آخرین پیام نوروزی خاتمی

بسم الله الرحمن الرحیم
نوروز دل انگیز و آغاز بهار را به هر ایرانی در هر کجا که هست به همه دل بستگان به فرهنگ و ادب فاخر پارسی و به کسانی که نوروز را گرامی دارندن تبریک عرض می کنم و در این روز آغاز بهار یاد شهیدان عزیز و آنان که جان خود را سخاوتمندانه برای انقلاب ، برای تمامیت میهن و برای عزت ملت پرداختند گرامی می دارم و درود می فرستم به روان امام که راه نو تاریخ را به مردم ما نشان داد.

این هشتمین و آخرین نوروزی است که به عنوان رییس جمهور با شما سخن می گویم، گرچه وداعی در بین نیست ، بلکه آغاز سلام است.

اما ، ما و شمار در این هشت سال ، دوران پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشتیم ، ناکامی ها ، رنجها و نارسایی ها را از یک سو کامیابی ها ، موفقیت ها و شادی ها را از سویی دیگر تجربه کردیم اما معتقدم بزرگترین دستاورد این دوران که به یک معنا خود این دوران نیز مخلوق آن امربزرگ بود، شفافیت خواست تاریخی ملت و تبدیل آن به گفتمان غالب بود.

انقلاب اسلامی ما اوج تجلی این خواست یعنی آزادی ، استقلال و پیشرفت از منظر و برپایگاه اسلام بود و امروز نه تنها برای ملت ما این خواست مشخص و روشن است که ما همراهی وهمگامی همه مسوولان و نخبگان دست کم در مقابل بیان را می بینیم و این دستاوردها کوچکی نیست گرچه تحقق این خواست بزرگ تاریخی ، تحقق کامل آن نیاز به صبوری و صبر و پایمردی دارد. ما کمبود های فراوانی داشتیم ، اما دستاوردها نیز کم نبوده است . در این سالها شاهد پیشرفتهای شگفت انگیز علمی، پژوهشی و آموزشی نسبت به گذشته بودیم. شاهد ظهور نسلی کار آفرین و توانا بودیم که نه تنها کارهای بزرگ در میهن اسلامی انجام می داد، بلکه پیام آور آفرینندگی و خلاقیت در کشورهای دیگر بود و مورد استقبال ملتها و دولتها قرار گرفت تا از توان دانش ایرانی در جهت بهروزی دیگران نیز بهره بگیرد و پشتوانه استوار اقتصاد و اقتدار ملی باشد.

بر آمدن بنگاههای بزرگ اقتصادی در نفت ، در پتروشیمی ، در گاز ، در صنعت ، در سد سازی ، در کشاورزی و سایر رشته ها پشتوانه محکمی را برای اقتصاد مطمئن آینده ما فراهم آورد.

در بسیاری از شاخه ها و شعبه ها راه خودکفایی را پیمودیم، رشد موزون صنعت و کشاورزی آینده امید بخش را به ما نوید می دهد.

پایین آمدن نرخ بیکاری در سال 83 تامیزان 3/10 درصد با وجود افزایش جمعیت جوان ، افزایش جوان تحصیل کرده و مطالبه کار بالاتر و با کیفیت تر نشانه این است که راه را به درستی پیموده ایم . در سال 83 نرخ بیکاری 21 درصد جوانان به 7/18 درصد کاهش یافت و نرخ بیکاری 2/21 درصد زنان به 9/17 درصد پایین آمد.

جذب و جلب سرمایه و دانش فن آوری خارجی در عین عزت نفس، ایجاد وزارت رفاه و تدوین نظام جامع رفاه اجتماعی ، افزایش صادرات غیرنفتی و بالا رفتن سهم صادرات صنعتی نسبت به صادرات سنتی ، همگی نوید بخش آینده ای بهتر است و همانگونه که بارها گفته ام بدون هیچ مبالغه ای امروز ایران در مرحله خیز توسعه دانایی محور قرار گرفته است، اما این همه به معنی نبود مشکلات نیست، هنوز بیکاری در جامعه ما درد بزرگ ماست.تورم دو رقمی بخصوص بر جوامع و طبقات کم در آمد جامعه ما فشار می آورد ، هدفمند نشدن یارانه ها مشکلات بزرگی را برای اقتصاد ما پدید می آورد و جلوی توزیع عادلانه امکانات را برای آنانکه بیشتر شایسته ترو درخورترند، می گیرد. عدم موفقیت مطلوب در ساز وکار جلوگیری و پیش گیری از حوادث تلخی نظیر زلزله و سیل و سایر آنکه کشور ما یکی از مراکز آن است، باز هم از مشکلات ماست.

تهدید ها و فشارهای خارجی برای جلوگیری از رشد سریع موزون ایران و تبدیل آن به قدرتمند ترین کشور مردمسالار و صلح خواه منطقه مشکل دیگرماست، اما همه اینها با بیداری و حضور مردم قابل رفع و دفع است. اشکار شدن آثار اصلاحات بنیادین اقتصادی ، اداری ، سیاسی و فرهنگی در سالهای اخیر علیرغم همه جفاها، سیاه کاریها و سیاه نمایی ها و بد اخلاقی های بندی و جناحی و احیانا نهادی ، زمینه را برای آینده ای بهتر و روشن تر فراهم کرده است. نباید نسبت به آینده ایران آباد و آزاد و پیشرفته ناامید بود و بخصوص نسل جوان باید با امیدواری و اعتماد به نفس در صحنه حضور بیابد و در این لحظات که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری هستیم فراهم آوردن زمینه حضور مردم در صحنه ، انتخابات آزاد و مطلوب و حضور شاداب و انتخابگر مردم می تواند ما را نسبت به آینده امیدوارتر نیز بکند.

