسته رويي نيز ميشكافد و شرايط ورود قارچ فراهم ميشود.
وي در پايان معتقد است: «امروزه با روشهاي بسيار سريع ميتوان اين سم را شناخت و مقدار آن را حدس زد. با همين تكنيكها كشورهاي اروپايي و غيراروپايي به محض ورود مواد غذايي مختلف به كشورشان بلافاصله مقدار اين سم را تشخيص ميدهند و اگر بيش از حد استاندارد موردنظرشان باشد آنها را برگشت ميزنند.»
اگرچه پسته از اهم صادرات ايران به كشورهاي ديگر است اما آمار برگشتيهاي اين محصول به داخل ايران بسيار بالا است.
مهندس بهروز غيبي مديركل دفتر امور پسته وزارت جهاد كشاورزي با بيان آنكه پستههاي برگشتي به ايران از كشورهاي اروپايي و غيراروپايي به درصد كمي سم افلوتوكسين آلوده هستند، ميگويد: «بعضي كشورهاي اروپايي پستههاي آلوده به PPB2 (ميكروگرم در كيلوگرم) را برگشت ميزنند در حالي كه اين مقدار بسيار ناچيز است و براي سلامتي زيانآور نيست.»
وي ميافزايد: «پستههاي آلوده به سم افلوتوكسين سرطانزا نيستند. در كرمان سالي 4 كيلوگرم پسته مصرف ميشود اما طبق گفته مسؤولان وزارت بهداشت اين استان، هيچ بيماري مبتلا به سرطان كبد در بيمارستانهاي كرمان ثبت نشده است.»
مهندس غيبي با بيان آنكه امسال حد مجاز سم افلوتوكسين را در اجلاس بينالمللي PPB15 مطرح كردهايم، ميگويد: «تا 2 يا 3 سال آينده با طي مراحل اداري اين مقدار به عنوان حد مجاز سم افلاتوكسين در جهان شناخته خواهد شد و ما با تسهيلات بهتر پسته ايراني را در بازار جهاني عرضه ميكنيم.»
مديركل دفتر امورپسته در پاسخ به اين سؤال كه تا وقتي اين قانون جهاني شود پستههاي برگشتي را چه ميكنيد، ميگويد: «ما پستههاي برگشت خورده را به كشورهايي كه حد مجاز بالاتري دارند ارسال ميكنيم. از آنجا كه پسته 14 درصد صادرات غيرنفتي را تشكيل ميدهد و زندگي اقتصادي تعداد زيادي از مردم استانهاي ايران به آن وابسته است براي ما نيز اهميت دارد.»
كارشناسان و متخصصان در ايران و دنيا مقدار PPB2 سم افلوتوكسين موجود در پسته را براي سلامتي انسان مضر ميدانند اما مسؤولان ما به آن اعتقادي ندارند. شايد سيستم بدن مردم ما نسبت به اين سم، ضدضربه است كه اگر اينطور نباشد علت بياهميتي مسؤولان در ايران چيست؟ آيا توضيحي در اينباره وجود دارد كه اگر نيست آيا ميتوان به توجيه اتكا كرد؟!
ارسال پیام
لینک های مفید