تاریخ هسته‌ ای جهان فصل دوم (قسمت10) - پروتكل الحاقي و . . .

به گزارش آفتاب نیوز، تاریخ هسته‌ ای جهان (فهرست)

تاریخ هسته‌ ای جهان فصل دوم (قسمت 9) - 1967 (معاهده ايجاد منطقه عاري از سلاح‌هاي هسته‌اي در آمريكاي لاتين) و . . .

پروتكل الحاقي، يا به عبارت كامل‌تر، پروتكل الحاقي به موافقتنامه‌هاي بين دولت‌ها و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، داراي يك مقدمه، 18 ماده و دو ضميمه است كه در قالب 540INFICIRC آژانس بين‌المللي انرژي اتمي‌قابل شناسايي است. هدف پروتكل الحاقي، تقويت و تشديد نظارت‌هاي بين‌المللي بر فعاليت‌هاي هسته‌اي دولت‌هاي فاقد تسليحات هسته‌اي است.
تعهدات دولت‌ها در اين پروتكل در مقايسه با 153INFICIRC/، بسيار گسترده و سنگين است و در صورت وقوع تعارض بين مقررات پروتكل و 153INFICIRC/ مقررات پروتكل اعمال خواهد شد. شوراي امنيت در چارچوب منشور سازمان ملل مسؤوليت حفظ صلح و امنيت بين‌المللي را به عهده دارد. از اين‌رو، در تحليل نهايي قطعنامه‌هاي شوراي امنيت ضمانت اجراي مؤثر تصميمات آژانس را فراهم مي‌كند. مجمع عمومي‌سازمان ملل نيز طي قعطنامه‌هاي مختلف درخصوص فعاليت‌هاي هسته‌اي كشورها موضع‌گيري نموده است. از جمله طي قطعنامه 41/51 مصوب 10 دسامبر 1996 با تأكيد بر قطعنامه‌هاي پيشين خود دولتها را به استفاده صلح‌جويانه از انرژي اتمي‌ترغيب كرد. مسأله عدم مشروعيت استفاده از سلاح‌هاي هسته‌اي در مجمع عمومي‌صف‌بندي كشورها در اين خصوص را آشكار نمود. اكثريت دولت‌ها معتقد بودند كه تهديد يا به‌كارگيري سلاح‌هسته‌اي به طور مطلق ممنوع مي‌باشد. نظريه آنان در قالب قطعنامه‌هاي مجمع عمومي‌تجلي يافت كه طي آن از ديوان بين‌المللي تقاضاي رأي مشورتي نمودند. گروه دوم را كشورهاي دارندگان سلاح‌هاي هسته‌اي چون روسيه، انگلستان، فرانسه و آمريكا تشكيل مي‌دهند كه توسل به سلاح‌هاي هسته‌اي را در بعضي شرايط جايز مي‌دانند. ديوان بين‌المللي در 8 ژوئيه 1996 نتوانست اظهارنظر كند با اين وجود به اتفاق آرا اعلام نمود كه چنين تهديد يا استفاده‌اي مي‌بايست منطبق بر مقتضيات حقوق مخاصمات مسلحانه خصوصاً اصول و قواعد حقوق بين‌الملل بشردوستانه باشد و ديوان نتيجه گرفت كه تهديد يا استفاده از سلاح هسته‌اي علي‌القاعده مغاير با قواعد حقوق بين‌الملل مخاصمات مسلحانه، به‌ويژه اصول و قواعد حقوق بشر دوستانه است.
ايران در سال 1968 ميلادي پيمان بين‌المللي منع گسترش جنگ‌افزارهاي اتمي‌را امضا كرد و در فوريه سال 1970 رسماً به اين رژيم حقوقي پيوست.
طبق ماده يك اين پيمان، ممالك داراي تسليحات اتمي‌(آن زمان: آمريكا، شوروي، انگليس) متعهد شدند كه هيچگونه امكانات تسليحاتي و جنگ‌افزار اتمي‌دراختيار ممالك فاقد تسليحات اتمي‌عضو قرارداد، قرار ندهند. در ماده دو، ممالك فاقد سلاح اتمي، تعهد كردند كه از دريافت تسليحات اتمي، ساخت سلاح اتمي‌و دستيابي به تسليحات اتمي‌خودداري مطلق كنند و در عوض اين امتناع، حق غيرقابل انكار امضاكنندگان پيمان براي استفاده صلح‌جويانه از انرژي اتمي‌را بدون اعمال تبعيض به رسميت شناخت، مشروط بر اين كه در چارچوب‌هاي ماده‌هاي يك و دو باشد. ماده سوم همچنين تصريح كرد كه ممالك عضو پيمان در پيشبرد تكنولوژي هسته‌اي و استفاده صلح جويانه از آن، به خصوص در ممالك در حال توسعه با كشورهاي فاقد اين تكنولوژي تشريك مساعي و همكاري كنند. براي اطمينان از اين كه استفاده صلح جويانه كشورهاي فاقد تسليحات اتمي‌از انرژي اتمي‌جنبه تسليحاتي پيدا نكند، كشورها قبول كردند كه فعاليت هسته‌اي خود را تحت نظارت آژانس بين المللي انرژي اتمي‌قرار دهند. طبق ماده شش پيمان، اعضاي هسته‌اي متعهد شدند در توقف رقابت تسليحات اتمي‌و در راه خلع سلاح هسته‌اي عمومي‌به طور جدي عمل كنند.
از آنجا كه چين عضو NPT نبود، هند هم كه آن زمان با چين سرجدال داشت به پيمان ملحق نشد و باعث شد رقيب ديرينه اش، پاكستان نيز به اين قرارداد تن ندهد. بعد از جنگ اعراب و اسرائيل در سال‌هاي 1967 و 1973 اسرائيل نيز به كلي از الحاق به NPT چشم پوشيد.
بيست و چهارم اوت 1968- انفجار نخستين بمب هيدروژني فرانسه.
بيست و پنجم نوامبر 1969- نيكسون رئيس جمهور ايالات متحده اعلام كرد آمريكا از سلاح‌هاي باكتريولوژي و گازهاي سمي‌استفاده نمي‌كند. 

تاریخ هسته‌ ای جهان (فهرست)

تاریخ هسته‌ ای جهان فصل دوم (قسمت11) - 1970 (تشكيل جنبش حفظ بقاء) و . . .