سپاسگزارم از خداوند مهربان که آنچه را که تحویل گرفته ام و همین جا از همه دولتهای گذشته سپاسگزاری می کنم ، بهتر و پربارتر از گذشته به آیندگان تحویل خواهم داد.

از آغاز گفته ام که بنایم بر راستی و صداقت بوده است گرچه همیشه و همواره همه چیز را با شما نگفته ام ولی آنچه گفته ام راست بوده است و امروز اعتراف به نقص و کمبود و نارسایی و پوزش از مردم را نه باعث تنزل شان دولت بلکه در جهت اهداف و سیاستهایی می دانم که بیان کردم که دولتی که از مردم قدرت را به عاریت گرفته است باید پیشگام و پیشتاز نقد پذیری ، تحمل و پاسخگویی باشد.

نکته ی دیگری را می خواهم در اینجا با شما مردم بزرگوار در میان بگذارم ، امسال و سالهای آینده سالهایی است که نوروز با یکی از روزهای محرم یا صفر مصادف است، محرم در تاریخ ملی ما نقش و جایگاه بزرگی دارد، نه تنها عاشقان و پیروان اهل بیت به محرم احترام می گذارند، بلکه هموطنان عزیز ما از کلیمیان، مسیحیان و زرتشتیان نیز به محرم به عنوان رمز و راز آزادی و آگاهی ، احترام ویژه ای قائلند. محرم و سفر با حادثه حماسی عاشورا آغاز می شود و با سالروز رحلت پیامبر بزرگوار اسلام و سبط بزرگ او امام مجتبی و فرزند نامدار او امام رضا پایام می پذیرد. اجازه بدهید تا درسی را که از مکتب امام حسن می توان آموخت در این لحظات حساس از زبان من بشنوید.

به نظر من در اسلام و فلسفه زندگی اسلام آنگونه که من فهمیده ام هدفداری ، خردورزی، عشق و تلاش جلاگر گوهر انسانیت ، پایداری در راه هدف هنر مردان و زنان بزرگ است، انسان موجودی اجتماعی است در نتیجه هدف او نیز باید اجتماعی باشد. دنیا گریزی و دوری از واقعیت ها و ندیدن واقعیت های مادی و اجتماعی به همان اندازه مظلوم است که دنیا زدگی و غرق شدن دردنیا، بودن در این دنیا باید هدفهایی به تناسب این دنیا در آن انتخاب شود اما بودن در این دنیا به معنی هضم و حل شدن دردنیا نیست که هستی بسی فراخ تر و گسترده تر از رویه پیدای هستی ، یعنی دنیا است. اگرما دردنیای طبیعی زندگی می کنیم و دنیای طبیعی ، دنیایی شدن تدریجی است و اگر انسان محدود به انواع حدود روانی ، تاریخی ، اجتماعی و فرهنگی است، اصلاح گری یک هدف دائم برای یک انسان بزرگ است و هدف بزرگ پیامبران نیز اصلاح گری بوده است، بزرگترین وجه اصلاح و صابری به نظر من پافشردن بر حق حرمت مردم بر نتابیدن هیچ توجیهی برای در بند کردن و بدتر از آن تحقیر کردن انسان ، هیچ انسانی نیست و خواستن برخورداری برای همه مردم ، آزادی در اندیشه ، منطق در گفتار و قانون در رفتار از وجوه بارز اصلاحات و اصلاح گری است. درست است که گاهی در بزنگاههای اجتماعی و تاریخی لزوم انقلاب تردید ناپذیر است ولی بپذیریم که انقلاب یک استثنا است در جهت هدف اصلی مستمر یعنی اصلاحات دائم ، نمی توان مدعی اصلاحات بود و همواره بر روش های تند و برافکنانه تکیه کرد، قاعده در اصلاحات مدارا، شکیبایی و پایداری است. بنابراین گاه نگفتن نه وادادگی ، مدارانه تسلیم و سکوت نه سکون و درهمه حال از نظر دور نداشتن هدف و پافشردن بر راه ، شیوه درست اصلاح گری است. زمان داوری خواهد کرد که گاه مداراهایی که بدون گم کردن راه بوده است تا چه حد در ارتقای معنوی و مادی جامعه موثر بوده است. نرمش قهرمانانه امام حسن بشریت را از مسخ شدگی در کانون خودکامگی خشن و تحریف اصلالت اسلام نجات داد تا حماسه عاشورا الگوی بیدارگری و آزادی برای همه انسان ها باشد در مسیر اصلاحات ، برنامه داشتن، پرهیز از شتابزدگی و ناآرامی شرط ضروری پیروزی است.

در پایان دست نیاز به درگاه بی نیاز دراز کنیم و بگوییم " یا مقلب القلوب و الابصار ، یا مدبر الیل و النهار ، یا محول الحول و الاحوال ، حول حالنا الی احسن الحال"

پیروز و شادکام و سرافراز باشید.